Ο ρόλος της θρησκείας στην οικογένεια του Αθηναίου πολίτη των κλασικών χρόνων

Η θρησκεία, με τους πολίτες αλλά και με τις καθημερινές τους δραστηριότητες, ήταν απόλυτα συνυφασμένη. Στην περίπτωση του γάμου, αυτοί διεξάγονταν την ίδια χρονική στιγμή, κατά την οποία είχε διεξαχθεί ο γάμος του Δία και της Ήρας. Επίσης, υπήρχαν θεότητες ως προστάτιδες, όπως για παράδειγμα, σε περίπτωση τοκετού, για την προστασία της μητέρας αλλά και του νεογέννητου, προστάτιδα της πόλεως, προστάτης του γάμου κτλ. Τέλος, χαρακτηριστικό είναι και το γεγονός ότι, κατά τη διάρκεια θρησκευτικού εορτασμού, είχε συνδεθεί και ένα πολύ σημαντικό πολιτικό γεγονός, η είσοδος νέων μελών στην κοινωνία (φρατρίες).

Τίποτα δε θα μπορούσε να αμφισβητήσει το γεγονός ότι η θρησκεία και κατ’ επέκταση οι διάφορες θεότητες που λατρεύονταν, είχαν ιδιαίτερο ρόλο στη ζωή των Αθηναίων πολιτών των κλασικών χρόνων.

Εδώ θα γίνει αναφορά στη θρησκεία που κυριαρχούσε κατά τα κλασικά χρόνια στην Αθήνα αλλά και στις θεότητες που λατρεύονταν από τους Αθηναίους πολίτες, επίσης θα σχολιαστεί ο ρόλος που έπαιζαν οι θεότητες στα μέλη των αθηναϊκών οικογενειών και το πώς συμμετείχαν αυτά στη λατρεία των θεοτήτων αλλά και στις υπόλοιπες θρησκευτικές δραστηριότητες.

Μιλώντας για κλασική Αθήνα κατ’αρχήν να πούμε ότι αναφερόμαστε στην Αθήνα των τελών του 5^ου αιώνα με 4^οαιώνα π.Χ., περίοδος κατά την οποία η Αθήνα γνωρίζει ιδιαίτερη ακμή.

Οι πολίτες της κλασικής Αθήνας, πέρα από οικονομικά, νομικά, πολιτικά και στρατιωτικά προνόμια, ως ελεύθεροι πολίτες είχαν και θρησκευτικά. Σημαντικές πράξεις της πολιτικής ζωής ήταν θυσίες και τελετές προς τιμήν του θεού – προστάτη της πόλης (κάθε πόλη είχε πολιούχο θεότητα), στις οποίες όφειλαν να συμμετέχουν οι πολίτες, όπως όφειλαν να συμμετέχουν και στην πολιτική ζωή. Κάθε μελλοντικός πολίτης  έδινε  όρκο,  σύμφωνα  με  τον  οποίο  έπρεπε  να  συμμετέχει  όχι  μόνο στα

πολιτικά αλλά και στα θρησκευτικά δρώμενα.1

Εύρημα- βωμός Φρατρίου Διός στην οδό Αθηνάς Αθήναι 

Ο ιδιαίτερος ρόλος που έπαιζαν ορισμένες θεότητες του άστεως, της φρατρίας και του οίκου στη ζωή των μελών της αθηναϊκής οικογένειας.

Ο ρόλος που έπαιζαν ορισμένες θεότητες του άστεως, της φρατρίας και του οίκου στη ζωή των μελών της αθηναϊκής οικογένειας.

Με τον όρο φρατρία ουσιαστικά εννοούμε τη συνάθροιση συγγενικών γενών και έχει τις ρίζες της στην αρχαϊκή εποχή. Τα μέλη των γενών που αποτελούν μια φρατρία ονομάζονται γενήτες και συνδέονται μεταξύ τους με δεσμούς εξ αίματος. Ήδη από τον 8ο αιώνα οι φρατρίες αποτελούν ουσιαστικά τον πυρήνα της κοινωνικής ζωής της πόλης και είχαν πολύ σημαντικό ρόλο σε κάθε πράξη που σχετιζόταν με   τη

ζωή του ελεύθερου πολίτη (γάμο, γέννηση παιδιών, μύηση εφήβων στην πολιτική ζωή, υιοθεσία, κηδεία κτλ.).

Αρχικά και για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα, η φρατρία λειτούργησε σαν ένα θρησκευτικό σωματείο, με δικό της ιερό, θεότητες, αρχηγό, ακίνητη περιουσία. Μέσα στα πλαίσια της φατρίας επιτελούνταν σημαντικές διαδικασίες σημαντικές για την εύρυθμη λειτουργία της κοινωνίας. Ο επικεφαλής του νοικοκυριού επέβλεπε τη λατρεία των διάφορων θεοτήτων σε συγκεκριμένες ημέρες όπου παρευρίσκονταν όλα τα μέλη του νοικοκυριού.

Μεταξύ αυτών οι κυριότερες οι οποίες συνδέονταν μάλιστα με τη λατρεία συγκεκριμένων θεοτήτων ήταν:

Εορτασμός των Απατουρίων: Μία από τις βασικές τελετές ήταν αυτή που πλέον είναι γνωστή με τον όρο ληξιαρχική πράξη γέννησης και πρόκειται για την εγγραφή των νεογέννητων παιδιών στη φρατρία. Πρόκειται για γιορτή κατά την οποία οι φρατρίες λάτρευαν το Φράτριο Δία και τη Φρατρία Αθηνά και συμμετείχαν όλοι οι Αθηναίοι πολίτες. Με τον τρόπο αυτό γινόταν η πιστοποίηση της νόμιμης καταγωγής τους,  γεγονός  που  ήταν  απαραίτητο,  ώστε  να  γίνει  η  είσοδος  των  παιδιών   των Αθηναίων πολιτών στο σώμα των πολιτών. 2

Οι εγγραφές των παιδιών, ανεξαρτήτως φύλου στην φρατρία, γινόταν με μία τελετή την ημέρα του εορτασμού των Απατουρίων, κατά την οποία λάτρευαν το Φράτριο Δία και τη Φρατρία Αθηνά. Όλες οι φρατρίες γιόρταζαν από κοινού κάθε χρόνο τα Απατούρια .3

Ο γάμος ή έκδοση: πρόκειται για την επίσημη παράδοση της νύφης από τον πατέρα της στον γαμπρό, με τη συνοδεία προίκας. Η έκδοση διαρκούσε τρεις μέρες και ξεκινούσε με χωριστές νηστείες και εξαγνιστικά λουτρά της νύφης και του γαμπρού και κορυφωνόταν με την τελετουργική μεταφορά της νύφης μετά το πατρικό της γεύμα από το πατρικό της σπίτι στην κατοικία του γαμπρού όπου ζούσε με τους γονείς του. Από νομικής απόψεως, το σημαντικότερο ήταν η αποδοχή και ένταξη της νύφης στη φρατρία του γαμπρού. Η παρουσίαση της νύφης στη φρατρία του γαμπρού εντασσόταν στην εορτή των Απατουρίων (φθινόπωρο), καθώς η γιορτή αυτή σχετιζόταν με τη φρατρία και στόχευε στην εγγραφή νέων μελών. Αυτό γινόταν με θυσία που προσέφερε ο γαμπρός η οποία λεγόταν γαμηλία, κατά την οποία αναγνωριζόταν η νύφη ως θυγατέρα Αθηναίου πολίτη. Η αποδοχή ήταν απαραίτητη γιατί  μόνο  έτσι  θα  μπορούσαν  να  θεωρηθούν  τα  αρσενικά  παιδιά  του    ζεύγους Αθηναίοι  πολίτες. 4 

Οι θεότητες  που  εμπλέκονταν  στην τελετουργία  του γάμου και θεωρούνταν απαραίτητες για την καλή τύχη του ζευγαριού ήταν:

Ο Υμέναιος , ο θεός του γάμου

Ο Υμέναιος - ο θεός του γάμου. Κατά τη μεταφορά της νύφης στο σπίτι του γαμπρού από τον ίδιο το γαμπρό και τον παράνυφο, οι συγγενείς και οι φίλοι που τους συνόδευαν τραγουδούσαν προς τιμήν του θεού Υμέναιου κρατώντας αναμμένους δαυλούς. Πρόκειται για τη στιγμή, κατά την οποία η νύφη δεχόταν τη μεγαλύτερη συναισθηματική φόρτιση εφόσον εγκατέλειπε για πάντα το πατρικό της σπίτι.5

Ο Διάς και η Ήρα: Οι γάμοι συνήθως γίνοντας το χειμερινό μήνα  Γαμηλιώνα, μήνας κατά τον οποίο εορταζόταν ο ιερός γάμος του Δία και της Ήρας, επανάληψη του οποίου ήταν κάθε φορά ο ανθρώπινος γάμος.

Οι θεότητες που ενεπλέκονταν με τη διαδικασία του τοκετού και τις οποίες επικαλούνταν οι Αθηναϊκές οικογένειες ήταν:

Η Ειλείθυια: η θεότητα του τοκετού. Το όνομά της ουσιαστικά σημαίνει ελεύθερη από βάρος και παραπέμπει στο ρόλο της ως μαίας.

Η Άρτεμις Λοχία: προστάτιδα θεά όχι μόνο της παρθένου αλλά και της μητέρας.6

Άλλες θεότητες που εμπλέκονταν στη λατρεία της οικογένειας ήταν:

Η Δήμητρα η Θεσμοφόρος: Η γιορτή αυτή ήταν  μία  τελετουργία γονιμότητας προς τιμή της Δήμητρας. Στη διάρκεια της γιορτής προς τιμήν της Δήμητρας Θεσμοφόρου, γιορτή στην οποία επιτρεπόταν να λαμβάνουν μέρος μόνο οι νόμιμες σύζυγοι Αθηναίων πολιτών, ορίζονταν ως «πρόεδροι της γιορτής» κάποιες από τις γυναίκες των καλύτερων οικογενειών της πόλης. Οι γυναίκες αυτές με τρόπο επίσημο ασκούσαν τις εξουσίες τους για τρεις ημέρες, όσο διαρκούσε και η γιορτή των Θεσμοφοριών.

Πατρώος Απόλλων: Λατρευόταν από το σύνολο των φρατριών και η  απόδοση λατρείας σε αυτόν αποτελούσε προϋπόθεση για την ανάληψη του αξιώματος του άρχοντα. Το ίδιο ίσχυε και για τον Ερκείο Δία 7.

Για  τη συμμετοχή των μελών της οικογένειας του Αθηναίου πολίτη στην αστική ή οικιακή λατρεία αυτών των θεοτήτων καθώς και σε άλλες θρησκευτικές δραστηριότητες που σχετίζονταν με την οικογένεια.

Η συμμετοχή των μελών της οικογένειας του Αθηναίου πολίτη στην αστική ή οικιακή λατρεία των θεοτήτων καθώς και σε άλλες θρησκευτικές δραστηριότητες που σχετίζονταν με την οικογένεια.

Οι γυναίκες αποτελούσαν έναν ιδιαίτερο και σημαντικό παράγοντα της ιδιωτικής θρησκευτικής λατρείας. Η γυναίκα ήταν αυτή που προσέφερε καθημερινά λατρεία στην Εστία, τη θεά που προστάτευε την οικιακή εστία.

Στα Θεσμοφόρια οι παντρεμένες Αθηναίες οργάνωναν τη δική τους γιορτή και περνούσαν τρεις μέρες στο ιερό της Δήμητρας που βρισκόταν στην κορυφή του  λόφου κοντά στην Πνύκα.
 Όλες οι δημόσιες δραστηριότητες στην αγορά αναστέλλονταν για να εκτυλιχθεί ανενόχλητα το δρώμενο 8.

Οι νέες κοπέλες πριν από το γάμο τους και στη συνέχεια ως παντρεμένες συμμετείχαν ενεργά στην επίσημη θρησκευτική ζωή.

 Κάποιες λατρείες όπως της Άρτεμης στη Βραυρώνα και της Δήμητρας στην Ελευσίνα ήταν κατ’ εξαίρεση ανοικτές μόνο στις παντρεμένες, αλλά άλλες όπως η πομπή των Παναθηναίων ήταν ανοικτές προς όλες τις νέες κοπέλες, οι οποίες ήταν παρούσες στις γιορτές προς τιμήν του Διονύσου, χωρίς να προσβάλλεται η σεμνότητά τους.

Στην Αθήνα της  κλασικής εποχής η διονυσιακή θρησκεία , όπως τα Λήναια, 9 ήταν ενταγμένη στη θρησκεία της πόλης, αλλά παρέμενε στοιχείο ανατροπής της κοινωνικής τάξης. Στους αντίποδες  της γιορτής προς τιμής της Δήμητρας Θεσμοφόρου τοποθετούνται τα Αδώνεια. Ενώ στα  θεσμοφόρια  επιτρεπόταν  η  συμμετοχή  μόνο  στις  παντρεμένες  συζύγους, στα Αδώνεια ανακατεύονταν άνδρες και γυναίκες, πολίτες και ξένοι, ενώ η παρουσία εταιρών προέτρεπε στην πιο αχαλίνωτη ακολασία 10.

Εορτασμός των Απατουρίων: Η αποδοχή των παιδιών από τη φρατρία ήταν κάτι σαν ληξιαρχική πράξη γέννησης και σηματοδοτούσε την πρόσβαση στην πολιτική κοινότητα. Κατά την Τρίτη μέρα της ετήσιας γιορτής, δηλώνονταν τα παιδιά που είχαν γεννηθεί ή υιοθετηθεί από πολίτες γονείς κατά τη διάρκεια του έτους. Κατά τη διάρκεια της τελετής, ο πατέρας του εκάστοτε παιδιού ορκιζόταν ότι αυτό γεννήθηκε από νόμιμο γάμο με Αθηναία, ενώ τα παιδιά που είχαν γεννηθεί από   ξένη μητέρα ή ήταν νόθα δεν αναγνωρίζονταν ούτε υιοθετούνταν .11

Ο γάμος ή έκδοση: Σύμφωνα με τον Πολυδεύκη η ιεροτελεστία του γάμου ξεκινούσε με τη θυσία προτέλεια ή προγάμια, την οποία τελούσαν χωριστά νύφες και γαμπροί. Οι κοπέλες αφιέρωναν βόστρυχο από τα μαλλιά τους ή κάποιες φορές τα παιδικά μουσικά όργανά τους ή τα παιχνίδια τους στην Άρτεμη και στις Μοίρες, πράξη σύμφωνα με την οποία πέθαινε συμβολικά η ύπαρξή τους ως παρθένων. 12

Η μεταφορά της νύφης στο σπίτι του γαμπρού: ο γαμπρός με τον παράνυφο μετέφεραν τη νύφη στο σπίτι του πρώτου. Συνοδεύονταν από συγγενείς και φίλους οι οποίοι τραγουδούσαν προς τιμήν του θεού του γάμου Υμέναιου, κρατώντας αναμμένους δαυλούς. Ακολούθως, οι γονείς του γαμπρού οδηγούσαν τη νύφη στην εστία, όπου την έθεταν υπό την προστασία των θεών του νέου της σπιτιού  και έραιναν το ζεύγος με καρύδι και ξερά φρούτα (σύμβολο γονιμότητας και πλούτου). Μετά, ένας παις αμφιθαλής τους προσέφερε καλάθι με ψωμί. Η νύφη έτρωγε κυδώνι ή μήλο το οποίο την ένωνε με το σύζυγό της κάτω από τη νέα της στέγη. Η σκηνή κορυφωνόταν με μια τελετουργική χειρονομία, αποκαλύπτοντας το πρόσωπό της στο γαμπρό   ως   ένδειξη   από   την   πλευρά   της   αποδοχής   του   γάμου.   Ο γάμος ολοκληρωνόταν από τη στιγμή που η νύφη έμπαινε στο σπίτι του γαμπρού για να συγκατοικήσουν. 13

Ο τοκετός: Όταν ο τοκετός είχε αίσιο τέλος, η μητέρα επισκεπτόταν  αργότερα με το μωρό το πλησιέστερο ιερό της Αρτέμιδος, της Ειλειθυίας ή και της Δήμητρας Κουροτρόφου για να το θέσει υπό την προστασία της. Αφιέρωνε στο ναό τα ρούχα που φορούσε κατά τη διάρκεια του τοκετού, έφερνε δίσκο με αναίμακτες προσφορές και θυσίαζε στο βωμό ένα ζώο.14

Οι τελετουργίες που συνόδευαν την αναγνώριση των παιδιών από τη φρατρία:

Μείον: λειτουργική θυσία που πρόσφερε ο πατέρας του παιδιού την επόμενη της χρονιάς της γέννησής του, κατά την τρίτη μέρα της γιορτής των Απατουρίων για την είσοδο των μικρών αγοριών στην φρατρία.

Κούρειον: θυσία ζώου, που συνόδευε την τελετουργική κουρά των μαλλιών του αγοριού, που συμβόλιζε τη μετάβασή του από την παιδική ηλικία στην εφηβεία. Γινόταν και πάλι κατά την τρίτη μέρα της γιορτής των Απατουρίων. Ο πατέρας ορκιζόταν ότι το παιδί ήταν γεννημένο από μητέρα που είχε παντρευτεί νόμιμα. Σε περίπτωση που τα μέλη της φρατρίας δεν συμφωνούσαν με τη νομιμότητα του αγοριού, απομάκρυναν το ζώο από το βωμό, αλλιώς έπαιρναν μερίδα από το θυσιασμένο ζώο, την οποία τους μοίραζε το παιδί. Ακολούθως, ο έφηβος παρουσιαζόταν  στο δήμο, στον οποίο ανήκε  ο πατέρας τους,για να εγγραφεί  ως Αθηναίος πολίτης.

Σύμφωνα με τα παραπάνω, λοιπόν, συμπεραίνουμε ότι η θρησκεία με τους πολίτες αλλά και με τις καθημερινές τους δραστηριότητες ήταν απόλυτα συνυφασμένη. Στην περίπτωση του γάμου, για παράδειγμα, βλέπουμε ότι οι γάμοι διεξάγονταν την ίδια χρονική στιγμή, κατά την οποία είχε διεξαχθεί ο γάμος του Δία και της Ήρας. Επίσης, υπήρχαν θεότητες ως προστάτιδες, όπως για παράδειγμα, σε περίπτωση τοκετού, για την προστασία της μητέρας αλλά και του νεογέννητου, προστάτιδα της πόλεως, προστάτης του γάμου κτλ. Τέλος, χαρακτηριστικό είναι και το γεγονός ότι, κατά τη διάρκεια θρησκευτικού εορτασμού, είχε συνδεθεί και ένα πολύ σημαντικό πολιτικό γεγονός, η είσοδος νέων μελών στην κοινωνία (φρατρίες).

ΑΝΑΦΟΡΕΣ

1 Α. Μήλιος, Ν. Μπιργάλιας, Ελ. Παπαευθυμίου και Α. Πετροπούλου, Δημόσιος και Ιδιωτικός Βίος στην Ελλάδα Ι: Από την Αρχαιότητα έως και τα Μεταβυζαντινά Χρόνια, τ. Α’, ΕΑΠ, Πάτρα 2000, σ. 47

2 Ό.π., σ. 53

3 Ό.π., σ. 48

4 Ό.π., σσ. 296-297

5 Ό.π., σ. 300

6 Ό.π., σ. 306

7 Os. Murray, S. Price, Η αρχαία ελληνική πόλις, από τον Όμηρο ως την εποχή του μεγάλου Αλεξάνδρου,

εκδ. Πατάκη, Αθήνα 2007, σ. 383

8 El. Fantham, H. P. Foley, N. B. Kampen, S. B. Pomeroy, H. Al. Shapiro, Οι γυναίκες στον αρχαίο κόσμο, εκδ. Πατάκη, Αθήνα 2004, σ. 121

9 Ό.π., σ. 123

10 Cl. Mosse, Η γυναίκα στην Αρχαία Ελλάδα, εκδ. Παπαδήμα, Αθήνα 2002, σσ. 171-172

11 Α. Μήλιος, Ν. Μπιργάλιας, Ελ. Παπαευθυμίου και Α. Πετροπούλου, Δημόσιος και Ιδιωτικός Βίος στην Ελλάδα Ι: Από την Αρχαιότητα έως και τα Μεταβυζαντινά Χρόνια, τ. Α’, ΕΑΠ, Πάτρα 2000, σ. 48 12 Ό.π., σσ. 296-297

13 Ό.π., σσ. 299-301

14 Ό.π., σ. 306

15 Ό.π., σσ. 313-314

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

1.         Α. Μήλιος, Ν. Μπιργάλιας, Ελ. Παπαευθυμίου και Α. Πετροπούλου, Δημόσιος και Ιδιωτικός Βίος στην Ελλάδα Ι: Από την Αρχαιότητα έως και τα Μεταβυζαντινά Χρόνια, τ. Α’, ΕΑΠ, Πάτρα 2000

2.         Os. Murray, S. Price, Η αρχαία ελληνική πόλις, από τον Όμηρο ως την εποχή του μεγάλου Αλεξάνδρου, εκδ. Πατάκη, Αθήνα 2007

3.         El. Fantham, H. P. Foley, N. B. Kampen, S. B. Pomeroy, H. Al. Shapiro, Οι γυναίκες στον αρχαίο κόσμο, εκδ. Πατάκη, Αθήνα 2004

4.         Cl. Mosse, Η γυναίκα στην Αρχαία Ελλάδα, εκδ. Παπαδήμα, Αθήνα 2002

ΠΗΓΗ: http://ellinondiktyo.blogspot.gr

Ναός αφιερωμένος στον Δία ανακαλύφθηκε στην Μητρόπολη της Ιωνίας

Ιωνία Μ.Ασία: Οι αρχαιολόγοι ανακάλυψαν ένα ναό που χτίστηκε προς τιμήν του Δία στην αρχαία ελληνική πόλη Μητρόπολη που βρίσκεται κοντά στην περιοχή της Σμύρνης. Η αρχαία ελληνική πόλη έχει υποβληθεί σε ανασκαφές από το 1990 και βρίσκεται στις γειτονιές της περιοχής της Σμύρνης.

Η ιστορία της πόλης χρονολογείται από τα τέλη της Νεολιθικής Εποχής, που καλύπτουν την Κλασική Περίοδο, την Ελληνιστική Εποχή, και τη Ρωμαϊκή και την Βυζαντινή .

Μέχρι στιγμής, οι αρχαιολόγοι έχουν ανασκάψει ένα αρχαίο θέατρο, ένα κτίριο του Συμβουλίου, μια περίστυλη στοά, δύο δημόσια λουτρά , ένα αθλητικό συγκρότημα, μια αίθουσα διακοσμημένη με ψηφιδωτά, ένα σπίτι, πολλά καταστήματα, δημόσιες τουαλέτες και αρχαίους δρόμους από τη ρωμαϊκή περίοδο.

Επιπλέον, δεκάδες χιλιάδες νομίσματα, κομμάτια γυαλιού, αρχιτεκτονικά αριστουργήματα, διάφορα  γλυπτά, αντικείμενα από  οστά, κομμάτια ελεφαντόδοντου και άλλα  έργα τέχνης έχουν αποκαλυφθεί.

 Αεροφωτογραφία του ναού του Δία στην Μητρόπολη Ο επικεφαλής στις ανασκαφές της Μητρόπολης, λέει ότι οι αρχαιολόγοι έχουν ανακαλύψει μια περιοχή η οποία ήταν αφιερωμένη για την εκτέλεση τελετών θυσιών  για τους Έλληνες θεούς . 

Κατά τη διάρκεια αυτών των εκτεταμένων ανασκαφών  ανακάλυψαν στύλους, ένα βωμό και ένα βάθρο, δείχνοντας χώρο λατρείας αφιερωμένο στον Δία. Προς έκπληξη των εμπειρογνωμόνων, οι αρχαιολόγοι ανακάλυψαν επίσης ότι ο Δίας εδώ  αναφέρεται ως «Krezimos," ένα μέχρι τώρα άγνωστο επίθετο του ελληνα θεού . Πιστεύεται ότι Krezimos σημαίνει «η προστασία του  Δία που φέρνει αφθονία και πλούτο για την Μητρόπολη . Αυτό το προσωνύμιο  το Krezimos, το οποίο είναι ένας μοναδικός τίτλος του θεού εδώ στην Ιωνική Μητρόπολη  είναι παρόμοια έννοια με τη λέξη «crescere," που σημαίνει "μεγαλώνουν" ή "καλλιεργούν" στα λατινικά.

Σύμφωνα με τους αρχαιολόγους, η λατρεία του Δία ’Krezimos’ ξεκίνησε το 2ο αιώνα π.Χ. και συνεχίστηκε τη Ρωμαϊκή εποχή.

Το θέατρο στην Μητρόπολη τα Ιωνίας  

Σηματοδοτώντας μια πρώτη τέτοια ανακάλυψη στις ανασκαφές στη Μητρόπολη αναφέρει ο ανασκαφέας…"Έχουμε ανακαλύψει σημαντικές πληροφορίες σχετικά με την πόλη της Μητρόπολης που έχουμε πραγματοποιήσει ανασκαφές  τα τελευταία 25 χρόνια. Οι επιγραφές και τα αρχιτεκτονικά χαρακτηριστικά που έχουμε ανακαλύψει δείχνουν ότι η λατρεία του Διός ’ Krezimos’ υπήρχε μόνο στην Μητρόπολη  δήλωσε ο υπεύθυνος των ανασκαφών  

Ελληνική επιγραφή από την Ιωνική Μητρόπολη 

Πρόσθεσε ότι οι μελλοντικές αρχαιολογικές μελέτες που θα διεξαχθούν  είναι ζωτικής σημασίας για την κατανόηση των θρησκευτικών και αρχιτεκτονικών  χαρακτηριστικών της πόλης. 

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΑΝΑΣΚΑΦΕΣ ΣΤΗΝ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗ 

ΠΗΓΗ: http://hellenes-romaion.blogspot.gr/

ΟΙ ΕΡΩΤΕΣ ΚΑΙ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΔΙΑ

Οι έρωτες και τα παιδιά του Δία

Ο Δίας ενώθηκε με τη Μήτι και 
γέννησε την Αθηνά. Στη
 φωτογραφία η Αθηνά που
 κρατάει την κουκουβάγια, γνωστή 
ως «Αθηνά Elgin». 450 π.Χ. περίπου. 
Νέα Υόρκη, Μητροπολιτικό Μουσείο 
Τέχνης, κληροδότημα Harris Brisbane 
Dick, 1950. Χαλκός. Ύψος: 0,15 μ.

 

Μόνη νόμιμη σύζυγος του Δία -κατά την ομηρική παράδοση, που ήταν αποδεκτή και σε όλη την Ελλάδα- ήταν η αδελφή του Ήρα, με την οποία απέκτησε τον Ήφαιστο. Άλλοι μύθοι, όμως, αποδίδουν στο Δία την πατρότητα και των άλλων παιδιών της Ήρας: του Άρη, της Ειλείθυιας και της Ήβης. Οι ερωτικές περιπέτειες του Δία με θεές και θνητές είναι αμέτρητες, καθώς πέρα απο την αλληγορική ερμηνεία των φυσικών φαινομένων, οι μύθοι εκφράζανε και την επιθυμία των Ελλήνων, που κατοικούσαν σε διάφορες περιοχές της χώρας να συνδέσουνε τη γενεαλογία τους με το βασιλιά των αθανάτων. Έτσι, μερικοί συγγραφείς ισχυρίζονται οτι ο Δίας παντρεύτηκε πρώτα την κόρη του Ωκεανού και της Τηθύος, Μήτι (προσωποποίηση της σοφίας και της επιστήμης), την οποία αφομοίωσε, καταπίνοντάς την έγκυο -γιατί ο Ουρανός του είχε προφητέψει οτι θα γεννήσει παιδί ισχυρότερό του- και απο το κεφάλι του γεννήθηκε η Αθηνά. Στη συνέχεια, παντρεύτηκε την Τιτανίδα Θέμι (προσωποποίηση της φυσικής και ηθικής τάξης του νόμου), απο την οποία γεννήθηκαν οι Ώρες, η Ευνομία, η Δίκη και οι Μοίρες που επιφορτίστηκαν να διανέμουν στους ανθρώπους την ευτυχία και τη δυστυχία στη ζωή. Τρίτη γυναίκα του Δία ήταν η αδελφή της Θέμιδος, η Μνημοσύνη (πηγή της μνήμης), με την οποία πλάγιαζε για εννέα νύχτες κι έτσι γεννήθηκαν οι εννέα Μούσες (πηγή της έμπνευσης). Με τη Δήμητρα ο Δίας απέκτησε την Περσεφόνη (τη βλάστηση που γεννιέται την άνοιξη και πεθαίνει το φθινόπωρο) και με την κόρη του Τιτάνα Κοίου και της Φοίβης έγινε ο πατέρας της Λητώς(νύχτας). Επίσης, ο Δίας έγινε ο πατέρας του Απόλλωνα (ηλιακού φωτός) και της Άρτεμης (σελήνης), ενώ απο την ένωσή του με την κόρη του Ωκεανού Ευρυνόμη (αυγή) γεννήθηκαν οι τρείς Χάριτες.
Άπιστος κατα συρροή, ο Δίας δεν μπορούσε να αντισταθεί στη γοητεία των ωραίων Νυμφών και των όμορφων θνητών γυναικών. Έτσι, απο τις ερωτικές συνευρέσεις του γεννήθηκαν πολλοί μεγάλοι μυθικοί ήρωες, γενάρχες και βασιλείς των Ελλήνων. Στη Λακωνία, παίρνοντας τη μορφή κύκνου, ο Δίας ενώθηκε με τη Λήδα, που γέννησε τους δίδυμους Κάστορα και Πολυδεύκη και την ωραία Ελένη. Απο την ένωσή του με τη Νύμφη Ταϋγέτη γεννήθηκε ο Λακεδαίμων, ο επώνυμος ήρωας της χώρας. Στη Βοιωτία ο Δίας με τη μορφή Σατύρου, απέκτησε απο την κόρη του Ασωπού ποταμού, Αντιόπη, τους Θηβαίους Διόσκουρους: Αμφίονα και Ζήθο. Απο την Αλκμήνη -στην οποία παρουσιάστηκε με τη μορφή του συζύγου της Αλεκτρύονα- τον Ηρακλή. Μεταμορφωμένος σε αϊτό, έφερε στην Αίγινα την ομώνυμη Νύμφη, κόρη του Ασωπού ποταμού, απο την οποία απέκτησε τον Αιακό, γενάρχη των Αιακιδών. Στην Αρκαδία απο την ένωση του Δία μα τη Νύμφη Καλλιστώ γεννήθηκε ο Αρκάς, γεννάρχης των Αρκάδων. Απο την Πλειάδα Μαία (κόρη του Άτλαντα και της Πληιόνης) απέκτησε στην Κυλλήνη το θεό Ερμή. Απο την κόρη του βασιλιά της Πελοποννήσου Φορωνέα, τη Νιόφη, έγινε πατέρας του Άργου, του ήρωα της ομώνυμης πόλης. Στην Κρήτη ο Δίας έφερε την Ευρώπη, που είχε απαγάγει μεταμορφωμένος σε ταύρο, κι απέκτησε μαζί της το Μίνωα και τους αδελφούς του. Απο τον έρωτά του με την κόρη του Ίναχου, την Ιώ, γεννήθηκε στην Αίγυπτο ο ΄Επαφος. Με τη Διώνη, κόρη του Αιθέρα και της Γαίας, ο Δίας έγινε -κατα μία εκδοχή- πατέρας της Αφροδίτης. Με τη Δανάη ενώθηκε ως χρυσή βροχή και απο αυτήν απέκτησε τον Περσέα, με την Ηλέκτρα τον Δάρδανο, με τη Σεμέλη το μέγα Διόνυσο, με την Ελάρη τον Τιτυό, και πλήθος άλλα παιδιά με αμέτρητες γυναίκες, ενώ ξετρελάθηκε και απο τα κάλλη του ωραίου Γανυμήδη, που τον απήγαγε και τον έφερε στον Όλυμπο ως οινοχόο των θεών. Φυσικά σε όλες τις απιστίες η νόμιμη σύζυγος δεν έμενε παθητική και ο Δίας γινόταν τακτικότατα αποδέκτης της οργής και της ζήλιας της. Όμως παρά τους φοβερούς καυγάδες τους, ο Δίας ήταν για τους αρχαίους και προστάτης του γάμου ως Ζύγιος και Γαμήλιος Ζεύς!

Πηγή κειμένου: Σοφία Ν. Σφυρόερα - η Μυθολογία των Ελλήνων σελ.31-32

ΠΗΓΗ: http://stigmesstinistoria.blogspot.gr/2014/05/blog-post.html

ΚΡΟΝΟΣ (μυθολογία)

Κρόνος (μυθολογία)

Ο Κρόνος ήταν ο ηγέτης και ο νεώτερος της πρώτης γενεάς των τιτάνων, θεών απόγονων της Γαίας και του Ουρανού. Νίκησε τον πατέρα του, τον Ουρανό, και κυβέρνησε κατά τη διάρκεια της μυθολογικής χρυσής εποχής, έως ότου νικήθηκε από το γιο του, τον Δία.

Ήταν ο μικρότερος σε ηλικία και δύναμη από τους Τιτάνες, αλλά ο πιο πονηρός και φιλόδοξος. Ανέτρεψε τον πατέρα του με την βοήθεια της Γαίας, αλλά φοβούμενος μια ίδια μοίρα κατάπινε τα παιδιά του. Η γυναίκα του και αδερφή του Ρέα έκρυψε το τελευταίο τους παιδί, τον Δία, και έδωσε στον Κρόνο μια φασκιωμένη πέτρα για να καταπιεί, αντί για το μωρό. Ο Δίας, όταν μεγάλωσε, ελευθέρωσε και τα υπόλοιπα αδέρφια του δίνοντας στον Κρόνο να καταπιεί δηλητήριο.

Στον πόλεμο που ακολούθησε μεταξύ των Τιτάνων και των Ολύμπιων, την Τιτανομαχία, που κράτησε 10 χρόνια, ο Κρόνος και οι Τιτάνες σύμμαχοι του νικήθηκαν και φυλακίστηκαν στα Τάρταρα.

Κατά τη διάρκεια της χρυσής εποχής ο Κρόνος λατρεύονταν ως θεότητα της σοδειάς και των συγκομιδών, ενώ επιτηρούσε και την πρόοδο των ανθρώπων. Απεικονιζόταν συνήθως με ένα κρυστάλλινο δρεπάνι, το οποίο χρησιμοποιούσε για να συγκομίσει τις σοδειές και ήταν επίσης το όπλο που χρησιμοποίησε για να ευνουχίσει και να καθαιρέσει τον Ουρανό.

Μια γορτή που ονομαζόταν Κρόνια γινόταν προς τιμή του Κρόνου στην Αθήνα τη δωδέκατη ημέρα του μήνα Εκατομβαιώνα, αλλά και στην αρχαία Ολυμπία.

Η ετυμολογία του ονόματος δεν είναι ξεκάθαρη. Μπορεί να σημαίνει «κερασφόρος», αλλά πολλοί ερευνητές υποστηρίζουν ότι το όνομα προέρχεται από τον αρχαίο ινδικό δαίμονα Kroni. Στην Αλεξανδρινή περίοδο αλλά και την εποχή της Αναγέννησης στη λατινική γλώσσα υπήρξε κάποια σύγχυση της λέξης Κρόνος (Cronos) με αυτή του χρόνου (Chronos)

Κρόνια

Η παράδοση της γιορτής

Σύμφωνα με τον Δημοσθένη γινόταν τη νύκτα της Εαρινής Ισημερίας (12η μέρα του Εκατομβαιώνος). Ανήμερα της γιορτής οι δούλοι είχαν αργία, μπορούσαν να καθίσουν στο ίδιο τραπέζι με τους αφέντες τους και γενικότερα είχαν περισσότερη ελευθερία μες στην πόλη, σε ανάμνηση της Χρυσής Εποχής του ανθρώπινου γένους, όταν δεν υπήρχε δουλεία και βαριές εργασίες.

Αργότερα, το αγροτικό στοιχείο της εορτής άρχισε να εκλείπει και τα Κρόνια θεωρούνταν γιορτή θορυβώδης και ημέρα ακολασιών, ιδιαίτερα από την υιοθέτηση της εορτής από τους Ρωμαίους ως Σατουρνάλια, προς τιμήν του ρωμαϊκού Σατούρνους. Η κακή τους φήμη επέζησε μέχρι τη βυζαντινή περίοδο: ο Νικήτας Χωνιάτης (1155-1217) παρομοιάζει τη συμπεριφορά και τις ερωτικές περιπέτειες του Ανδρόνικου του Κομνηνού με τις ακολασίες της γιορτής.

Εορτασμός

Στην Ολυμπία

Στην Ολυμπία, η εορτή τελούνταν από τους αποκαλούμενους "Βασιλείς" ιερείς μέσα στο Κρόνιον Ιερό κι έπειτα πραγματοποιούνταν θυσία στον Κρόνιο Λόφο. Στην Αθήνα

Στην Αθήνα ο εορτασμός γινόταν προς τιμή του Κρόνου και της Ρέας και διαρκούσε μια ημέρα. Η ημέρα αυτή ήταν αργία, αφού οι δημόσιες εργασίες (ή οι δημόσιες υπηρεσίες όπως θα λέγαμε σήμερα) παρέμεναν κλειστές και η βουλή δεν συνεδρίαζε.

Στο Κρόνιον Ιερό, στον Ιλισό, κοντά στο Ναό του Ολυμπίου Διός, τελούνταν οι ευχαριστήριες θυσίες για το τέλος της συγκομιδής. Σύμφωνα με τον Φιλόχορο ο βωμός αυτός είχε χτιστεί από τον Κέκροπα, ο οποίος και όρισε ότι κάθε νοικοκυριό θα έπρεπε να προσφέρει θυσία στον Κρόνο στο τέλος της συγκομιδής των δημητριακών και των καρπών των δέντρων.

Όρισε δε ότι, αυτή την ημέρα, οι δούλοι θα έπρεπε να κάθονται στο ίδιο τραπέζι με το αφεντικό ως αποζημίωση για τον τόσο κόπο που έκαναν στην συγκομιδή της σοδειάς.

Η γιορτή δεν περιελάμβανε αιματηρές θυσίες, ούτε και την σφαγή ζώων. Γίνονταν όμως προσφορά άρτου και φρούτων. Είχε γενικά εξοχικό και αγροτικό χαρακτήρα. Ο Lucius Accius αναφέρει ότι γινόντουσαν στους αγρούς, ενώ ο Φολόχορος αναφέρει μόνο την εξοχή της Αττικής χωρίς ποτέ να αναφέρει την πόλη των Αθηνών.

Σε άλλα μέρη

Εκτός από την Αθήνα, ο Κρόνος λατρευόταν επίσης στη Χαιρώνεια, στο Πήλιο, στη Θήβα, στην Αρκαδία, καθώς και στα παράλια της Μικράς Ασίας.

Παρόμοια γιορτή προς τιμήν του Κρόνου φαίνεται να τελούνταν στη Ρόδο κατά το μήνα Μεταγειτνιώνα, κατά την οποία γίνονταν ανθρωποθυσίες, κυρίως εγκληματιών, ίσως με επιρροές από τη λατρεία του φοινικικού Μολώχ.Στην Ρώμη η αντίστοιχη γιορτή ονομάζονταν Σατουρνάλια και γινόταν τον Δεκέμβριο.

ΠΗΓΗ: 

http://arxaia-ellinika.blogspot.gr/2013/03/kronos.html

ΠΑΡΕ ΤΗΝ ΕΥΘΥΝΗ ΤΩΝ ΠΡΑΞΕΩΝ ΣΟΥ ΓΙΑ ΝΑ ΜΗ ΠΕΣΕΙΣ ΣΤΗ ΠΑΓΙΔΑ ΤΗΣ ΜΟΙΡΟΛΑΤΡΙΑΣ

"Πάρε την ευθύνη των πράξεων σου, μάθε να διοικείς τον εαυτό σου, δώσε στους καημούς σου μια δημιουργική πνοή ...  Αυτό είναι ο Πλούτωνάς σου, ένας φάρος στο σκοτάδι, η ζωή εν τάφω κι όχι το ίδιο το σκοτάδι όπως σου έμαθαν" 

Ω γλυκύ μου έαρ 

Το ξέρεις ότι οι καιροί είναι δύσκολοι. Και γίνονται ακόμη πιο δύσκολοι αν πιστέψεις τα δεινά που σου προβλέπουν και πέσεις στην παγίδα της μοιρολατρίας. Ο Δίας, ο Πλούτωνας, ο Άρης, ο Ουρανός και τα άλλα παιδιά συνωμοτούν σε βάρος σου. Γι' αυτό σου λένε μην δράσεις, μην κουνηθείς, μην αναπνέεις... Όμως, αν δεν το έμαθες, τα πράγματα έχουν αλλάξει εδώ και δύο χιλιετίες. Τα ζώδια και οι πλανήτες ενδύθηκαν την ανώτερη φύση τους, έπαψαν πια να είναι ο βραχνάς σου κι εσύ τελικά είσαι ένας πολύ τυχερός άνθρωπος. Το ένοιωσες ή μήπως όχι ακόμη; Η μοίρα, το κάρμα και ο θάνατος νικήθηκαν από την αγάπη, την πνευματικότητα και την δική σου ανώτερη –Θεία- φύση.
Άσε λοιπόν τους άλλους να ζουν στην πλάνη τους, αυτήν την πλάνη που δένει βαριές αλυσίδες στην ψυχή τους.

Εσύ από μικρό παιδί έχεις μάθει να προσμένεις την Ανάσταση κι είσαι τυχερός, αφού ανανεώνεις την πίστη σου κάθε χρόνο τέτοιες ημέρες. Στην Ανάσταση να προσβλέπεις και φέτος. Όχι βέβαια την υλική και μόνον, όπως σε έχουν μάθει να σκέφτεσαι. Αν είναι έτσι, τότε ο δρόμος σου είναι αδιέξοδος και η ανάσταση σου είναι κούφια, αφού τα κλειδιά του υλικού πλούτου τα κρατούν άλλοι. Μπήκες πολλές φορές στον πειρασμό να γίνεις σαν εκείνους, έμαθες όμως ότι για να το πετύχεις πρέπει να πουλήσεις την ψυχή σου. "Γίνε δικός μας", σου είπαν με τον τρόπο τους "και θα έχεις όλα τα καλά". Όλα εκτός από ένα, την ελευθερία σου.

Κι αν βαδίζεις ένα τέτοιο μονοπάτι, κάθε κρίση θα σου κλέβει ό, τι πιο ζωτικό διαθέτεις. Η ανθρωπιά σου, θα γίνει ένα συνονθύλευμα από κανόνες και ποινές.
Ο Κρόνος θα είναι πάντα ο δεσμοφύλακας σου κι έτσι θα τον βιώσεις τούτες τις ημέρες. Θα σου κάνει τη ζωή δύσκολη, όπως στην έκανε και προχθές, με κίνδυνο είτε να απογοητευτείς, είτε να βρεις ένα εξιλαστήριο θύμα, με άλλοθι τον «νόμο».
Πάρε λοιπόν την ευθύνη των πράξεων σου, μάθε να διοικείς τον εαυτό σου, δώσε στους καημούς σου μια δημιουργική πνοή και την επόμενη φορά που θα τον συναντήσεις, θα σου χαμογελάσει, ξέροντας ότι έκανες ένα σπουδαίο βήμα προς τα εμπρός. Αυτό θέλει από σένα, να είσαι σίγουρος για αυτά που έχεις δουλέψει κι όχι να είσαι δούλος της ανασφάλειας και του φόβου. Η βεβαιότητα και η σιγουριά σου, αυτός είναι ο Κρόνος σου και θα σε ανταμείψει με την αυθεντία του.

Αν βαδίζεις ένα τέτοιο μονοπάτι, ο Πλούτωνας θα σου δείχνει πάντα το μηδέν, είτε το υλικό, είτε το ηθικό. Θα είσαι πάντα ένας Σίσυφος που βλέπει τον βράχο του να κατρακυλά, λίγο πριν τον ανεβάσει στην κορυφή. Και θα προσμένεις πάντα να σου συμβεί αυτό που φοβάσαι περισσότερο. Αυτή είναι η μοίρα, η μοίρα σου.
Μπορεί ακόμη να πιαστεί από τον απελπισμένο εαυτό σου, που κενός από αξίες, δεν του απομένει παρά να κυνηγά τις «αποδείξεις» της πλαστής ευδαιμονίας του. Το χρήμα και η εξουσία, οι ηδονές, χωρίς αγάπη γίνονται εθισμός και τελικά δεν χορταίνεις με τίποτα. Πόνος και τραγωδία σε περιμένει, όπως τον ασεβή Ερυσίχθονα, που η θεά Δήμητρα καταδίκασε σε αιώνια πείνα.

Πρόσεξε λοιπόν, πως θα κουμαντάρεις τις ορέξεις σου, πολύ περισσότερο που αυτές τις ημέρες η χθόνια Αφροδίτη σου γνέφει προκλητικά. Και δεν σου λέω να μην ερωτευτείς αλλά ο έρωτας σου να είναι ιερός κι όχι βορά των παθών σου.

Στην «άλλη» πραγματικότητα σου όμως ο Πλούτωνας μαζί με την Αφροδίτη σε βοηθούν να αναγεννηθείς, να ξεπετάξεις νέα κλαδιά και νέα άνθη. Ο χειμώνας της ψυχής σου τελείωσε και μέσα στο σκοτάδι βρήκες τον φάρο σου. Αυτό είναι ο Πλούτωνάς σου, ένας φάρος στο σκοτάδι, η ζωή εν τάφω κι όχι το ίδιο το σκοτάδι όπως σου έμαθαν.

Βοήθησε τον κι εσύ λοιπόν να κάνει το καλύτερο για σένα. Ψάξε βαθιά και νοιώσε το μήνυμα της Σταύρωσης και της Ανάστασης, το δικό σου μήνυμα.

Πηγή: http://www.astrology.gr/PROBLEPSEIS/KOSMIKOI-RYTHMOI/item/57556-astrologiko-deltio-gia-ola-ta-zodia-apo-16-eos-18-aprilioy#ixzz2yyOMS3ui