Δευτέρα, 5 Δεκεμβρίου 2016

Ιστορία του Χιονάνθρωπου από τον Μεσαίωνα μέχρι σήμερα

Οι πρώτες τεκμηριωμένες μαρτυρίες για τη δημιουργία χιονάνθρωπων μας πηγαίνουν πίσω στα Μεσαιωνικά χρόνια. Από την αυγή του κόσμου και σε κάθε σχεδόν πολιτισμό ο άνθρωπος έτεινε να δημιουργεί ανθρωπόμορφα ομοιώματα για λόγους εορταστικούς, ψυχαγωγικούς, δεισιδαιμονίας, ακόμα και για λόγους που σχετίζονταν με την προστασία του ίδιου αλλά και της περιουσίας του. 

"The Giant Goliath" εικονογράφηση του Franz Wiedemann (1860)

Από την Άλκηστη Γεωργίου

Από την αυγή του κόσμου και σε κάθε σχεδόν πολιτισμό ο άνθρωπος έτεινε να δημιουργεί ανθρωπόμορφα ομοιώματα για λόγους εορταστικούς, ψυχαγωγικούς, δεισιδαιμονίας, ακόμα και για λόγους που σχετίζονταν με την προστασία του ίδιου αλλά και της περιουσίας του. Ένα τέτοιο ομοίωμα είναι και ο γνωστός σε όλους μας χιονάνθρωπος. Μία φιγούρα φτιαγμένη από χιόνι που ενώ απαιτεί ελάχιστη έως μηδαμινή καλλιτεχνική δεξιότητα για να δημιουργηθεί, έχει τις περισσότερες φορές ένα αποτέλεσμα άκρως εκφραστικό.
Η ομαδική και ως επί το πλείστον ευχάριστη αυτή δραστηριότητα βοηθούσε τους ανθρώπους να διασκεδάσουν έστω για λίγο με την ιδέα του αβάσταχτου και ενίοτε δολοφονικού παγωμένου χειμώνα 
Οι πρώτες τεκμηριωμένες μαρτυρίες για τη δημιουργία χιονάνθρωπων μας πηγαίνουν πίσω στα Μεσαιωνικά χρόνια. Για την ακρίβεια, σύμφωνα με τον συγγραφέα του βιβλίου of The History of the Snowman ( 2007) Bob Eckstein η πρώτη γνωστή απεικόνιση χιονάνθρωπου υπάρχει σε ένα εικονογραφημένο χειρόγραφο του "Βιβλίου των Ωρών" (1380) που βρίσκεται στην Koninkijke Bibliotheek της Χάγης (Ολλανδία).
Η Βασίλισσα της Ολλανδία Wilhemina και η πριγκίπισσα Juliana σαν χιονάνθρωποι. Ολλανδία, 1913 
Ο Eckstein αποφάσισε το 2000 να εξερευνήσει τις απαρχές της χειμωνιάτικης αυτής συνήθειας και να ανακαλύψει ποιος και πού "έπλασε" τον πρώτο χιονάνθρωπο. Μετά από επτά χρόνια ερευνών σε ολόκληρο τον κόσμο έγραψε το "The History of Snowman" το πληρέστερο σήμερα εγχειρίδιο για την παμπάλαια αυτή μορφή λαϊκής τέχνης. Ο καταπονημένος χιονάνθρωπος του "Βιβλίου των Ωρών" φαίνεται να έχει μια εμφανώς αντισημιτική χρήση. Φορά στο κεφάλι την εβραϊκή Κίπα και στέκεται πάνω από μία θανάσιμη φωτιά. Στο κείμενο της εικονογράφησης γίνεται λόγος για την Σταύρωση του Χριστού και για την ευθύνη του λαού του Ιουδαίων. 
Η πρώτη γνωστή απεικόνιση χιονάνθρωπου από το εικονογραφημένο χειρόγραφο του “Βιβλίου των Ωρών” (1380) που βρίσκεται στην Koninkijke Bibliotheek της Χάγης. 
Προφανώς, οι χτυπημένοι από την επιδημία της πανούκλας Ευρωπαίοι χρειάζονταν ένα κωμικό ανδρείκελο στο οποίο θα μπορούσαν να ξεσπάσουν και να ρίξουν το φταίξιμο για τα δεινά τους, κι ένας εβραίος χιονάνθρωπος έμοιαζε ιδανικός γι' αυτό το σκοπό. Συνεχίζοντας, μαθαίνουμε από το βιβλίο ότι κατά τον Μεσαίωνα η δημιουργία χιονάνθρωπων εξυπηρετούσε κι άλλους σκοπούς. Η ομαδική και ως επί το πλείστον ευχάριστη αυτή δραστηριότητα βοηθούσε τους ανθρώπους να διασκεδάσουν έστω για λίγο με την ιδέα του αβάσταχτου και ενίοτε δολοφονικού παγωμένου χειμώνα. Το 1511 οι κάτοικοι των Βρυξελλών ένωσαν τις δυνάμεις τους κατασκευάζοντας περισσότερους από εκατό χιονάνθρωπους σε μία υπαίθρια καλλιτεχνική εκδήλωση που έμεινε στην ιστορία ως "θαύμα του 1511". 
Γυναίκες επιτίθενται σε έναν χιονάνθρωπο- χωροφύλακα σε πίνακα του Hans Dahl (1937)

Πολλές από τις φιγούρες των χιονάνθρωπών του 1511 συμβόλιζαν την δυσαρέσκεια του κόσμου για το πολιτικό κλίμα της εποχής και για ορισμένους άρχοντες. Δυσαρέσκεια η οποία δεν θα μπορούσε παρά να οξύνεται από τις έξι εβδομάδες θερμοκρασιών υπό του μηδενός και από την έλλειψη τροφίμων: Οι Βέλγοι εξέφρασαν και εκτόνωσαν την αγανάκτησή τους φτιάχνοντας χιονάνθρωπους που απεικόνιζαν γλαφυρές σεξουαλικές πρακτικές, άλλους που απεικόνιζαν δαίμονες που αφόδευαν, ταπεινωμένους Βασιλιάδες, κ.α. Επιπλέον, πολλοί από τους χιονάνθρωπους διακωμωδούσαν γνωστές φολκλόρ φιγούρες της εποχής όπως γοργόνες, μονόκερους, ή ακόμα και τη φιγούρα του "τρελού του χωριού".

Πολλές από τις φιγούρες των χιονάνθρωπων του 16ου αιώνα συμβόλιζαν την δυσαρέσκεια του κόσμου για το πολιτικό κλίμα της εποχής και για ορισμένους άρχοντες.

Η εικόνα του χιονάνθρωπου ως αναπόσπαστο κομμάτι του παραδοσιακού Χριστουγεννιάτικου ντεκόρ καθιερώνεται κατά την πρώιμη βικτωριανή εποχή, όταν ο πρίγκιπας Αλβέρτος ξεκίνησε να προωθεί τα γερμανικά ήθη και έθιμα κατά την εορταστική περίοδο. Πολύ γρήγορα η εικόνα του Άγιου Βασίλη και του χιονάνθρωπου έγιναν συνώνυμες των Χριστουγέννων στην βόρεια Ευρώπη. Σε πολλά παραμύθια και διηγήματα ο χιονάνθρωπος λαχταρά όσο τίποτε άλλο αυτό ακριβώς που δεν μπορεί να έχει. Την ζεστασιά. Μάλιστα, πιστεύεται ότι στο παραμύθι του Χανς Κρίστιαν Άντερσεν "Ο χιονάνθρωπος" (1861), όπου ένας χιονάνθρωπος ερωτεύεται παράφορα μία σόμπα, ο συγγραφέας συμβολίζει τον έρωτά του για τον χορευτή του βασιλικού θεάτρου της Κοπεγχάγης Harald Scharff.
Χιονάνθρωπος δέχεται ρομαντικές συμβουλές από ένα σκύλο στο διήγημα του Χανς Κρίστιαν Άντερσεν "Stories for the Household" (1880) 
Ο Άντερσεν έγραφε για το πώς αυτό που αγαπάμε περισσότερο απ' όλα μπορεί τελικά να μας καταστρέψει, αλλά εμείς θυσιάζουμε περιχαρείς τον εαυτό μας με κάθε κόστος. Όταν ο ερωτοχτυπημένος χιονάνθρωπος του παραμυθιού κοιτά απ' έξω τη φλεγόμενη σόμπα φωνάζει: 

"Είναι η μόνη και η μεγαλύτερή μου επιθυμία. Θα ήταν σχεδόν άδικο να μην πραγματοποιηθεί. Πρέπει, πρέπει να μπω μέσα και να γείρω πάνω της. Ακόμα κι αν χρειαστεί να σπάσω ένα παράθυρο για να το καταφέρω." 

Σύγχρονοι συγγραφείς, σκηνοθέτες, και καλλιτέχνες κάθε είδους έχουν οικειοποιηθεί τη φιγούρα του χιονάνθρωπου εκατοντάδες φορές μέχρι σήμερα, ο καθένας με τον δικό του τρόπο. 

Σύμφωνα με τον Eckstein τις περισσότερες φορές ο χιονάνθρωπος εμφανίζεται πράος, ήρεμος, και παρά την "ακινησία" του αποπνέει μία ασφάλεια. Είναι μια φιγούρα ουδέτερη με την οποία μπορούν να ταυτιστούν άνθρωποι κάθε θρησκείας και ιδεολογίας: 

Σήμερα ο χιονάνθρωπος είναι επιφορτισμένος με πολύ λιγότερη –αν όχι μηδαμινή- πολιτική αλληγορία, κι ενώ αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της ποπ κουλτούρας φαίνεται πως έχει πλέον ταυτιστεί με έναν αθώο παιδικό ήρωα, ή απλά ένα χριστουγεννιάτικο στολίδι. 

Ή μήπως όχι;
"The Snowman Trick" (1950) εικονογράφηση του Luke Limner
Όπως ακριβώς η κενή χαμογελαστή έκφραση ενός κλόουν θεωρείται πολύ συχνά (αν όχι πάντα) ανατριχιαστική, έτσι και το αγνό προσωπείο ενός χιονάνθρωπου κρύβει ενίοτε έναν σκοτεινό χαρακτήρα. 

Είναι δεκάδες οι φορές στην σύγχρονη ιστορία που ο χιονάνθρωπος ζωντανεύει και γίνεται ο βασικός κακός σε ταινίες τρόμου και επιστημονικής φαντασίας. 

Συμβολικά, η καταστροφή ενός παγωμένου ομοιώματος μπορεί να σηματοδοτεί και το τέλος του χειμώνα και του τυραννικού κρύου. 
Η περίοδος όπου η φιγούρα του χιονάνθρωπου συναντιέται με την ίδια συχνότητα ως κατά συρροή δολοφόνος σε φθηνές horror παραγωγές, όσο και ως παιδικό παιχνίδι χρονολογείται σύμφωνα με τον Eckstein από το 1975 μέχρι το 2000, μια περίοδο που ο συγγραφέας χαρακτηρίζει ως The Snowman's White Trash Years. 
Οι 12.000 χιονάνθρωποι του Sapporo Snow Festival στην Ιαπωνία 
Κάθε χρόνο εκατοντάδες φεστιβάλ χιονάνθρωπων λαμβάνουν χώρα σε ολόκληρο τον κόσμο.

Τις τελευταίες τρεις δεκαετίες η ιαπωνική πόλη Σαπόρο φιλοξενεί το Sapporo Snow Festival όπου δημιουργούνται περισσότεροι από 12.000 χιονάνθρωποι ετησίως, ενώ στο Bischofsgrün Snowman Festival της Βαυαρίας πρωταγωνιστεί ο "Jacob", ο γιγάντιος χιονάνθρωπος της Γερμανίας (κάτι σαν τον δικό μας βασιλιά καρνάβαλο). 
Ο “Jacob”, ο γιγάντιος χιονάνθρωπος της Γερμανίας (κάτι σαν τον δικό μας βασιλιά καρνάβαλο)
Το βραβείο, όμως, για τον μεγαλύτερο ανθρωποποιημένο σωρό από χιόνι ανήκει σε μία παγωμένη "κυρία". Η χιονάνθρωπος με το όνομα Olympia δημιουργήθηκε το 2008 από τους κατοίκους του Μπέθελ, στο Μέιν, και πήρε το όνομά της από την γερουσιαστή Olympia Snowe. 

O ύψους 40 μέτρων χιονάνθρωπος χρειάστηκε ένα μήνα για να δημιουργηθεί, "φορούσε" τεράστια κοσμήματα φτιαγμένα από πάγο, ενώ οι βλεφαρίδες μόνο που κοσμούσαν το πρόσωπό του είχαν μήκος δύο μέτρα! 
Ο μεγαλύτερος χιονάνθρωπος που έχει ποτέ φτιαχτεί είναι παγωμένη "κυρία" με το όνομα Olympia. Δημιουργήθηκε το 2008 από τους κατοίκους του Μπέθελ, στο Μέιν, και πήρε το όνομά της από την γερουσιαστή Olympia Snowe. Έχει ύψος 40 μέτρα και χρειάστηκε ένα μήνα για να ολοκληρωθεί. 
Στο μεταξύ, κάθε Δεκέμβριο στην Sonoma Valley της Καλιφόρνια η εορταστική περίοδος ξεκινά με την έναρξη του Lighting of the Snowman Festival. Εκατοντάδες ηλεκτρικοί φωτεινοί χιονάνθρωποι αντικαθιστούν τους πραγματικούς παγωμένους ήρωες, σε μία Καλιφόρνια που δεν παγώνει ποτέ.
Κάθε Δεκέμβριο στην Sonoma Valley της Καλιφόρνια η εορταστική περίοδος ξεκινά με το Lighting of the Snowman Festival. Εκατοντάδες ηλεκτρικοί φωτεινοί χιονάνθρωποι αντικαθιστούν τους πραγματικούς παγωμένους ήρωες, σε μία Καλιφόρνια που δεν παγώνει ποτέ. 
Η καύση του χιονάνθρωπου μπορεί να έχει θεραπευτική σημασία για μικρούς και μεγάλους οι οποίοι εκτονώνουν την οργή και τα απωθημένα τους χωρίς να κάνουν πραγματικό κακό σε κανέναν. 

Συμβολικά, η καταστροφή ενός παγωμένου ομοιώματος μπορεί να σηματοδοτεί και το τέλος του χειμώνα και του τυραννικού κρύου. 

Για παράδειγμα, στην Ζυρίχη της Ελβετίας ένας γιγάντιος χιονάνθρωπος που ονομάζεται Böögg συνδέεται με κροτίδες και κάθε χρόνο γίνεται παρανάλωμα του πυρός υπό τις επευφημίες του γαντοφορεμένου πλήθους. 

Στο Rose Sunday Festival της μικρής πόλης Weinheim-an-der-Bergstrasse στη Γερμανία ο δήμαρχος οδηγεί μια παρέλαση μέσα από ολόκληρη την πόλη "επιβλέποντας" πόσο υπάκουα είναι τα παιδιά ώστε να αξίζουν το προνόμιο της ερχόμενης άνοιξης. Στο τέλος της παρέλασης οι κάτοικοι καίνε έναν χιονάνθρωπο που τις περισσότερες φορές είναι φτιαγμένος από άχυρα (;) 

Τέλος, το Lake Superior State University στις Ηνωμένες Πολιτείες έχει την δική του παράδοση καύσης χιονάνθρωπου ήδη από την δεκαετία του '70. Τα τελευταία χρόνια ο ύψους τεσσάρων μέτρων χιονάνθρωπος τείνει να αντιπροσωπεύει τρέχοντα κοινωνικά και πολιτικά δεινά όπως ο σεξισμός, η κλωνοποίηση, ο Αγιατολάχ Χομεϊνί, ή πιο απλά η ομάδα χόκεϊ του αντίπαλου πανεπιστημίου.
Στη Ζυρίχη της Ελβετίας ένας γιγάντιος χιονάνθρωπος που ονομάζεται Böögg συνδέεται με κροτίδες και κάθε χρόνο γίνεται παρανάλωμα του πυρός υπό τις επευφημίες του πλήθους. 

ΠΗΓΗ: http://www.lifo.gr/

Σάββατο, 26 Νοεμβρίου 2016

Φιντέλ Κάστρο: Ο κομαντάντε έφυγε το ξημέρωμα ...

Ο κομαντάντε της Κουβανικής Επανάστασης έφυγε στις 25 Νοέμβρη 2016, ώρα Αβάνας 22:29 και ώρα Ελλάδας 05:29, 26 Νοέμβρη 2016. Ο Φιντέλ Κάστρο, το σύμβολο της μάχης κατά του αμερικανικού ιμπεριαλισμού, αψήφησε 11 αμερικανούς προέδρους και επέζησε πολλών συνωμοσιών για τη δολοφονία του (638 σύμφωνα με το βιβλίο ρεκόρ Γκίνες) καθώς και μιας αποτυχημένης απόπειρας απόβασης εξόριστων Κουβανών υποστηριζόμενων από τη CIA στον Κόλπο των Χοίρων (νότια) τον Απρίλιο του 1961.

Ο Φιντέλ Κάστρο (ισπ. Fidel, προφορά: Φιδέλ), πλήρες όνομα Φιδέλ Αλεχάντρο Κάστρο Ρους (Μπιράν Επαρχίας Οριέντε 13 Αυγούστου 1926 - Αβάνα 25 Νοεμβρίου 2016) υπήρξε ηγέτης (Πρώτος Γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος) της Κούβας από το 1959 μέχρι το Δεκέμβριο του 1976 και αργότερα πρόεδρος της χώρας μέχρι τις 19 Φεβρουαρίου του 2008, όταν τον διαδέχτηκε ο Ραούλ Κάστρο.



Βιογραφία
Ο Κάστρο γεννήθηκε στο Μπιράν της Κούβας στις 13 Αυγούστου 1926, σπούδασε νομικά στο Πανεπιστήμιο της Αβάνας και για κάποιο χρονικό διάστημα άσκησε το επάγγελμα του δικηγόρου. Από φοιτητής ακόμα αναμείχτηκε στα επαναστατικά κινήματα εναντίον της δικτατορίας του Μπατίστα. Στην εξέγερση του Σαντιάγκο (26 Ιουλίου 1953) ήταν από τους αρχηγούς στην επίθεση κατά των στρατιωτικών καταυλισμών, συνελήφθη όμως και καταδικάστηκε σε φυλάκιση 15 ετών. Το 1955 αμνηστεύτηκε και κατέφυγε στις ΗΠΑ. Εκεί προσπάθησε να μυήσει στην επανάσταση τους εξόριστους Κουβανούς. Η αμερικάνικη κυβέρνηση όμως αντέδρασε κι έτσι ο Κάστρο διέφυγε στο Μεξικό. Από κει, με λίγους άντρες, αποβιβάστηκε στην Κούβα (2 Δεκεμβρίου 1956) και ανέβηκε στα βουνά.

Το επαναστατικό κίνημα πήρε μεγάλες διαστάσεις και οι αντάρτες, μετά από πολλές επιτυχίες, κατέλαβαν την 1η Ιανουαρίου 1959 την πρωτεύουσα Αβάνα. Ο Μπατίστα απέδρασε από την Κούβα και πρωθυπουργός ανέλαβε ο Φιδέλ Κάστρο (1959), αξίωμα το οποίο διατήρησε ως το 1976.

Η υποχώρηση του Σοβιετικού ηγέτη Νικίτα Χρουστσόφ στη μεγάλη κρίση της Κούβας τον Οκτώβριο του 1962 και η απομάκρυνση των σοβιετικών πυραύλων από το νησί προκάλεσε την οργή του Φιντέλ Κάστρο, με αποτέλεσμα να επέλθει ψυχρότητα στις σχέσεις Αβάνας-Μόσχας. Χρόνια αργότερα το ομολόγησε ο ίδιος ο ηγέτης της κουβανικής επανάστασης, στην εισήγησή του στο 1ο Συνέδριο του Κομμουνιστικού Κόμματος της Κούβας: "Οι Κουβανοί δυσκολεύτηκαν τότε να καταλάβουν σ' όλη της την έκταση την αξία αυτής της λύσης. Σήμερα όμως βλέπουμε αντικειμενικά ότι η κρίση του Οκτωβρίου του 1962 σήμαινε μια νίκη του επαναστατικού στρατοπέδου... Αν και οι Ηνωμένες Πολιτείες εγκατέστησαν αργότερα πολεμικές βάσεις στην Κεντρική Αμερική και στη Φλόριδα για οργάνωση πειρατικών επιδρομών στις ακτές μας κι έγιναν πολλές τέτοιες επιδρομές, οι επιδρομές αυτές δεν αποτελούσαν παρά τα τελευταία χτυπήματα του τραυματισμένου αλλά ανίκανου αυτοκρατορικού γοήτρου". Στα τέλη του Απριλίου του 1963 η Μόσχα έπεισε τον Φιντέλ να επισκεφτεί την Ε.Σ.Σ.Δ. Τις πρώτες πρωινές ώρες της 27ης Απριλίου του 1963 ένα σοβιετικό Τουπόλεφ-114, που μετέφερε τον Κουβανό ηγέτη, έφτασε στην πόλη Μούρμανσκ, στον πολικό κύκλο. Την επομένη, 28 Απριλίου, η υποδοχή στη Μόσχα ήταν θριαμβευτική. Ο Νικίτα Χρουστσόφ και ο Λεονίντ Μπρέζνιεφ, πρόεδρος του Ανωτάτου Σοβιέτ, υποδέχθηκαν τον Κάστρο στο αεροδρόμιο Βνούκοβο. Στη συνέχεια επιβιβάστηκαν σε ανοικτό αυτοκίνητο, επευφημούμενοι από εκατοντάδες χιλιάδες Μοσχοβίτες στην πορεία προς την Κόκκινη Πλατεία, όπου έλαβε χώρα κολοσσιαία συγκέντρωση προς τιμήν του Κάστρο. Την Πρωτομαγιά ο Κάστρο και ο Χρουστσόφ παρακολούθησαν την παραδοσιακή συγκέντρωση από το μαυσωλείο της Κόκκινης Πλατείας, χαιρετώντας τα πλήθη που επευφημούσαν τον Κουβανό ηγέτη. Περίπου 100.000 άνθρωποι κατέκλυσαν και το Στάδιο Λένιν, όπου ο Κάστρο παρακολούθησε ποδοσφαιρικό αγώνα, αν και το αθλητικό πάθος του ήταν το μπέιζμπολ, το ερασιτεχνικό πρωτάθλημα του οποίου είχε εγκαινιάσει στην Αβάνα στις 13 Απριλίου, πριν ξεκινήσει για την Ε.Σ.Σ.Δ.

Το 1965 έγινε γενικός γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος Κούβας και το 1976 συγκέντρωσε στο πρόσωπό του τα αξιώματα του προέδρου του κράτους και του αρχηγού των Ενόπλων Δυνάμεων. Το 1991 επανεκλέχτηκε γενικός γραμματέας του κόμματος και το 1993, 1998 και 2003 το Συμβούλιο των Αντιπροσώπων ανανέωσε για πέντε χρόνια την προεδρική του θητεία. Αναδείχτηκε σε ηγετική μορφή του Τρίτου Κόσμου και ανέπτυξε τους δεσμούς της χώρας του τόσο με αφρικανικές όσο και με ασιατικές χώρες. Το 1975 έστειλε στρατεύματα στην Ανγκόλα στο πλευρό του Λαϊκού Κινήματος για την Απελευθέρωση της Ανγκόλας και το 1978 στην Αιθιοπία για την αντιμετώπιση της εισβολής της Σομαλίας. Το γεγονός αυτό, καθώς και η βοήθεια που πρόσφερε στους Σαντινίστας της Νικαράγουας το 1979, επιδείνωσε ακόμη περισσότερο τις σχέσεις του με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Το 1991 η ανατροπή των καθεστώτων του υπαρκτού σοσιαλισμού και η διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης σήμαναν την απαρχή μεγάλων οικονομικών δυσκολιών για την Κούβα και ο Κάστρο αναγκάστηκε να κάνει ορισμένα ανοίγματα προς την κατεύθυνση της φιλελευθεροποίησης της κουβανικής οικονομίας. Τιμήθηκε με το διεθνές βραβείο Λένιν (1961) και το χρυσό μετάλλιο Ζολιό-Κιουρί για την ειρήνη το 1972. Συνέγραψε πολιτικά έργα, τα νεότερα από τα οποία είναι Οκτωβριανή Επανάσταση και η Επανάσταση της Κούβας (1978), Φιδέλ (1987).

Ο ηγέτης της Κούβας, Φιδέλ Κάστρο, υποβλήθηκε σε εγχείρηση στο έντερο, καθώς έπασχε από καρκίνο, στο συγκεκριμένο σημείο, στις 31 Ιουλίου 2006 και μεταβίβασε προσωρινά την εξουσία στον αδελφό του, Ραούλ Κάστρο.

Στις 19 Φεβρουαρίου του 2008, έπειτα από μισό αιώνα στο τιμόνι της Κούβας, ο Κάστρο ανακοίνωσε την οριστική παραίτησή του.

Ο Φιδέλ Κάστρο πέθανε στην Αβάνα, σε ηλικία 90 ετών, στις 25 Νοεμβρίου 2016. Από το 2006, ταλαιπωρείτο από πολλά προβλήματα υγείας.

Σημαντικοί σταθμοί στη ζωή του
  • 1926: Στις 13 Αυγούστου γεννήθηκε στο Μπιράν (νοτιοανατολικό της Κούβας)
  • 1931-1945: Μαθήτευσε σε Σχολείο Ιησουϊτών
  • 1945: Εισάγεται στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου της Αβάνας
  • 1946: Εκφωνεί τον πρώτο του λόγο ως πολιτικός ηγέτης για να διαμαρτυρηθεί για την αύξηση των εισιτηρίων στα λεωφορεία.
  • 1948: Στις 12 Οκτωβρίου παντρεύτηκε τη Μίρτα Ντίαζ-Μπαλάρτ
  • 1950: Παίρνει το διδακτορικό του δίπλωμα στο Αστικό δίκαιο και το πτυχίο του στο Διπλωματικό και προξενικό δίκαιο από τη Νομική σχολή της Αβάνας
  • 1952: Στις 10 Μαρτίου, λίγο μετά το πραξικόπημα του στρατηγού Φουλχένσιο Μπατίστα, οργάνωσε ένα παράνομο ένοπλο κίνημα
  • 1953: Στις 26 Ιουλίου ο Κάστρο μαζί με τους αντάρτες του επιτίθενται σε στρατώνα της Μονκάδα. Την 1η Αυγούστου ο Κάστρο συνελήφθη και καταδικάστηκε σε φυλάκιση 15 ετών στο νησί των Πεύκων στον Ειρηνικό, μαζί με τον αδελφό του Ραούλ
  • 1955: Ο Μπατίστα απένειμε αμνηστία στον Φιδέλ, ο οποίος στις 12 Ιουνίου ίδρυσε το Κίνημα της 26ης Ιουλίου. Εξόριστος στο Μεξικό, γνώρισε τον Αργεντινό Ερνέστο «Τσε» Γκεβάρα
  • 1956: Στις 2 Δεκεμβρίου ο Κάστρο με τους άνδρες του κατέφτασαν στην Κούβα με το γιοτ «Γκράνμα». Ύστερα από σφοδρές μάχες με τον στρατό, ο Κάστρο και άλλοι 16 επιζώντες κατέλαβαν τη Σιέρρα Μαέστρα
  • 1959: Την 1η Ιανουαρίου ο Μπατίστα διέφυγε στο εξωτερικό καθώς η επανάσταση πλησίαζε τη νίκη. Στις 8 του ίδιου μήνα ο Κάστρο έφτασε θριαμβευτικά στην Αβάνα
  • 1960: Εθνικοποιεί τις 166 αμερικάνικες επιχειρήσεις που παρέμειναν στην Κούβα.
  • 1961: Στις 3 Ιανουαρίου διακόπηκαν οι διπλωματικές σχέσεις με την Ουάσιγκτον. Στις 16 Απριλίου ο Κάστρο διακήρυξε τον «σοσιαλιστικό χαρακτήρα» της επανάστασης
  • 1961: Στις 17-19 Απριλίου έγινε ανεπιτυχής προσπάθεια απόβασης 1.400 αντικαθεστωτικών στον Κόλπο των χοίρων
  • 1962: Στις 22 ως τις 28 Οκτωβρίου η «κρίση των πυραύλων» έφερε αντιμέτωπες τις ΗΠΑ και τη Σοβιετική Ένωση
  • 1965: Στις 2 Οκτωβρίου ιδρύθηκε το Κομμουνιστικό Κόμμα της Κούβας
  • 1980: Τον Μάιο, ο Κάστρο έδωσε τη δυνατότητα σε όσους Κουβανούς επιθυμούσαν να εγκαταλείψουν το νησί, με αποτέλεσμα να φύγουν περίπου 125.000 άνθρωποι
  • 1989: Στις 13 Ιουλίου ο ήρωας του πολέμου της Ανγκόλα, στρατηγός Αρνάλντο Οτσόα, κατηγορήθηκε για εμπόριο ναρκωτικών και εκτελέστηκε
  • 1990: Η οικονομία της Κούβας κατέρρευσε μετά την πτώση της Σοβιετικής Ένωσης
  • 1994: Στις 5 Αυγούστου πραγματοποιήθηκε στην Αβάνα η πρώτη εξέγερση μετά την επανάσταση. Υπολογίζεται ότι 40.000 Κουβανοί διέφυγαν στις ΗΠΑ
  • 1998: Στις 21 με 26 Ιανουαρίου πραγματοποιήθηκε η ιστορική επίσκεψη του Πάπα Ιωάννη Παύλου Β'
  • 2003: 75 αντικαθεστωτικοί συνελήφθησαν τον Μάρτιο
  • 2006: Ο Φιδέλ Κάστρο μεταβίβασε προσωρινά την εξουσία στο νεότερο αδελφό του Ραούλ Κάστρο
  • 2008: Ανακοινώνει την επίσημη αποχώρησή του από την ηγεσία της Κούβας.
  • 2016: Στις 25 Νοεμβρίου, ο Φιδέλ Κάστρο πεθαίνει στην Αβάνα σε ηλικία 90 ετών.

___________________________________________
Ισως ο καλύτερος τρόπος για να «σκιαγραφήσει» κανείς αυτή την προσωπικότητα, είναι μέσα από τα ίδια του τα λόγια. Για αυτό τον λόγο ο Guardian συγκέντρωσε κάποιες από τις ατάκες του Φιντέλ Κάστρο.

Από τα μαθητικά του χρόνια
«Ξεκίνησα την επανάσταση με 82 άνδρες. Αν έπρεπε να το ξανακάνω, θα το έκανα με 10 ή 15 και απόλυτη πίστη. Δεν έχει σημασία πόσο μικρός είσαι, αν έχεις πίστη και σχέδιο δράσης»- 1959
«Δεν σκέφτομαι να κόψω τη γενειάδα μου, γιατί την έχω συνηθίσει και σημαίνει πολλά για τη χώρα μου. Οταν εκπληρώσουμε την υπόσχεσή μας για καλή κυβέρνηση, θα κόψω τα γένια μου»- 1959

Με τον εννιάχρονο, τότε, γιο του, Φιντέλ τζούνιορ, το 1959
«Μία επανάσταση δεν είναι εύκολη. Είναι μία μάχη ανάμεσα στο μέλλον και το παρελθόν»- 1959
«Κατέληξα εδώ και πολύ καιρό στο συμπέρασμα ότι η τελευταία θυσία που πρέπει να κάνω τη δημόσια υγεία της Κούβας είναι να σταματήσω το κάπνισμα. Δεν μου έλειψε τόσο πολύ»- 1985
«Ποτέ δεν είδα μία αντίθεση ανάμεσα στις ιδέες που με υποστηρίζουν και τις ιδέες αυτού του συμβόλου, αυτής της αξιοσημείωτης φιγούρας»- Για τον Ιησού Χριστό, 1985
«Πρέπει να επιμείνουμε στα γεγονότα και για να το πούμε απλά, το σοσιαλιστικό στρατόπεδο έχει καταρρεύσει»- 1991

Με τον Νικίτα Χρουστσόφ

Στην Ουάσινγκτον το 1959
«Αυτές οι αλλαγές (σ.σ. το άνοιγμα στον διεθνή τουρισμό, τις ξένες επενδύσεις, μικρές επιχειρήσεις και οικογενειακά εμβάσματα) έχουν το κοινωνικό κόστος τους. Γιατί ζούσαμε σε ένα γυάλινο κουτί, καθαρής ασηψίας, και τώρα είμαστε περικυκλωμένοι από ιούς, βακτήρια, στο σημείο της απόσπασης της προσοχής και του εγωισμού που δημιουργείται από το καπιταλιστικό σύστημα παραγωγής»- 1998

Στην κηδεία του Φρανσουά Μιτεράν το 1996

Με τον Μιχαήλ Γκορμπατσόφ

Με τον Ούγκο Τσάβες

Με τον Γιασέρ Αραφάτ

Με τον Πάπα Ιωάννη Παύλο Β'
«Ενα από τα μεγαλύτερα οφέλη της επανάστασης είναι ότι ακόμη και οι πόρνες μας είναι απόφοιτοι κολεγίου» -Στον Ολιβερ Στόουν, στο ντοκιμαντέρ «Comandante» του 2003
«Συνειδητοποίησα ότι το αληθινό πεπρωμένο μου θα ήταν ο πόλεμος που θα είχα με τις ΗΠΑ» -Η πρώτη φράση του στο «Looking for Fidel», το δεύτερο ντοκιμαντέρ του Στόουν, το 2004.
«Αυτό είναι ένα συμπέρασμα στο οποίο κατέληξα μετά από πολλά χρόνια: ανάμεσα στα άλλα λάθη που διαπράξαμε, το μεγαλύτερο όλων ήταν ότι πιστέψαμε ότι κάποιος... γνώριζε πραγματικά πώς να χτίσει τον σοσιαλισμό... Ο,τι κι αν έλεγαν. ''Αυτή είναι η φόρμουλα'', που νομίζαμε ότι ήξεραν. Σαν κάποιος να ήταν γιατρός» -2005
«Χαίρομαι πραγματικά που έφτασα τα 80. Ποτέ δεν το περίμενα, τουλάχιστον έχοντας ως γείτονα τη μεγαλύτερη δύναμη στον κόσμο, που προσπαθεί να με σκοτώσει κάθε ημέρα» -21 Ιουλίου 2006
«Δεν είμαστε μία αναπτυγμένη καπιταλιστική χώρα σε κρίση, της οποίας οι ηγέτες τρελαίνονται ψάχνοντας λύσεις ανάμεσα στην ύφεση, τον πληθωρισμό, την έλλειψη των αγορών και την ανεργία. Είμαστε και πρέπει να είμαστε σοσιαλιστές»- 2008

Με τον αδελφό του, Ραούλ, στον οποίο παρέδωσε την εξουσία το 2008

Η τελευταία φωτογραφία του, από τη συνάντηση με τον πρόεδρο του Βιετνάμ, στις 16 Νοεμβρίου
Φωτογραφίες: AP
ΠΗΓΗ: http://www.iefimerida.gr/

Πέμπτη, 24 Νοεμβρίου 2016

Ανρί ντε Τουλούζ Λωτρέκ

Γεννήθηκε ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ το 1864.
Ο σημαντικός καλλιτέχνης του μετα-ιμπρεσιονισμού θεωρείται από πολλούς και ο επίσημος εικονογράφος της νυχτερινής ζωής εκείνης της εποχής – της λεγόμενης Μπελ Επόκ (belle epoque) – στα καμπαρέ του Παρισιού.
Bal au Moulin Rouge, 1890, 11,5 × 150 cm,
Museum of Art, Φιλαδέλφεια (Ηνωμένων Πολιτειών)
Au Moulin de la Galette, 1889, 88,9 × 101,3 cm,
Art Institute, Σικάγο
Maxime Dethomas, 1896,
National Gallery of Art, Ουάσιγκτον
Monsieur Boileau, 1893,
Museum of Art, Cleveland (Οχάιο)
Photolautrec.jpg
O Ανρί ντε Τουλούζ-Λωτρέκ (Henri Marie Raymond de Toulouse-Lautrec-Monfa, 24 Νοεμβρίου 1864 - 9 Σεπτεμβρίου 1901) Γάλλος ζωγράφος, χαράκτης, εικονογράφος και σχεδιαστής, του οποίου η εμβάθυνση στην πολύχρωμη και θεατρική παριζιάνικη ζωή στα τέλη του 19ου αιώνα, έδωσε μία συλλογή από συναρπαστικές, κομψές και προκλητικές εικόνες της σύγχρονης και μερικές φορές παρακμιακής ζωής εκείνης της εποχής.

Γεννήθηκε στο Αλμπί, πόλη της νότιας Γαλλίας και ήταν γιος του Κόμη Αλφόνσου και της Κόμισσας Αντέλ ντε Τουλούζ-Λωτρέκ (Adèle de Toulouse-Lautrec), γόνος ιστορικής και αριστοκρατικής οικογένειας, η οποία ωστόσο την περίοδο της γέννησης του, είχε ήδη χάσει μέρος του παλαιότερου κύρους της. Οι γονείς ήταν πρώτα ξαδέρφια, πρακτική που ήταν ευρύτερα διαδεδομένη εκείνη την εποχή προκειμένου να διατηρηθεί η περιουσία της οικογένειας μεταξύ των μελών της. Το γεγονός αυτό ωστόσο οδηγούσε σε γενετικές ανωμαλίες, όπως και στην περίπτωση του Λωτρέκ, του οποίου τα πόδια σταμάτησαν να αναπτύσσονται φυσιολογικά, μετά από ρήξεις που υπέστη στο αριστερό και δεξί του πόδι, σε ηλικία 12 και 14 ετών αντίστοιχα. Το ύψος του Λωτρέκ έφθανε μόλις το 1,5 μέτρο ενώ σε αντίθεση με τα πόδια του, το υπόλοιπο σώμα του είχε φυσιολογική ανάπτυξη.

Εξαιτίας αυτής της ανωμαλίας στη σωματική του διάπλαση, αδυνατούσε να ακολουθήσει μία συμβατική κοινωνική ζωή, γεγονός που πιθανά λειτούργησε καταλυτικά στο να αφοσιωθεί στη ζωγραφική. Αποτέλεσε σημαντικό καλλιτέχνη του μετα-ιμπρεσιονισμού ενώ θεωρείται από πολλούς και ο επίσημος εικονογράφος της νυχτερινής ζωής εκείνης της εποχής – της λεγόμενης Μπελ Επόκ (belle epoque) – στα καμπαρέ του Παρισιού. Οι πίνακές του χαρακτηρίζονταν από έντονα χρώματα και ανθρώπινες παρουσίες. Θεωρείται επιπλέον ένας από τους πρωτοπόρους στην τέχνη της αφίσας, γνωστός κυρίως για τις αφίσες που φιλοτέχνησε για το καμπαρέ Μουλέν Ρουζ (Moulin Rouge). Ασχολήθηκε ακόμα με την τεχνική της λιθογραφίας, επηρεασμένος από την ιαπωνική τέχνη και τα ιαπωνικά χαρακτικά.

Έζησε κυρίως στη Μονμάρτρη, που αποτελούσε το κυρίαρχο κέντρο της καλλιτεχνικής δημιουργίας. Στο μεγαλύτερο μέρος της ζωής του αντιμετώπισε πρόβλημα αλκοολισμού και πέθανε σε ηλικία 37 ετών, έχοντας προσβληθεί από σύφιλη.

Τετάρτη, 16 Νοεμβρίου 2016

17 Νοέμβρη 1973: "πώς μπορείτε λοιπόν να κοιμάστε, πώς μπορείτε λοιπόν να κοιμάστε;"

Συμπληρώνονται 43 χρόνια από τη λαϊκή εξέγερση του Πολυτεχνείου εκείνο το Νοέμβρη, του 1973, ενάντια στη στρατιωτική δικτατορία, ενάντια στη χούντα των συνταγματαρχών, η οποία από το 1967 μέχρι και το 1974 εξυπηρέτησε άριστα τα συμφέροντα της αστικής τάξης, χτυπώντας αλύπητα και καταρρακώνοντας τα δικαιώματα του λαού, με την παραχώρηση προνομίων στο ντόπιο και ξένο κεφάλαιο. Υπηρέτησε με πάθος όλα όσα είχαν σχεδιάσει οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής και το ΝΑΤΟ, ολοκληρώνοντας το "έργο" τους με το πραξικόπημα κατά του Μακαρίου και την τελειωτική εισβολή - κατοχή στην Κύπρο. Βασανιστήρια, ξύλο, φυλακίσεις, εξορίες και θάνατος ...

➽ ΣΗΜΕΡΑ: 💀Ο λαός αντιμετωπίζει, στο όνομα της καπιταλιστικής κρίσης, φτώχεια, ανεργία, εξαθλίωση, που προκάλεσαν στη πορεία των χρόνων τα αστικά μεταπολιτευτικά κόμματα με τους φορείς τους, παραβιάζοντας και καταργώντας τα εργατικά κεκτημένα δικαιώματα, εξυπηρετώντας και πάλι, προκειμένου να στηρίξουν το σάπιο πολιτικό τους σύστημα, αλλά και υπηρετώντας τα μονοπώλια, τους μεγάλους επιχειρηματικούς ομίλους, τις τράπεζες κ.λπ., τους ιμπεριαλιστικούς οργανισμούς ΝΑΤΟ και ΕΕ, εμπλέκοντας τους λαούς σε πολέμους και δυστυχία, ξεριζωμό από τις χώρες τους, που δεν έχουν τελειωμό. 💀

Γιάννης Ρίτσος - 16 και 17 Νοέμβρη 1973
(αφήγηση Γ.Ρίτσου "Το ημερολόγιο μιάς εβδομάδας" σε video)

Αθήνα 16 Νοεμβρίου 1973

Ωραία παιδιά, με τα μεγάλα μάτια σαν εκκλησίες χωρίς στασίδια.
Ωραία παιδιά, δικά μας, με τη μεγάλη θλίψη των αντρείων, 
Αψήφιστοι, όρθιοι στα προπύλαια, στον πέτρινο αέρα,
Έτοιμο χέρι, έτοιμο μάτι, - πως μεγαλώνει 
το μπόι, το βήμα και η παλάμη του ανθρώπου;

17 Νοεμβρίου

Βαρειά σιωπή, διάτρητη απ’ τους πυροβολισμούς, 
πικρή πολιτεία, 
αίμα, φωτιά, η πεσμένη πόρτα, ο καπνός, το ξύδι- 
ποιος θα πει : περιμένω απ’ το μέσα μαύρο;
Μικροί σκοινοβάτες με τα μεγάλα παπούτσια
μ΄ έναν επίδεσμο φωτιά στο κούτελο
κόκκινο σύρμα, κόκκινο πουλί,
και το μοναχικό σκυλί στ’ αποκλεισμένα προάστια 
ενώ χαράζει η χλωμότερη μέρα πίσω 
απ’ τα καπνισμένα αγάλματα
κι ακούγεται ακόμη η τελευταία κραυγή διαλυμένη
στις λεωφόρους.
Πάνω απ’ τα τανκς, μέσα στους σκόρπιους πυροβολισμούς 
πώς μπορείτε λοιπόν να κοιμάστε;

ΚΛΙΚ ΓΙΑ ΜΕΓΕΘΥΝΣΗ
"ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΜΙΑΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ" 
ΤΟΥ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ 
(Αφήγηση Γιάννης Ρίτσος)



Πέμπτη, 27 Οκτωβρίου 2016

Αποσπάσματα από το Ημερολόγιο ενός Μακεδόνα Αγωνιστή της Εθνικής Αντίστασης

Το ΟΧΙ το είπε σύσσωμος ο Ελληνικός Λαός, μαζί μ' εκείνους που είχαν την ΨΥΧΗ και τον ΠΑΤΡΙΩΤΙΣΜΟ μαζεύοντας τα πεταμένα από τον Αλβανικό Πόλεμο όπλα και συνεχίζοντας τον Απελευθερωτικό Αγώνα μέσα από τις τάξεις του ΕΑΜ - ΕΛΑΣ ... για να διώξουν τους ΝΑΖΙ και το ΦΑΣΙΣΜΟ από την Πατρίδα μας. Αυτοί απελευθέρωσαν την Ελλάδα από τον ΝΑΖΙΣΤΙΚΟ ΦΑΣΙΣΜΟ και κάποιους Έλληνες ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ τους - ΔΩΣΙΛΟΓΟΥΣ και ΤΑΓΜΑΤΑΣΦΑΛΙΤΕΣ. Σ' αυτούς τους ΑΝΤΑΡΤΕΣ αξίζει τιμή και δόξα! Σ' αυτούς τους ΑΝΤΑΡΤΕΣ αξίζει το ΖΗΤΩ! Αυτούς τους ΑΝΤΑΡΤΕΣ δεν τους αφορούν οι παρελάσεις που παρίστανται οι "ΔΩΣΙΛΟΓΟΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟΙ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΤΑΞΗΣ ΠΡΑΓΜΑΤΩΝ". Έδωσαν το δυναμικό, πατριωτικό τους παρόν, χωρίς να περιμένουν να τους καλέσει η πατρίδα γι' αυτό. Γιατί; Διότι η πατρίδα "λούφαξε" μετά το Αλβανικό Μέτωπο και σχεδίαζε με τις κυβερνήσεις Τσολάκογλου τί τρόπους θα βρει για να συνεργαστεί και να προσφέρει διευκολύνσεις στον ΚΑΤΑΚΤΗΤΗ-ΝΑΖΙ! Το ίδιο ακριβώς κάνουν και οι σημερινές Κυβερνήσεις: ΣΥΝΕΡΓΑΖΟΝΤΑΙ και ΠΡΟΣΦΕΡΟΥΝ "διευκολύνσεις" ... με αντιλαϊκά και βάρβαρα μέτρα σε βάρος των αδύναμων, εξαθλιωμένων συνανθρώπων μας. 
ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΕΤΕΙΟ ΤΗΣ 28ης ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 1940!
Φορτώνεται η φωτογραφία

Γράφει η Ελένη Δραμπάλα

Μου παρέδωσε το ημερολόγιό του, μαζί με τις φωτογραφίες, πριν από 4 χρόνια. Ένα μικρό τετράδιο της εποχής εκείνης του 1940-1941, με κιτρινισμένα φύλλα που τα είχε σαρώσει το πέρασμα του ανελέητου χρόνου. Γραμμένο με την πένα βουτηγμένη στο μελανοδοχείο, τις ώρες που είχε καταλαγιάσει ο όλεθρος της μάχης. Το μελάνι μισοσβησμένο κι αυτό, δεν γλύτωσε από τη φθορά του χρόνου. Ο γραφικός χαρακτήρας του δύσκολος και δυσνόητος σε αρκετά σημεία της αφήγησης, όπως ήταν και η προσωπικότητά του άλλωστε. Η ορθογραφία του άριστη, παρόλο που είχε φοιτήσει μέχρι τη Β΄ Γυμνασίου ως άριστος μαθητής. Ο λόγος του πληθωρικός, αληθινός, τίμιος, μ’ ένα κρυφό ταλέντο ερμηνείας των εικόνων που αναβίωναν μπροστά του μέσα απ’ τις λιγοστές λέξεις και που πρόδιδαν μια κρυμμένη και καλά φυλαγμένη ευαισθησία, την προσμονή ενός πιο λαμπερού ήλιου που θα έφερνε την ελευθερία και τη δικαιοσύνη ανάμεσα στους ανθρώπους. Συγκέντρωνε τις σκέψεις του, προσπαθώντας μέσα απ’ τις «σκιές στον ήλιο της σιωπής», που πλανώνταν και τον σκέπαζαν την ώρα της μάχης, να μεταφέρει την εικόνα του Αγώνα, όταν σταματούσε ο εκκωφαντικός ήχος των πολυβόλων.

Ξεκίνησε την Αντίσταση τον Απρίλη του 1941, φεύγοντας από την πλαγιά του Σινιάτσικου (Άσκιον όρος) που βρισκόταν το σπίτι του, στο μικρό ιστορικό χωριό Πέλκα Βοΐου Κοζάνης (Πελεκάνο μετονομάστηκε το 1927) και που το προστάτευαν απ’ τους αρχαίους χρόνους φρούρια και οχυρά, ένα μικρό καταφύγιο που αγκάλιαζε για αιώνες τους αρχαιολογικούς θησαυρούς του, περιβαλλόμενο απ’ τα 5 επιβλητικά του κάστρα, το οχυρωματικό συγκρότημα με την ονομασία Πέλεκον. Το «χωριό των θεών», που γεννούσε Τιτάνες και Τιτανίδες. Από κει ξεκίνησε ...

Σήμερα δεν βρίσκεται ανάμεσά μας. Έφυγε για το μεγάλο ταξίδι ήρεμα, ειρηνικά, την 1η Μαρτίου 2016, λίγο μετά τη συμπλήρωση των 94 χρόνων του. Έφυγε να συναντήσει τον ήλιο, τον πραγματικό ήλιο, που δεν τον επισκιάζει η σιωπή, ούτε οι σκιές του πολέμου.

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ ...

Γράφει στο ημερολόγιό του:

ΟΙ ΠΡΩΤΟΙ ΑΝΤΑΡΤΕΣ
Φορτώνεται η φωτογραφία
19 ετών, βγήκα στην Αντίσταση, τέλος Απριλίου 1941. Πρώτοι αντιστασιακοί τις ημέρες εκείνες του Απριλίου, βγήκαν απ’ το χωριό της μητέρας μου … το Μελιδόνιον, επαρχίας Βοΐου του Ν.Κοζάνης. Το χωριό αυτό τότε είχε καμιά εικοσαριά οικογένειες. Αυτή η ομάδα της Αντίστασης, καλώς εξοπλισμένοι και στρατιωτικά ντυμένοι, ξεκίνησαν όλοι μαζί και οργάνωναν τα χωριά. Δεν είχε βγει ακόμα η οργάνωση του Ε.Α.Μ. Ήταν οι πρώτοι αντιστασιακοί στα μέρη μας, που εμφανίστηκαν πριν απ’ το Ε.Α.Μ. Γιατί το λέω αυτό; Γιατί το Ε.Α.Μ., το Σεπτέμβριο του 1941 ιδρύθηκε. Είμασταν οι πρώτες ομάδες στη περιφέρειά μας που οργανώναμε και δρούσαμε εναντίον των Ιταλών και Βουλγάρων … Οι πρώτοι Αντάρτες, οι Αντιστασιακοί, ήταν στη Δυτική Μακεδονία, στην περιφέρεια Καστοριάς, Σιατίστης ή επαρχίας Βοΐου Ν.Κοζάνης. Μ’ αυτούς τους Αντιστασιακούς πολεμούσα κι εγώ μέχρι το Φεβρουάριο του 1945 ... η ΙΧη Μεραρχία του Ε.Λ.Α.Σ. δεν παρέδωσε τον οπλισμό της στον Σκόμπυ, στο Στρατηγό των Εγγλέζων. Τα όπλα μας, τα τοποθετήσαμε, για να είναι άθικτα, εκεί που θέλαμε, εκεί που ήθελε η Μεραρχία, δηλαδή τα κράτησαν τα όπλα μέχρι το Φεβρουάριο 1945 …

17 Απριλίου 1941: Η Ελλάς κατελήφθη υπό των φασιστών, Ναζίδων και Φρατέλων. Είναι οι άνθρωποι που γνώρισε ποτέ η Ελλάς, παντού σκορπούν τη δυστυχία, το μίσος και το θάνατο. Ο Ελληνικός Λαός τώρα εργάζεται, όπως και πρώτα, αλλά δεν υποτάσσεται κάτω από τη μπότα των φασιστών. Το δελτίο εφαρμόζεται, η ουρά συνεχίζεται κάθε μέρα στ’ αρτοποιεία και στις αποθήκες τροφίμων. Ο Ελληνικός Λαός δεν μπορεί ν’ ανθέξει τη σκλαβιά, αμέσως αλλάζει και αρχίζει να σκέπτεται διαφορετικά, γιατί τα πάντα βάφτηκαν μαύρα· κακομοιριά, δυστυχία, σκλαβιά. Απ’ άκρου εις άκρον της Ελλάδος φουντώνουν καπνοί. Όλα σκοτεινιάσαν, τα πάντα ζητούν καθαρό αέρα. Οι παλαιοί ψιθυρίζουν: «Παιδιά, φτάνει πιά! Έως εδώ! Πάμε ν’ ακολουθήσουμε το παράδειγμα των προγόνων μας».  

Φορτώνεται η φωτογραφία
Δεκέμβριος 1941: Το Μεσόβουνο καίγεται απ’ άκρου εις άκρον. Οι φωτιές αποτέφρωσαν τις οικίες και 170 άνδρες του χωριού. Προηγουμένως σκοτώθηκαν στο λαχανόκηπο από σφαίρες Γερμανών και σε λίγο αποτεφρώθηκαν μαζί με τις οικίες των. Στη Δυτική Μακεδονία, οι Ιταλοί ατιμάζουν και σκοτώνουν αθώους Έλληνας, μικρούς και μεγάλους. Αρπάζουν χιλιάδες αιγοπρόβατα. Τους βοηθούν Έλληνες, που δυστυχώς δεν πρέπει να ονομάζονται Έλληνες, γιατί μολύνουν το Ελληνικό αίμα. Είναι από χωριά Ελληνικά και μάλιστα απ’ τα χωριά της Πίνδου. Ονομάζονται «Ρουμανόβλαχοι». Μιά μερίδα απ’ αυτούς ονομάζονται «υπερ-Εθνικόφρονες» ή «Πατριώτες»! Οι Ιταλοί στη Νεάπολη της Δυτικής Μακεδονίας, με τις διαταγές τους και με το κνούτο στο χέρι, υποχρεώνουν τους κατοίκους της περιφερείας των νάρχονται στην πόλη, βαδίζοντας επί τέσσερες ώρες ολόκληρες, να τους φτιάχνουν πεζοδρόμιον επάνω στο πεζοδρόμιον. Μεταξύ αυτών των κατοίκων, ήμουν κι εγώ, επί τρεις ημέρας. Το χιόνι ήταν σαράντα πόντους, η γη ήταν παγωμένη. Ε, πάνω στον πάγο και γω έφτιαξα πεζοδρόμιο και προφυλακτικούς τοίχους του καταβλυσμού των. Ευτυχώς, όμως, τα χέρια μου δεν παγώναν και τόσο απ’ τις πέτρες που πιάνω, γιατί φορώ δερμάτινα γάντια. Πολλοί απ’ τους εργάτες παθαίνουν κρυοπαγήματα, οι άλλοι, που για μιά στιγμή σταματούν να ξεκουραστούν λίγο, ξυλοκοπούνται απ’ τους Φασίστες. Στο Τσοτύλιον, ημέρα Σάββατο, συλλαμβάνονται απ’ την Καραμπινερία δύο κοπέλλες μέσα απ’ το πλήθος και διά της βίας σύρονται στο τμήμα, με τη δικαιολογία γιατί δεν έχουν μαζί τους ταυτότητα. Τα όργιά τους ξεπερνούν τα όρια! Ο Μάριο, αρχηγός του τμήματος και το φόβητρο της επαρχίας Βοΐου! Ο Απρίλης, φρούραρχος της πόλεως και ο παιχνιδιάρης των κοριτσιών!
Μιά σκηνή: Δύο στρατιώτες Ιταλοί πλησίον του φυτωρίου, ορμούν σε μιά μάνα και στην αδελφή της να τις ατιμάσουν. Η μάνα, χωρίς να χάσει την ψυχραιμία της, γιατί πιστεύει στα ιδανικά της φυλής μας, αφήνει στη γη το βρέφος και τους πετροβολά. Η αδελφή της ετράπη εις φυγήν, ομοίως και οι Ιταλοί.
Στην κάθε πόλη, οι Ιταλοί πλαισιώνουν τας δυνάμεις των και οχυρώνονται, γιατί ξέσπασε κάποια επανάσταση, στ’ αφτιά τους έφθασε μήνυμα ότι ξεσηκώθηκε ο Ελληνικός Λαός εναντίον τους. Οι πρώτες ομάδες εμφανίζονται. Είναι οι Έλληνες που δεν μπόρεσαν ν’ ανθέξουν τη σκλαβιά. Όλοι αυτοί είναι αρματωμένοι, έχουν όπλα ελληνικά, τα οποία δεν παρέδωσαν στους Κατακτητάς, όταν η Ελλάς κατελήφθη απ’ αυτούς. Η πρώτη ομάδα της περιφερείας μας είναι πολύ μικρή. Μόλις ο αριθμός των ανδρών της ανέρχεται σε 12 άνδρες. Μεταξύ αυτών είμαι κι εγώ. Αρχηγός της ομάδος είναι ο Ιωάννης Τόσκας, ψευδώνυμο «Ορφανός». Όλοι ντυμένοι στο χακί, καλώς εξοπλισμένοι. Οι Ιταλοί τρομοκρατούνται, γιατί πιστεύουν ότι οι 12 είναι 120!

Φορτώνεται η φωτογραφία
Ιανουάριος 1942: Ο Λαός ξεσηκώνεται εναντίον του Κατακτητή, υπό την καθοδήγησιν του Ε.Α.Μ. (Εθνικού Απελευθερωτικού Μετώπου). Σύσσωμος ξεκινά με τ’ όπλο στο χέρι να διώξει τον τύραννο, ο επαρχιώτης και ο πολίτης. Τώρα πλέον γίνεται γνωστόν στους Φασίστας πως ο Ελληνικός Λαός χάνει την εμπιστοσύνη του. Λίγοι μόνον άνθρωποι της Ελλάδος απομένουν στο πλευρό τους, ως συνεχισταί. Οι άνθρωποι του Πούλιου! Τα Τάγματα Ασφαλείας! Και σ’ αυτούς ακόμα, οι Γερμανοί δεν δίνουν εμπιστοσύνη, αλλά τους έχουν απόλυτη ελευθερία, γιατί γινόταν η δουλειά τους. Μ’ αυτούς, λοιπόν, ξεκίνησαν οι Γερμανοί να καταστείλουν δήθεν την Επανάσταση, αλλά αντιθέτως, μ’ αυτούς λεηλατούσαν, καίγαν, σφάζαν και ατιμάζαν. Την ίδια δουλειά κάνουν τώρα και οι Ιταλοί. Οργανώνουν τους Ρουμανόβλαχους και τους φυλούν τις πλάτες. Η Καραμπινερία δε, κοντά της, έχει τους μπράβους, που ονομάζονται «Έλληνες»! Είναι οι άνθρωποι που βάψαν τα χέρια τους με αίμα Ελληνικό, πιό μπροστά απ’ τον Κατακτητή.

Ιούνιος 1942: Επιδρομή Γερμανών στη Μόκρινα και Κλεισούρα. Συλλαμβάνονται στον ύπνο όλοι, οι 26 κομητατζήδες, στο λιβάδι του Μαυρόβου και Λίτσιστας, ακολουθούν μαζί με τον οπλισμό τους. Στην επιχείρηση ήμουν κι εγώ. Συλλαμβάνονται οι ταγματασφαλίτες με τους αξιωματικούς των μαζί, στο Άργος Ορεστικόν, υπό του γιατρού Καπετάνιου Κολοκοτρώνη.

Αύγουστος 1942: Η έδρα μας στο Κριμίνι Τσοτυλίου. Οίκος εκπαιδεύσεως το Σχολείον. Η εκπαίδευσις τελείωσε. Προ ημερών, οι Γερμανοί επανέρχονται στο Τσοτύλιον, είναι μόνον περίπου 40 άντρες. Είναι τώρα το προκεχωρημένο φυλάκιό τους. Ξημερώνει 20 Αυγούστου 1942. Προ ημερών, το πεδίο ρίψεως Ομαλής μετεφέρθη στους Φιλιππαίους της Πίνδου. Όλη τη νύχτα, το Συγκρότημα βρίσκεται στο δάσος της Ομαλής, με σκοπό να επιτεθούμε στο Τσοτύλιον. Δίπλα μας υπάρχουν δύο ακόμα Συγκροτήματα, του Υψηλάντη και Καραϊσκάκη. Ο ήλιος άρχισε να ανατέλλει απ’ τις κορυφές του Σινιάτσικου, αλλά μέσα από βουρκωμένα σύννεφα και πολύ κοκκινωπούς καπνούς.

Φορτώνεται η φωτογραφία
20 Αυγούστου 1942: Ημέρα χαρακτηριστική. Οι 30 Γερμανοί, χαράματα θέλουν να εξαπολύσουν στην Ομαλή ή, μάλλον, να εφαρμόζουν τους ιδίους βάρβαρους τρόπους, όπως και σ’ άλλα μέρη ή χωριά της Ελλάδος. Απ’ άκρου εις άκρον βάζουν φωτιά, πρώτα στους αχυρώνας να φουντώσει ο καπνός και μετά στα σπίτια, κόσμος δεν υπάρχει. Μόλις οι καπνοί εμφανίστηκαν, έφυγαν στα βουνά οι χωρικοί. Βρισκόμαστε ακόμη στο δάσος, μόλις 10 λεπτά, αντιληφθήκαμε μόνον απ’ τους καπνούς και σε λίγα λεπτά ακούστηκαν ντουφεκιές. Αυτές ήταν το σύνθημα, το μέσον για να πιάσουν τα γουρούνια, κοινώς χοίρους, κόττες κ.λπ. Τα σπίτια καίγονται χωρίς κανένα λόγο, ειμή να φέρουν πανικό και να κάνουν τη δουλειά τους, χωρίς να τους βλέπει κανείς. Οι λεκάνες απ’ τις γούρνες γέμισαν σκοτωμένους χοίρους. Αυτό το κάνουν οι Γερμανοί για να βγει το αίμα. Η μάχη συνεχίζεται με μανία. Οι Γερμανοί απωθούνται στον άνω συνοικισμό. Οι σφαίρες πέφτουν βροχή από τα Στάγιερ των Φασιστών. Προς το παρόν, θύματα δεν υπάρχουν. Τα δεμάτια των χωραφιών, απ’ τις τροχιοδεκτικές γερμανικές σφαίρες, παίρνουν φωτιά. Η μάχη συνεχίζεται. Οι Γερμανοί κινδυνεύουν να πιαστούν αιχμάλωτοι, τους μένουν ακόμα 10 λεπτά της ώρας. Οι τελευταίες τους σφαίρες είναι οι φωτοβολίδες, οι οποίες πέφτουν βροχή, κάθε μία απ’ αυτές σημαίνει κίνδυνο. Φωνάζουμε να παραδωθούν, μας απαντούν γερμανικά «προτιμούμε να πεθάνουμε», όπως κι έγινε. Δεν πέρασαν λίγα λεπτά, φθάνουν 13 αυτοκίνητα, λίγοι όμως Γερμανοί, πετιούνται από μέσα, είναι δευτέρα δύναμίς των.
Μόλις έφθασαν και τρίτες γερμανικές ενισχύσεις εκ Κοζάνης, δύο τεθωρακισμένα τανκς και τέσσαρα αυτοκίνητα, ενός λόχου άνδρες. Αυτούς εδώ, τους βρήκε η χειρότερη μοίρα. Δεν πρόφτασαν καλά-καλά να κατεβούν και δεν έμειναν ζωντανοί, και πολλοί άλλοι βρήκαν τον ίδιο θάνατο από τις σφαίρες των Παρτιζάνων. Τώρα δρουν μόνον αποτελεσματικά τα δύο τάνκς. Μιά σφαίρα στο κρανίον υποδέχεται ο σύντροφός μας και ο Λιότσος Ευάγγελος είναι νεκρός. Η μάχη συνεχίζεται μέχρι το σούρουπο. Τα τάνκς προχωρούν περίπου ένα χιλιόμετρο και ανατινάσσονται. Ο εχθρός υποχωρεί κανονικώς, παίρνοντας μαζί του και τους νεκρούς μέσα σε κάρα χωρικών. Τώρα βάλλει ο δικός μας όλμος των 81 χιλιοστών. Εδώ πιστεύω στη ζωή μου. Στα 3 δευτερόλεπτα όλοι θάμασταν νεκροί. Η μάχη τελείωσε. Οι Γερμανοί συγκεντρωμένοι στη Νεάπολη, δίνουν προσκλητήριον. Απουσιάζει όμως ο ίλαρχος Φρίτς και 45 οπλίται και αξιωματικοί. Όλοι είναι νεκροί. Χαρακτηριστικόν! Το αίμα που πλημμύρισε, όταν στιβάστηκαν στα κάρα οι σκοτωμένοι, ο δημόσιος δρόμος καθαρίστηκε με βυτιοφόρα! Νεκροί ημετέρων τμημάτων 9. Ετάφησαν την δεύτερη ημέρα στις 21:08.

Σεπτέμβριος 1942: Συγκέντρωση εις Αυγερινόν.
24 Σεπτεμβρίου: ανασυγκρότηση συγκροτημάτων εις τοποθεσίαν Αγ. Παρασκευής. Σήμερα το Συγκρότημα παίρνει το όνομα και τον αριθμό: 7ος Λόχος του ΙΙ Τάγματος του 27ου Συντάγματος, Τμήμα Μακεδονίας. Σύνθεσις κατά λόχον, μία ομάς εξ 20 ανδρών αγυμνάστων, παίρνει το όνομα ΕΠΟΝ. Ο ομαδάρχης και Καπετάνιος ομάδος, ο υποφαινόμενος. Παρέλασις εις Αυγερινόν.

29 Φεβρουαρίου 1943: Στον Άγιο Νικόλαο (σύνθημα) οι Γερμανοί ξανάρχονται, η διμοιρία μου μπροστοφυλακή, στη θέση μου ο Καπετάνιος συναγωνιστής Χείμαρρος. Τα πολυβόλα στη θέση μας στραμμένα προς τον εχθρό πεδίου βολής εις Γέφυρα Ασπροποτάμου. Ο καιρός χαλαρά βροχερός.
Ώρα 8:30. Οι Γερμανοί εμφανίζονται, πλησιάζουν με αραιά διαστήματα και πολυβολισμούς. Βρίσκομαι μεταξύ δύο πολυβόλων στην πρώτη γραμμή στο παρατηρητήριον μαζί με τον Καπετάνιο Συντάγματος.
Παρατήρησις: Οι Γερμανοί στήνουν 2 πολυβόλα των 7,5 χιλιοστών όπισθεν των θάμνων, συγχρόνως τα πρώτα τμήματά μας προχωρούν για την καταστροφή. Μπροστά προχωρούν με όλα τα μέσα οι Μογγόλοι, προσπαθούν σύντομα και με αραιά διαβήματα να φθάσουν στα καμμένα ξενοδοχεία πλησίον της γέφυρας Μπούζας και Μελίσας. Όσο πλησιάζουν, επικρατεί ησυχία, η μπροστοφυλακή μας ανέρχεται σε 200 άντρες, πίσω ακολουθούν μεταγωγικά φορτωμένα πυρομαχικά και ατομικοί όλμοι. Αι δυνάμεις του εχθρού ανέρχονται εις 3 χιλιάδας περίπου, είναι η τελευταία αποφασιστική επιδρομή των Γερμανών στο Νομό Άρτας. Καιρός βροχερός. Με αγωνία, δεξιά μας το Τάγμα του ιππικού του Νομού Τρικάλων, αριστερά μας ο Μαύρος, ενισχυόμενος με τμήμα της Ηπείρου. Στο κέντρον εμείς 2/27 πεδίον βολής, ο μικρός καμπίσκος, οι δύο γέφυρες και ο δημόσιος δρόμος. Οι Μογγόλοι προχωρούν τώρα με μεγαλύτερο θάρρος, γιατί πλησιάζουν στα 300 μέτρα. Πιστεύουν ότι εχθρός δεν υπάρχει γι’ αυτούς. Λίγα λεπτά την ώρα κράτησε η αγωνία, δεν έχει την υπομονή όμως το χέρι που βρίσκεται στη σκανδάλη, ο εχθρός έφθασε στο σημείο που πρέπει να κτυπηθεί. Συντόμως πέφτουν οι σφαίρες βροχή κατά των Ούννων. Οι πρώτοι πέφτουν νεκροί! Γιατί δεν υπήρχεν ούτε προπέτασμα, αλλά ούτε και προκάλυμμα να καλυφθούν. Ο δημόσιος δρόμος γεμίζει πτώματα Μογγόλων και ζώων. Όσα είναι εν τη ζωή τρέχουν σαν τρελλά. Το χλιμίντρισμα των ζώων, μας φέρνει συγκίνηση. Ο καιρός βροχερός.
Ώρα πρωινή. Τα πολυβόλα μας ακόμα βάλλουν στους απομείναντας. Το εχθρικό πυροβολικό, μας επισημαίνει, ρίχνει με μανία, θαρρούν και τους κάψαμε ολόκληρη τη Γερμανία. Το δίκαιο όμως είναι με το μέρος μας, αυτό το δείχνουν και τα βλήματα του πυροβολικού μας. Έρχονται δύο κι ένα, σαμποταρισμένα, μπροστά μου σκασμένο κάθεται και γίνεται χαράκωμα. Τώρα βάλλουν με μεγαλύτερη λύσσα, προσθέτοντας και δύο όλμους των 61 ιντσών. Δεν προφταίνουν όμως και φεύγουν αμέσως, γιατί τους επισημαίνει ο δικός μας, των 81 ιντσών. Σκοπευτής, ο περιβόητος θάμνος. Νύχτα! Οι Γερμανοί διαθέτουν διπλασίους άνδρες και πολεμικό υλικό για να πάρουν τα θύματά τους. Ο εχθρός αποσύρεται στην αντικλιτή των υψωμάτων. Εκεί ανασυγκροτεί και οργανώνει το στράτευμά του. Ο καιρός βροχερός.

6 Απριλίου 1943: Εις Βλάτσι, εν όψει λάφυρα γερμανικά. Καταστροφή Κλεισούρας, εμπρησμός και σφαγή γυναικόπαιδων υπό Βαρβάρων.
14 Απριλίου 1943: Η διμοιρία μου, φρουρά διά την περιφορά του επιταφίου.
16 Απριλίου 1943: Το μεσονύκτιον ώρα 3, ο λόχος στην εκκλησία. Ανάσταση. Ξημέρωσε Πάσχα 1943 εις Ροδιά. Η παρουσίαση υποδειγματικού Λαοκράτη.

7 Ιουλίου 1943: Οι Γερμανοί διεξάγουν τις επιχειρήσεις εις ΙΧη. Ανέρχονται εις δυνάμεις 21 χιλιάδας. Αντικειμενικός σκοπός: σύμπτυξις Γερμανών, είναι το Αυγό ή Βάλια Κάλδα της Πίνδου. Καλοκαίρι. Ο 5ος λόχος και 2α διμοιρία Πεζικού, οπισθοφυλακή Τάγματος. Τα υπόλοιπα τμήματα της ΙΧης  μάχονται κατά των Γερμανών εις όλα τα σημεία, ο εχθρός πυρπολεί και προς χωριά και δάση. Χιλιάδες πυροβόλα των Γερμανών που με τα βλήματά των ισοπεδώνουν τα βουνά της Πίνδου. Οι επαρχίες Βοΐου, Γρεβενών, Καστοριάς και Κονίτσης καίγονται απ’ άκρου εις άκρον. Βρίσκομαι στην κορυφή του Αυγού στο Παρατηρητήριον, δεξιά και αριστερά μου έχω κρυμμένα τα δύο πολυβόλα (Φίατ) της διμοιρίας μου, παρακολουθώ τις κινήσεις του εχθρού. Στους πρόποδες του βουνού είναι παρατεταγμένος ο λόχος Πεζικού, με Διοικητή το Ζαμάνη, σε τάξεις μάχης. Ο εχθρός, μας αντελήφθη, χωρίς να το ξέρουμε. Είναι μεσημέρι, παρακολουθώ απ’ το παρατηρητήριο τον εχθρό από τρεις διαβάσεις, Σμόλικα, Γρεβενών και Ηπείρου, με κατεύθυνσιν Βάλια – Κάλδα. Ο εχθρός το περισφίγγει τον κλοιό. Χιλιάδες μυριάδες Μογγόλοι και Ταγματασφαλίτες προχωρούν με μανία να σφάξουν ό,τι έψυχο βρουν. Καλοκαίρι.

9 Ιουλίου 1943: Πρωί, ο εχθρός με λύσσα καταλαμβάνει το Αυγό, είναι το τελευταίον σημείον και τέλος των επιχειρήσεων. Είναι πρωί, μαζί με τη διμοιρία μου βρίσκομαι στις προηγούμενες θέσεις του εχθρού. Τα δύο πολυβόλα μου βρίσκονται κρυμμένα στη σπηλιά, τα ζώα των πολυβόλων κι αυτά εν ασφαλεία σε κάποια κρυφή χαράδρα της Πίνδου. Χιλιάδες εχθρού εξερευνούν το παν κι εκεί σκορπούν τον όλεθρο και την καταστροφή. Τώρα πια, σύντροφός μας είναι μόνον τ’ ατομικά μας όπλα. Βρίσκομαι στο ύψωμα της Μηλιάς ΒΑ. Χιλιάδες γυναικόπαιδα τρομαγμένα μέσα στα δάση, κοντά σ’ αυτά και μιά άρκτος αδέσποτη, άγρια, προσπαθεί να βρει γαλήνη, ησυχία. Τροφή δεν υπάρχει σε κανέναν άντρα της διμοιρίας, τελείωσε εδώ και δύο ημέρες, γιατί σκοτώθηκαν οι επικελευσταί του λόχου και συνελήφθησαν τα ζώα υπό του εχθρού φορτωμένα. Ναι! Υπάρχουν στο σακκίδιο μόνον λίγα ψίχουλα από κεφαλοτύρι. Καλοκαίρι. Είναι βράδυ, με ομαδικά πυρά σπάζουμε τον πρώτο κλοιό του εχθρού, μεταξύ Μηλιάς και Κρανιάς Γρεβενών. Στρατοπέδευση νότια της Μηλιάς, ανατολικά Καταφυγίου, ΒΑ Κουτσούφλιανη.

26 Αυγούστου 1943: Ολομέλεια Τάγματος. Κατόπιν αποφάσεως ετιμωρήθη ο στρατιώτης Μαυροθαλασσίδης με αφοπλισμό και απόλυσιν υπό του ΕΛΑΣ, γιατί επανειλημμένως έκλεβε σταφύλια από κληματαριές ιδιωτικές. Ο καιρός κάθε ημέρα είναι βροχερός.

29 Αυγούστου 1943: Διαταγή, το Τάγμα μας εκινήθη προς βορράν, εις Λαύδανη στρατοπέδευσις Στρατίνιστα, επαρχία Πογωνίου.
Παρατήρησις: Στρατίνιστα, είναι μεσημέρι. Μόλις προ 5 λεπτών βάλαν φωτιά στο χωριό το βασανισμένο απ’ άκρου εις άκρον, ακόμη καπνίζουν τ’ αποτεφρωμένα σπίτια και τα πτώματα των γυναικών του χωριού, τα οποία αποτέφρωσαν οι Γερμανοί την προηγούμενη ημέρα με τη βοήθεια Ελλήνων ανδρών του ΕΔΕΣ.
Απ’ ότι πρόσεξα, δεν μπορούσα καλύτερα, γιατί η πυρά της φωτιάς δεν μου επέτρεπε. Ρωτώ, ξανά ρωτώ, τον εαυτόν μου: Τί άραγε νάχει το καζάνι, το οποίο καζάνι ήταν στρατιωτικό; Ίσως να είχε μείνει εκεί στην αχυρώνα απ’ τον πόλεμο της Αλβανίας ή θα το είχαν αφήσει τα Ελληνικά στρατεύματα όταν υποχωρήσαν. Εκεί που βασάνιζα το μυαλό μου να καταλάβω, τί άραγε έχει το καζάνι μέχρι το χείλος, να και μου πλησιάζουν δύο μαυροφορεμένες γυναίκες, με κλάματα με τσιρίγματα, πέφτουν στα πόδια μου φωνάζοντας ...... Ναι! Η μία εξ αυτών είδε το δρόμο και το απαίσιο έγκλημα. Είδε τον άντρα της να μπαίνει μέσα σ’ αυτό το απαίσιο καζάνι. Οι δράσται είναι οι Γερμανοί, με είπε, με τη βοήθεια Ελλήνων πατριωτών του ΕΔΕΣ. Αυτό το φωνάζαν μπροστά μου όλοι οι κάτοικοι του χωριού και η γυναίκα του θύματος, επί λέξιν «αχ! Παιδί μου» ...... είναι ο άνδρας μου. Τον υπέδειξαν οι δοσίλογοι και οι Γιατροί Γερμανοί κάνουν το πείραμα ...!!!».

Στο κατάστρωμα του πλοίου. Άφιξις εις Μακρόνησον. 1947.
Φορτώνεται η φωτογραφία
... επάνω στα φορτηγά οι οδηγοί των αυτοκινήτων προχώρησαν προς την πόλη Καβάλα και επιβιβαστήκαμε στο φορτηγό καράβι με κατεύθυνση το νησί Μακρόνησο. Την ίδια μέρα το απόγευμα φτάσαμε στη Μακρόνησο, μας πήγαν στο 3ο Τάγμα Σκαπανέων. Έτσι μας είχαν ονομάσει στη Μακρόνησο. Ήταν και άλλα δύο Τάγματα. Το πρώτο προς Βορράν της Μακρονήσου, το δεύτερο στο κέντρο, δηλαδή, του νησιού και προς Νότον που ανήκα εγώ. Μόλις αποβιβαστήκαμε, πήραμε και τα πράγματα μαζί μας και ακολουθήσαμε τους «Γραμματείς και Φαρισαίους» προς τη Διοίκηση του Τάγματος. Μας υποδέχθηκε ο Ταγματάρχης κύριος Σκαλούμπακας ...

10.4.1949 εις κατάστρωμα πλοίου. Άφιξις εις Μακρόνησον.
Φορτώνεται η φωτογραφία
Τί ήταν το καμουτσίκι; Είχε πλέξει τρία καλώδια και είχε φτιάξει ένα καμουτσίκι και το χρησιμοποιούσε για να δέρνει τους αντιστασιακούς. Όταν εκτίναζε το κνούτο, δεν τον ενδιέφερε πού θα σε πάρει, στο λαιμό, στο πρόσωπο, όπου. Ήρθε και η δική μου σειρά ... Αφού πλησίασε, μας σταμάτησε και ρώτησε ποιός είναι ο ομαδάρχης της ομάδος. Αποκρίθηκα  «Εγώ είμαι, τί θες;». Επειδή με γνώρισε, έπρεπε να βγάλει και σε μένα το μίσος που έτρεφε μέσα του, με ρωτάει  «Πόσα χρόνια ρε, ήσουν αντάρτης, κομμούνα;». Εάν τούλεγες ότι ήμουν ένα χρόνο, θα σε χτυπούσε μία με το βούρδουλα, με αυτόν με κόμπους, που είχε από άγρια ελιά. Εάν έλεγες δύο ή τρία, ανάλογα πέφταν και οι βουρδουλιές. Αυτό ήταν το σύστημα στη Μακρόνησο και πολλά άλλα χειρότερα ... Όταν δεν είχαμε αγγαρία, φεύγαμε πολλοί στρατιώτες κάθε μέρα και πηγαίναμε δύο χιλιόμετρα δρόμο, εκεί κοντά στη θάλασσα, στην άμμο, σκάβαμε με τα χέρια την άμμο και έβγαινε γλυφό νερό και γεμίζαμε τα παγούρια ...

Νοσηλεία στο 401 Στρατιωτικό Νοσοκομείο τέλη 1949.
Φορτώνεται η φωτογραφία
Τις ημέρες των Χριστουγέννων του 1949, έκανα Χριστούγεννα με την οικογένεια της αρραβωνιαστικιάς μου. Ύστερα από 10 χρόνια έκανα Χριστούγεννα με οικογένεια! Όλα αυτά τα περασμένα δέκα χρόνια, τα έκανα με το αυτόματο στο χέρι, τη μπερέτα, με το Στάγιερ, με το Μάουζερ το Γερμανικό, το Στέιν, και τελευταίο μαζί μου το Ελληνικό του ιππικού Μάλινχερ, τρέχοντας. Εναλλακτικά, μ’ όλα αυτά τα όπλα των κατακτητών που τάχαμε πάρει σαν λάφυρα, και με τα δικά μας τα όπλα, τους κυνηγούσαμε στα βουνά και στα λαγκάδια της Ελλάδος, για να ελευθερώσουμε αυτή την σκλαβωμένη Πατρίδα απ’ τον κατακτητή και από κάποιους συνεργάτες του κατακτητή. Λέγαν μερικοί ότι όπλα μας δίναν οι σύμμαχοί μας οι Εγγλέζοι και πολεμούσαμε τον κατακτητή. Ψέμματα τους λέγαν! Με τα όπλα που πολεμούσαμε τον κατακτητή, Ιταλό και Γερμανό, ήταν αυτά τα πρώτα ελληνικά όπλα, που πέταξε ο Ελληνικός Στρατός όταν υποχωρούσε απ’ το μέτωπο της Αλβανίας και τα πέταξε στα δικά μας τα Ελληνικά χωριά, στο Νομό Κοζάνης, για να τα πάρουμε εμείς οι νεώτεροι, να μην τα πάρει ο εχθρός και μ’ αυτά τα όπλα χτυπούσαμε τον κατακτητή και μ’ αυτά τους πιάναμε από τις ενέδρες που στήναμε στους Γερμανούς και απ’ όλες τις μάχες που κάναμε μαζί τους. Οι μάχες είναι αμέτρητες. Τις αναφέρω στο ημερολόγιό μου ...

Φορτώνεται η φωτογραφία
Από το 1941 έως το 1950, με το αυτόματο στο χέρι, κυνηγώντας τα στρατεύματα κατοχής. Και μετά; Αλληλοσκοτωμός! Αυτός ο «Άγνωστος Βρώμικος Πόλεμος» να μη ξανάρθει ποτέ στη χώρα μας.

Φορτώνεται η φωτογραφία
Η Ελένη
(απεβίωσε 20 ετών)
(Ελένη 11.2.1953)
Όταν έφτασα στο σπίτι που γεννήθηκα, η μητέρα μου με ανοιχτές τις αγκάλες με υποδέχθηκε χαρούμενη και για να με ευχαριστήσει μου έδωσε ένα μαχαίρι της κουζίνας να σφάξω έναν κόκκορα και το αρνήθηκα.  «Όχι!», της λέω,  «εμείς δεν σφάζαμε ανθρώπους, ούτε κοτόπουλα, εμείς πολεμούσαμε τον κατακτητή και τους προδότες της πατρίδας. Το σπίτι μας μητέρα, όπως βλέπω, είναι καμμένο. Ποιός τόκαψε μητέρα;»  «Αχ, παιδί μου, οι παληάνθρωποι, αυτοί φέραν τους Γερμανούς να μας κάψουν το σπίτι μας, τους άκουσα με τ’ αυτιά μου. Να, κι αυτό το σπίτι έχει γυιό στο βουνό, ήμουνα πιό πέρα τις άλλες χωριανές που το λέγαν και κλαίγαμε. Αν είμασταν εκεί κοντά μπορεί να μας σκοτώναν κιόλας. Το καϋμένο το κοριτσάκι μου ήταν 10 χρονών και προσπαθούσε να σβύσει τη φωτιά μ’ ένα κουβά νερό, έπαιρνε από ένα μεγάλο χαρανί που είχε μαζέψει απ’ τη βροχή νερό και ήταν εκεί στην αυλή κάτω απ’ την αστρέχα, είχε αρκετό νερό, αλλά μάταια». Τη φοβερίζαν κιόλας την αδελφή μου ότι θα τη ρίξουν μέσα στη φωτιά. Μεγάλη ψυχή η αδελφή μου ... Αυτό το μικρό κοριτσάκι ήταν η Ελένη  ....

ΤΑ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟ ΤΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΠΟΥ ΕΧΕΙ ΓΡΑΦΤΕΙ ΑΠΟ ΤΟΝ ΕΚΛΙΠΟΝΤΑ ΠΑΤΕΡΑ ΜΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟ ΔΡΑΜΠΑΛΑ ΤΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. ΜΟΥ ΤΑ ΠΑΡΕΔΩΣΕ Ο ΙΔΙΟΣ ΚΑΙ ΒΡΙΣΚΟΝΤΑΙ ΕΙΣ ΧΕΙΡΑΣ ΜΟΥ, ΜΕ ΤΗΝ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΕΠΙΘΥΜΙΑ ΤΟΥ ΝΑ ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΟΥΝ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ ΑΠΟ ΜΕΝΑ.  ΣΗΜΕΡΑ ΑΠΟΤΕΛΟΥΝ ΕΝΙΑΙΟ ΤΜΗΜΑ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΟΥ, ΠΟΥ ΗΔΗ ΣΥΓΓΡΑΦΕΤΑΙ ΕΙΣ ΜΝΗΜΗΝ.

ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ η αναδημοσίευση, αναπαραγωγή, αντιγραφή, αποθήκευση, πώληση, μετάδοση, διανομή, έκδοση, εκτέλεση, «μεταφόρτωση» (download), μετάφραση, τροποποίηση με οποιονδήποτε τρόπο, ολική, μερική ή περιληπτική του περιεχομένου του παρόντος άρθρου μου, με οποιονδήποτε τρόπο, χωρίς προηγούμενη γραπτή άδεια της κατόχου του Ελένης Κωνσταντίνου Δραμπάλα. Νόμος 2121/1993 και κανόνες Διεθνούς Δικαίου που ισχύουν στην Ελλάδα.

Ελένη Δραμπάλα