Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα εξέγερση. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα εξέγερση. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Πέμπτη 15 Ιανουαρίου 2015

ΙΣΤΟΡΙΑ: Η Στάση του Νίκα το 532 μ.Χ.

Η ιστορική λαϊκή εξέγερση που συνέβη στο Βυζάντιο άρχισε την 11η Ιανουαρίου και τελείωσε την 18η Ιανουαρίου του 532. Στον ποταμό αίματος που δημιούργησε ο Ιουστινιανός "πνίγηκαν" 35.000 περίπου άνθρωποι ...

Η Στάση του Νίκα (στάση = εξέγερση) έλαβε χώρα στην Κωνσταντινούπολη το 532 και είχε διάρκεια μίας εβδομάδας. Υπήρξε η χειρότερη περίοδος βίας και αναρχίας που γνώρισε η Κωνσταντινούπολη με τη μισή πόλη να έχει καεί ή καταστραφεί.

Η εξέλιξη των γεγονότων
Η Ρωμαϊκή και η Βυζαντινή αυτοκρατορία είχαν αναπτύξει οργανώσεις φιλάθλων του ιπποδρόμου, ειδικά για τις αρματοδρομίες, μία δημοφιλή ενασχόληση για τα κατώτερα κοινωνικά στρώματα. Υπήρχαν τέσσερις κύριοι σύνδεσμοι, καθορισμένοι ανάλογα με το χρώμα της στολής της αγαπημένης τους αγωνιστικής ομάδας. Αυτοί ήταν οι Βένετοι (Γαλάζιοι), οι Ρούσσοι (Κόκκινοι), οι Πράσινοι και οι Λευκοί, αν και κατά τη Βυζαντινή περίοδο οι μόνες ομάδες που εξακολουθούσαν να διαθέτουν κάποια επιρροή και πολιτική δύναμη ήταν οι Βένετοι και οι Πράσινοι. Οι αυτοκράτορες συχνά υποστήριζαν τη μία έναντι της άλλης ομάδας. Ο Ιουστινιανός ήταν υποστηρικτής των Βένετων, τουλάχιστον μέχρι τη Στάση.

Κάποτε είχαν καταδικαστεί, με την κατηγορία της δολοφονίας, σε απαγχονισμό στον ιππόδρομο μέλη Βενετών και Πρασίνων αλλά εξαιτίας κάποιων προβλημάτων της αγχόνης γλίτωσαν δύο. Έτσι οι δήμοι και οι κάτοικοι της Πόλης που ήταν να τους χαρίσει τη ζωή, όμως αυτός τους το αρνήθηκε και αυτή υπήρξε η αφορμή της στάσης.

Κάποιοι από τους συγκλητικούς είδαν τη στάση σαν ευκαιρία να ανατρέψουν τον Ιουστινιανό, δυσαρεστημένοι από νέους, βαρείς φόρους που αυτός είχε επιβάλει και τον ψαλιδισμό των δικαιωμάτων των ευγενών γενικότερα. Οι στασιαστές, οπλισμένοι και μάλλον ελεγχόμενοι από τους συμμάχους τους στη Σύγκλητο, πυρπολούν κτίρια, πολιορκούν το παλάτι προξενούν ζημιές ακόμη και στην Αγία Σοφία και απαιτούσαν την αποπομπή του Έπαρχου Ιωάννη του Καππαδόκη, ο οποίος ήταν αρμόδιος για τη συλλογή των φόρων, καθώς και του αυλικού Τριβωνιανού, ο οποίος ήταν υπεύθυνος για την αναθεώρηση του ποινικού κώδικα. Ο Ιουστινιανός υποσχέθηκε να απομακρύνει από τις θέσεις τους τον Τριβωνιανό και τον Ιωάννη τον Καππαδόκη, αλλά η έκκλησή του στον Ιππόδρομο δεν πέτυχε και ανακηρύχθηκε νέος αυτοκράτορας ο Υπάτιος, ανιψιός του Αυτοκράτορα Αναστάσιου Α'.

Ο Ιουστινιανός ετοιμαζόταν να εγκαταλείψει την Πόλη, αλλά η σύζυγός του Θεοδώρα τον έπεισε να παραμείνει. Ο Ιουστινιανός διέταξε τότε τους στρατηγούς του Βελισάριο και Μούνδο να καταστείλουν την εξέγερση. Αυτοί δωροδοκώντας κάποιους αρχηγούς των στασιαστών τους έφεραν με το μέρος του αυτοκράτορα, προκαλώντας έτσι διχόνoια μεταξύ των στασιαστών. Σε κάθε περίπτωση, οι εξεγερθέντες εγκλωβίστηκαν στον Ιππόδρομο, όπου και σφαγιάστηκαν. Οι πηγές αναφέρουν ως θύματα συνολικά περίπου τριάντα πέντε χιλιάδες στασιαστές. Την επομένη, διατάχθηκε να εκτελεσθούν ο Υπάτιος και ο αδελφός του, ενώ η περιουσία τους δημεύθηκε, όπως και πολλών συγκλητικών που εξορίστηκαν επειδή είχαν υποστηρίξει τη στάση.

Με αυτή την ονομασία έμεινε στην ιστορία η λαϊκή εξέγερση που συνέβη στο Βυζάντιο την εποχή του Ιουστινιανού και πνίγηκε στο αίμα από τον αυτοκράτορα. Πληροφορίες από «πρώτο χέρι» μας δίνει ο σύγχρονος του Ιουστινιανού, ιστορικός Προκόπιος, στο βιβλίο του «Η ιστορία των Πολέμων».

Πρωταγωνιστές της εξέγερσης ήταν οι δήμοι των «Πράσινων και «Βένετων» (μπλε), οργανώσεις φιλάθλων με λαϊκή καταγωγή, που ζούσαν για τις αρματοδρομίες στις εξέδρες του Ιππόδρομου της Κωνσταντινούπολης. Οι «Ρούσσοι» και οι «Λευκοί» υπολείπονταν αρκετά σε δημοτικότητα των άλλων δύο δήμων. Οι αρματοδρομίες ήταν ένα ιδιαίτερα δημοφιλές άθλημα εκείνη την περίοδο, όπως σήμερα είναι το ποδόσφαιρο.

Οι ιστορικοί χαρακτηρίζουν του δήμους κάτι ανάμεσα σε συμμορία και πολιτικό κόμμα, καθώς συχνά προσπαθούσαν να επηρεάσουν τις πολιτικές αποφάσεις.

Το 531, ένας «βένετος» και ένας «πράσινος» συλλαμβάνονται με την κατηγορία της δολοφονίας και καταδικάζονται σε θάνατο διά απαγχονισμού. Ο Ιουστινιανός, δεδηλωμένος οπαδός των Βένετων, μετατρέπει τη θανατική ποινή σε φυλάκιση. Οι «Πράσινοι» και «Βένετοι» αξιώνουν την πλήρη απαλλαγή τους. Ο αυτοκράτωρ, όμως, τους αγνοεί.

Στις 11 Ιανουαρίου του 532 ξεσηκώνονται, πυρπολούν κτίρια, πολιορκούν το παλάτι και προξενούν ζημιές ακόμη και στην Αγία Σοφία. Η ιαχή «Νίκα» δονεί την ατμόσφαιρα. Είναι το σύνθημα που φώναζαν στον Ιππόδρομο για να εμψυχώσουν τους αρματοδρόμους.

Τμήμα του παλατιού με τον Ιππόδρομο
Το πλήθος των εξεγερμένων όλο και μεγαλώνει, καθώς ο λαός δυσφορούσε για τις οικονομικές μεταρρυθμίσεις του αυτοκράτορα, τη βαριά φορολογία και την κρατική αυθαιρεσία. Απαιτεί την παραίτηση του Ιωάννη Καππαδόκη (Υπουργού Οικονομικών της εποχής) και του διάσημου νομομαθούς Τριβωνιανού.

Την κατάσταση επιχειρούν να εκμεταλλευτούν προς όφελός τους οι συγκλητικοί και οι ευγενείς, που έβλεπαν τα δικαιώματά τους να ψαλλιδίζονται από τις μεταρρυθμίσεις του Ιουστινιανού. Συγκεντρώνονται στον Ιππόδρομο και ανεβάζουν στο θρόνο τον Υπάτιο, ανιψιό του πρώην αυτοκράτορα Αναστάσιου.

Ο Ιουστινιανός αδυνατεί να ελέγξει την κατάσταση. Είναι καινούργιος στην εξουσία και έχει ένα σωρό προβλήματα, με τους Πέρσες στα ανατολικά της αυτοκρατορίας. Για μια στιγμή περνά από το νου να εγκαταλείψει την Κωνσταντινούπολη. Η αυτοκρατορική σύζυγος, η δυναμική και αποφασιστική Θεοδώρα, γρήγορα τον μεταπείθει και οι στρατηγοί Βελισάριος και Μούνδος αναλαμβάνουν δράση. Εγκλωβίζουν τους επαναστάτες στον Ιππόδρομο και κυριολεκτικά τους κατασφάζουν. Η καταστολή της «Στάσης του Νίκα» στις 18 Ιανουαρίου του 532 άφησε πίσω της 30.000 νεκρούς.

Ο Ιουστινιανός πατούσε πλέον γερά στα πόδια του και την επομένη μέρα έδωσε εντολή να εκτελεσθούν ο σφετεριστής του θρόνου Υπάτιος και ο αδελφός του. Η περιουσία τους δημεύθηκε, όπως και πολλών ευγενών, που εξορίστηκαν, επειδή είχαν υποστηρίξει την εξέγερση. Η αυτοκρατορική θητεία μιας από τις σπουδαιότερες προσωπικότητες του Βυζαντίου, όπως ήταν ο Ιουστιανιανός, ξεκίνησε με τη χειρότερη περίοδο βίας και αναρχίας που γνώρισε η Βασιλεύουσα.

Συνέπειες της εξέγερσης υπήρξε η ενίσχυση της αυτοκρατορικής εξουσίας και ο περιορισμός της δύναμης των δήμων.

ΠΗΓΗ: http://el.wikipedia.org/

Κυριακή 16 Νοεμβρίου 2014

ΙΣΤΟΡΙΑ: 17 Νοέμβρη 1974 οι πρώτες εκλογές της Μεταπολίτευσης - Ο πρώτος εορτασμός της εξέγερσης έλαβε χώρα 24 Νοεμβρίου

40 χρόνια πριν, Όταν ήμασταν όλοι αντιαμερικανοί

17 Νοεμβρίου 1974. Πρώτη επέτειος της εξέγερσης του Πολυτεχνείου και ο αντιαμερικανισμός στην Ελλάδα χτυπούσε κόκκινο (στην κυριολεξία)

του Κωστή Χριστοδούλου

Η Ελλάδα μετράει μόνο ελάχιστους μήνες από την πτώση της χούντας και ζει τις ραγδαίες εξελίξεις που ακολούθησαν (υποδοχή Κυπρίων προσφύγων, δημιουργία πολιτικών κομμάτων, εκλογές, δημοψήφισμα για το πολίτευμα) κάθε άλλο παρά μουδιασμένα. Η καταπίεση έκφρασης επτά ετών είχε συσσωρεύσει την ανάγκη πολιτικής έκφρασης η οποία κατά κύριο λόγο – και δικαιολογημένα – συνοψίζονταν σε μία λέξη: αντιαμερικανισμός.

Δεν υπήρχε πολιτικός χώρος που να μην ήταν απέναντι στην αμερικανική πολιτική απέναντι στην χώρα μας.Από τον Καραμανλή που έβγαλε την Ελλάδα από το στρατιωτικό σκέλος του ΝΑΤΟ μέχρι (φυσικά) το σύνολο της Αριστεράς που ζητούσε τότε την έξοδο από το πολιτικό. Μία στάση που ήταν σταθερό και πρωταγωνιστικό αίτημα της Αριστεράς στις δεκαετίες '80 και '90 και που στην πορεία “ξεθώριασε”.

Εάν υπήρχε ένα πρόσωπο, πιο μισητό ακόμη και αυτό του δικτάτορα Παπαδόπουλου ήταν αυτό του Χένρι Κίσιγκερ. Στις επιθεωρήσεις αλλά και στα πλακάτ των διαδηλωτών παριστάνεται να φορά τουρκικό φέσι και να καπνίζει ναργιλέ. Το Ινστιτούτο Καταναλωτών καλούσε όλους τους Έλληνες να μην αγοράζουν αμερικανικά προϊόντα ενώ στις ανακοινώσεις του το κάθε Σωματείο και Ένωση δεν έχανε την ευκαιρία να κάνει την αντιαμερικανική του παρέμβαση. Η Αμερικανική Πρεσβεία ήταν η κατάληξη σχεδόν κάθε πορείας. Κάπως έτσι το όνειρο του Γκρόπιους, του αρχιτέκτονα της πρεσβείας της Αμερικής στην Αθήνα πήγε χαμένο.

Έγραφε το 1957 στο περιοδικό Time o Γκρόπιους για το νέο του δημιούργημα «η νέα πρεσβεία των ΗΠΑ θα είναι ανοιχτή και φιλόξενη, χωρίς τείχη και φράχτες, ούτε κλειστή πρόσοψη που να εμποδίζει τη θέα στο εσωτερικό αίθριο. Το κτίριο θα είναι προσιτό, και ως εκ τούτου δημοκρατικό. Ο επισκέπτης δεν θα αισθάνεται το βάρος της εξουσίας, αλλά θα μπαίνει στο κτίριο ως ελεύθερος άνθρωπος». 

Ο Γκρόπιους που έζησε στην εποχή του Κένεντι φυσικά και δεν γνώριζε τι θα έπρατταν οι μεταγενέστεροι πολιτικοί των ΗΠΑ – πολύ περισσότερο οι μυστικές υπηρεσίες τους – και πως θα αντιδρούσαν οι Έλληνες. Αντίδραση η οποία παράμενε όμως μόνο σε πολιτικό και φραστικό επίπεδο και ποτέ δεν “ξέφυγε” σε βιαιοπραγίες. Επειδή όμως “ο φόβος φυλάει τα έρμα” ένας φράχτης διακοσμεί την Πρεσβεία των ΗΠΑ από τότε.

Πρωταγωνιστές φυσικά σε όλες αυτές τις εκδηλώσεις ήταν η νεολαία. Είναι η μόνη που δεν μπορεί να κατηγορήσει κανείς και για τίποτα. Η μετέπειτα «Γενιά του Πολυτεχνείου» στην επταετία της χούντας δεν ήταν παρά μαθητές η φοιτητές. Στερημένοι από πολιτική έκφραση ανοίγουν το “βάζο με το γλυκό” και για μεγάλο διάστημα δεν το αφήνουν από τα χέρια τους με όποιες συνέπειες και να έχει αυτό. 

Οι περισσότεροι εξηντάρηδες – κυρίως αυτοί που δεν είδαν επαγγελματικά την ταμπέλα «γενιά του Πολυτεχνείου» - σήμερα γελάνε με τις πολιτικές οργανώσεις και τα κινήματα που είχαν στηθεί μέσα ένα βράδυ και τα μερόνυχτα που έχαναν στην προσπάθεια τους να αλλάξουν τον κόσμο. Μία συγκέντρωση, μία συνέλευση ή μία ανακοίνωση των φοιτητών γινόταν πολιτικό γεγονός πρώτης γραμμής. 

Οι φοιτητές συζητούν τα πάντα: από τον εμπρησμό του Ράιχσταγκ μέχρι τον ρόλο της CIA στην Λατινική Αμερική, από τον Αριστοτέλη μέχρι τον Μπρέχτ, από την αποχουντοποίηση των πανεπιστημίων μέχρι την σύνδεση παιδείας και παραγωγής (σ.σ. το τελευταίο ακόμη το συζητάμε).

Ο Αύγουστος φτάνει στο τέλος του, μαζί και με αυτόν τα μπάνια του λαού. Οι φοιτητές οργανώνουν μεγάλες συγκεντρώσεις για την Κύπρο και την Χιλή στα Προπύλαια. Η αστυνομία είναι απούσα αλλά η πειθαρχία των συγκεντρωμένων υποδειγματική. Νεαροί που φέρουν περιβραχιόνια με τα μυστηριώδη (τότε) αρχικά Ε.Π. (Επιτροπή Περιφρούρησης) εκτελούν χρέη τροχονόμων ή περιπολούν ανάμεσα στο πλήθος για να εντοπίσουν τυχόν «εγκάθετους». Χαρακτηριστικό του κλίματος είναι ότι τις ημέρες εκείνες υπήρξε εξώφυλλο εφημερίδας με θέμα «Αστυνομία φοιτητών συνέλαβε υπόπτους».

Στις φοιτητικές εκλογές που διεξάγονται στις αρχές Νοεμβρίου, οι φοιτητικές παρατάξεις της Αριστεράς συγκεντρώνουν εντυπωσιακά ποσοστά, ενώ οι συντηρητικοί υποψήφιοι καταποντίζονται. Η αποχή είναι ελάχιστη ενώ οι φοιτητικές συνελεύσεις θυμίζουν κοινοβούλια σε μικρογραφία.

Ίσως είναι γνωστό σε λίγους ότι ο πρώτος εορτασμός της εξέγερσης του Πολυτεχνείου δεν έλαβε χώρα στις 17 Νοεμβρίου αλλά μία εβδομάδα αργότερα. Ο λόγος; Στις 17 Νοέμβρη του 1974 είχαμε τις πρώτες εκλογές της μεταπολίτευσης.
 
Οι εορτασμοί ξεκίνησαν σχεδόν από την επόμενη τον εκλογών και κορυφώθηκαν στις 24 Νοεμβρίου με την μεγαλειώδη πορεία στην αμερικανική πρεσβεία. Το Πολυτεχνείο γίνεται τόπος λαϊκού προσκυνήματος και η οργανωτική επιτροπή εορτασμού, στην οποία μετέχουν φοιτητές από τα νεοεκλεγέντα διοικητικά συμβούλια των φοιτητών της Αθήνας, κηρύσσει την 17η Νοεμβρίου «ημέρα αφιερωμένη στον αγώνα του λαού και της νεολαίας έναντι στον φασισμό, την αμερικανοκρατία και τον ιμπεριαλισμό». 

Αποκαλυπτική για τα ήθη της εποχής είναι η απόφαση της οργανωτικής επιτροπής σύμφωνα με την οποία στον εορτασμό μετέχει μόνο ο ανώνυμος λαός και δεν επιτρέπεται κανένας χαιρετισμός από οργάνωση ή κόμμα, καμία επίσημη αντιπροσωπεία. Κάπως αρνήθηκαν την κατάθεση στεφάνου από την «Βασιλική Παράταξη» που ήθελε εβδομάδες πριν από το δημοψήφισμα για το πολιτειακό να ψαρέψει σε θολά νερά.

Στο πλευρό των φοιτητών και η Σύγκλητος του Πολυτεχνείου η οποία λαμβάνει την απόφαση να μείνει για πάντα κλειστή η κεντρική πύλη του Πολυτεχνείου στην οδό Πατησίων σαν σύμβολο αυτοτέλειας της Ιδρύματος και του απαραβίαστου του ακαδημαϊκού ασύλου.

24 Νοεμβρίου. Το πλήθος συγκεντρώνεται στην οδό Πατησίων, φθάνουν πλέον μέχρι την Αλεξάνδρας και την Ομόνοια. Η Μαρία Φαραντούρη, ο Νίκος Ξυλούρης ο Αντώνης Καλογιάννης τραγουδούν λίγο πριν ξεκινήσει η πορεία, καθισμένοι στα σκαλάκια του κτιρίου της Αρχιτεκτονικής και η φωνή τους ενώνεται με χιλιάδες άλλες. 

Η μεγαλειώδης πορεία από το Πολυτεχνείο προς την αμερικανική πρεσβεία πάλλεται από πάθος για δημοκρατία και βαθύ μίσος για το φασισμό και την αμερικανική κυβέρνηση. Σαράντα χρόνια μετά, το πρώτο αντικείμενο μίσους έχει μετατραπεί για αρκετούς σε αντικείμενο θαυμασμού και το δεύτερο απλώς «αναδιπλωθεί».

ΠΗΓΗ: http://zeidoron.blogspot.gr/2014/11/40.html

Παρασκευή 14 Νοεμβρίου 2014

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ: Το 1973 ξεκίνησε η εξέγερση του Πολυτεχνείου ενάντια στο καθεστώς της Χούντας των Συνταγματαρχών (VIDEO)



Η εξέγερση του Πολυτεχνείου το 1973 ήταν μια μαζική διαδήλωση λαϊκής αντίθεσης στο καθεστώς της Χούντας των Συνταγματαρχών. Η εξέγερση ξεκίνησε στις 14 Νοεμβρίου 1973, με κατάληψη του Μετσόβιου Πολυτεχνείου Αθηνών από φοιτητές και σπουδαστές που κλιμακώθηκε σχεδόν σε αντιχουντική επανάσταση και έληξε με αιματοχυσία το πρωί της 17ης Νοεμβρίου, μετά από μια σειρά γεγονότων που ξεκίνησαν με την είσοδο άρματος μάχης στον χώρο του Πολυτεχνείου και την επαναφορά σε ισχύ του σχετικού στρατιωτικού νόμου που απαγόρευε συγκεντρώσεις και την κυκλοφορία σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη.

ΔΕΙΤΕ ΤΟ VIDEO: ΝΟΕΜΒΡΗΣ 1973 ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ

Οι αιτίες
Η Ελλάδα βρισκόταν από τις 21 Απριλίου 1967 υπό τη δικτατορική διακυβέρνηση του στρατού, ενός καθεστώτος που είχε καταργήσει τις ατομικές ελευθερίες, είχε διαλύσει τα πολιτικά κόμματα και είχε εξορίσει, φυλακίσει και βασανίσει πολιτικούς και πολίτες με κριτήριο τις πολιτικές τους πεποιθήσεις.
Το 1973 βρίσκει τον ηγέτη της δικτατορίας, Γεώργιο Παπαδόπουλο να έχει ξεκινήσει μια διαδικασία φιλελευθεροποίησης του καθεστώτος, η οποία συμπεριλάμβανε την αποφυλάκιση των πολιτικών κρατουμένων και την μερική άρση της λογοκρισίας, καθώς και υποσχέσεις για νέο σύνταγμα και εκλογές στις 10 Φεβρουαρίου 1974 για επιστροφή σε πολιτική διακυβέρνηση. Στελέχη της αντιπολίτευσης, μπόρεσαν έτσι να ξεκινήσουν πολιτική δράση ενάντια της χούντας.

Η χούντα, στην προσπάθειά της να ελέγξει κάθε πλευρά της πολιτικής, είχε αναμιχθεί στον φοιτητικό συνδικαλισμό από το 1967, απαγορεύοντας τις φοιτητικές εκλογές στα πανεπιστήμια, στρατολογώντας υποχρεωτικά τους φοιτητές και επιβάλλοντας μη εκλεγμένους ηγέτες των φοιτητικών συλλόγων στην Eθνική Φοιτητική Ένωση Eλλάδας (ΕΦΕΕ). Αυτές οι ενέργειες όπως είναι φυσικό δημιούργησαν έντονα αντιδικτατορικά αισθήματα στους φοιτητές, όπως τον φοιτητή Γεωλογίας Κώστα Γεωργάκη, ο οποίος αυτοπυρπολήθηκε δημόσια το 1970 στην Γένοβα της Ιταλίας σε ένδειξη διαμαρτυρίας ενάντια στη χούντα. Με αυτή την εξαίρεση, η πρώτη μαζική δημόσια εκδήλωση διαμαρτυρίας ενάντια στη χούντα ήρθε από τους φοιτητές στις 21 Φεβρουαρίου 1973.

Οι αναταραχές ξεκίνησαν λίγο νωρίτερα, στις 5 Φεβρουαρίου, όταν οι φοιτητές του Πολυτεχνείου αποφάσισαν αποχή από τα μαθήματά τους. Στις 13 Φεβρουαρίου γίνεται διαδήλωση μέσα στο Πολυτεχνείο και η χούντα παραβιάζει το πανεπιστημιακό άσυλο, δίνοντας εντολή στην αστυνομία να επέμβει. 11 φοιτητές συλλαμβάνονται και παραπέμπονται σε δίκη. Με αφορμή αυτά τα γεγονότα, στις 21 Φεβρουαρίου, περίπου τρεις με τέσσερις χιλιάδες φοιτητές της Νομικής Σχολήςτου Πανεπιστημίου Αθηνών κατέλαβαν το κτίριο της σχολής στο κέντρο της Αθήνας επί της οδού Σόλωνος, ζητώντας ανάκληση του νόμου 1347 που επέβαλε την στράτευση «αντιδραστικών νέων», καθώς 88 συμφοιτητές τους είχαν ήδη στρατολογηθεί με τη βία. Από την ταράτσα του κτιρίου απαγγέλλουν τον ακόλουθο όρκο:«Εμείς οι φοιτηταί των Ανωτάτων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων ορκιζόμαστε στo όνομα της ελευθερίας να αγωνισθούμε μέχρι τέλους για την κατοχύρωση: α) των ακαδημαϊκών ελευθεριών, β)του πανεπιστημιακού ασύλου, γ) της ανακλήσεως όλων των καταπιεστικών νόμων και διαταγμάτων.» Η αστυνομία έλαβε εντολή να επέμβει και πολλοί φοιτητές σε γύρω δρόμους υπέστησαν αστυνομική βία, χωρίς όμως τελικά να παραβιαστεί το πανεπιστημιακό άσυλο. Τα γεγονότα στη Νομική αναφέρονται συχνά ως προάγγελος της εξέγερσης του Πολυτεχνείου.

Η εξέγερση των φοιτητών επηρεάστηκε επίσης σημαντικά και από τα νεανικά κινήματα της δεκαετίας του '60, και ειδικά από τα γεγονότα του Μάη του '68.

Τα γεγονότα
Στις 14 Νοεμβρίου 1973 φοιτητές του Πολυτεχνείου αποφάσισαν αποχή από τα μαθήματα και άρχισαν διαδηλώσεις εναντίον του βάναυσου στρατιωτικού καθεστώτος. Οι φοιτητές που αυτοαποκαλούνταν «Ελεύθεροι Πολιορκημένοι», οχυρώθηκαν μέσα στο κτίριο της σχολής επί της οδού Πατησίων και ξεκίνησαν τη λειτουργία του ανεξάρτητου ραδιοφωνικού σταθμού του Πολυτεχνείου. Ο πομπός κατασκευάστηκε μέσα σε λίγες ώρες στα εργαστήρια της σχολής Ηλεκτρολόγων Μηχανικών από τον Γιώργο Κυρλάκη. Το, πλέον ιστορικό, μήνυμά τους ήταν: «Εδώ Πολυτεχνείο! Λαέ της Ελλάδας το Πολυτεχνείο είναι σημαιοφόρος του αγώνα μας, του αγώνα σας, του κοινού αγώνα μας ενάντια στη δικτατορία και για την Δημοκρατία». Εκφωνητές του σταθμού ήταν η Μαρία Δαμανάκη, ο Δημήτρης Παπαχρήστος και ο Μίλτος Χαραλαμπίδης.

Οι διαδηλώσεις, τα συλλαλητήρια και οι εκδηλώσεις ενάντια στο καθεστώς της Χούντας αυξάνονται. Κυρίως στην Αθήνα αλλά και σε σημεία της επαρχίας δημιουργούνται συνθήκες εξέγερσης. Από τις 14 Νοεμβρίου μέχρι και τις 17 Νοεμβρίου (και πιο περιορισμένα μέχρι τις 18 Νοεμβρίου) στήνονται οδοφράγματα και διεξάγονται οδομαχίες μεταξύ εξεγερμένων και αστυνομίας. Στις 3 π.μ. της 17ης Νοεμβρίου, και ενώ οι διαπραγματεύσεις για ασφαλή αποχώρηση των φοιτητών είναι σε εξέλιξη, αποφασίζεται από την μεταβατική κυβέρνηση η επέμβαση του στρατού και ένα από τα τρία άρματα που είχαν παραταχθεί έξω από τη σχολή, γκρεμίζει την κεντρική πύλη. Κατά την είσοδο του άρματος συνθλίβονται 2-3 φοιτητές που βρίσκονταi πίσω από την πύλη (γεγονός "λίαν πιθανό αλλά ανεπιβεβαίωτο" σύμφωνα με το πόρισμα του εισαγγελέα Τσεβά). Επίσης, από τα συντρίμμια τραυματίζεται σοβαρά (συντριπτικά κατάγματα στα πόδια) η φοιτήτρια Πέπη Ρηγοπούλου. Ο σταθμός του Πολυτεχνείου έκανε εκκλήσεις στους στρατιώτες να αψηφήσουν τις εντολές των ανωτέρων τους και στη συνέχεια ο εκφωνητής απήγγειλε τον Ελληνικό Εθνικό Ύμνο. Η μετάδοση συνεχίστηκε ακόμα και μετά την είσοδο του άρματος στον χώρο της σχολής. Οι φοιτητές που είχαν παραμείνει στο Πολυτεχνείο, μαζεύτηκαν στο κεντρικό προαύλιο, ψάλλοντας τον εθνικό ύμνο. Η πτώση της πύλης ακολουθήθηκε από την είσοδο μιας μονάδας ενόπλων στρατιωτών των ΛΟΚ που οδήγησαν τους φοιτητές, χωρίς βια, έξω από το Πολυτεχνείο, μέσω της πύλης της οδού Στουρνάρα. Οι αστυνομικές δυνάμεις που περιμένουν στα δυο πεζοδρόμια της Στουρνάρα επιτίθενται στους φοιτητές, την έξοδο των οποίων αποφασίζουν (σύμφωνα και με το πόρισμα του εισαγγελέα Τσεβά) να περιφρουρήσουν κάποιοι από τους στρατιώτες, οι οποίοι σε ορισμένες περιπτώσεις επενέβησαν και εναντίον των αστυνομικών που βιαιοπραγούσαν στους φοιτητές. Πολλοί φοιτητές βρίσκουν καταφύγιο σε γειτονικές πολυκατοικίες. Ελεύθεροι σκοπευτές της αστυνομίας ανοίγουν πυρ από γειτονικές ταράτσες, ενώ άνδρες της ΚΥΠ καταδιώκουν τους εξεγερθέντες. Οι εκφωνητές του σταθμου του Πολυτεχνείου παρέμειναν στο πόστο τους και συνέχισαν να εκπέμπουν το ιστορικό μήνυμα για 40 λεπτά μετά την έξοδο, οπότε συνελήφθησαν.

Οι νεκροί του Πολυτεχνείου
Στρατιώτες και αστυνομικοί έβαλαν με πραγματικά πυρά κατά πολιτών μέχρι και την επόμενη μέρα, με συνέπεια αρκετούς θανάτους στον χώρο γύρω από το Πολυτεχνείο, αλλά και στην υπόλοιπη Αθήνα. Η πρώτη επίσημη καταγραφή τον Οκτώβριο του 1974, από τον εισαγγελέα Δημήτρη Τσεβά, εντόπισε 18 επίσημους ή πλήρως βεβαιωθέντες νεκρούς και 16 άγνωστους "βασίμως προκύπτοντες". Ένα χρόνο αργότερα ο αντιεισαγγελέας εφετών Ιωάννης Ζαγκίνης έκανε λόγο για 23 νεκρούς, ενώ κατά τη διάρκεια της δίκης που ακολούθησε προστέθηκε ακόμη ένας. Οι πρώτες (δημοσιογραφικές) προσπάθειες για την καταγραφή των γεγονότων μιλούσαν για 59 νεκρούς ή και 79 θύματα, με βάση τον κατάλογο Γεωργούλα. Σύμφωνα με έρευνα του διευθυντή του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών, Λεωνίδα Καλλιβρετάκη το 2003, ο αριθμός των επωνύμων νεκρών ανέρχεται σε 23, ενώ αυτός των νεκρών αγνώστων στοιχείων σε 16.
Η πρώτη λίστα με τους καταγεγραμμένους νεκρούς της Εξέγερσης του Πολυτεχνείου, όπως δόθηκε σε συνέντευξη Τύπου που διοργάνωσε ο υφυπουργός της Χούντας Σπύρος Ζουρνατζής στις 19 Νοεμβρίου 1973, από τον προϊστάμενο της Ιατροδικαστικής Υπηρεσίας Αθηνών Δημήτρη Καψάσκη. Αναφέρονται τα ονόματα των νεκρών που είχαν νεκροτομηθεί ως το απόγευμα της Κυριακής 18 Νοεμβρίου 1973.
Ο Χρήστος Λάζος υποστηρίζει ότι οι νεκροί είναι 83 και ίσως περισσότεροι. Ανάμεσά τους ο 19χρονος Μιχάλης Μυρογιάννης, ο μαθητής λυκείου Διομήδης Κομνηνός και ένα πεντάχρονο αγόρι που εγκλωβίστηκε σε ανταλλαγή πυρών στου Ζωγράφου. Κατά τη δίκη των υπευθύνων της χούντας υπήρξαν μαρτυρίες για τον θάνατο πολλών πολιτών κατά τη διάρκεια της εξέγερσης. Τέλος χιλιάδες σύμφωνα με εκτιμήσεις ήταν οι τραυματίες πολίτες.

Η δίκη για τα γεγονότα
Στις 30 Δεκεμβρίου του 1975 και μετά από ακροαματική διαδικασία διόμισυ μηνών και διάσκεψη 6 ημερών ενώπιον του πενταμελούς εφετείου Αθηνών, εκδόθηκε η απόφαση του δικαστηρίου το οποίο κήρυξε ένοχους τους 20 από τους 32 κατηγορούμενους, ενώ αθώωσε άλλους 12. Οι κύριες ποινές που επιβλήθησαν:
  • Δημήτριος Ιωαννίδης (αρχηγός της ΕΣΑ την περίοδο της εξέγερσης): 7 φορές ισόβια για ηθική αυτουργία σε 7 ανθρωποκτονίες από πρόθεση και 25 χρόνια κάθειρξη κατά συγχώνευση για ηθική αυτουργία σε 38 απόπειρες ανθρωποκτονιών και πρόκληση διάπραξης κακουργημάτων, καθώς και διαρκής στέρηση των πολιτικών του δικαιωμάτων.
  • Γεώργιος Παπαδόπουλος (εν ενεργεία δικτάτορας την περίοδο της εξέγερσης): 25 χρόνια κάθειρξη για απλή συνέργεια σε ανθρωποκτονίες από πρόθεση και απόπειρες ανθρωποκτονιών, καθώς και δεκαετής στέρηση των πολιτικών του δικαιωμάτων.
  • Σταύρος Βαρνάβας (αντιστράτηγος Ε.Α.): 3 φορές ισόβια για ηθική αυτουργία σε 3 ανθρωποκτονίες από πρόθεση και 25 χρόνια κάθειρξη κατά συγχώνευση για ηθική αυτουργία σε 17 απόπειρες ανθρωποκτονιών και πρόκληση διάπραξης κακουργημάτων, καθώς και διαρκής στέρηση των πολιτικών του δικαιωμάτων.
  • Νικόλαος Ντερτιλής (ταξίαρχος Ε.Α.): Ισόβια κάθειρξη και διαρκής στέρηση των πολιτικών του δικαιωμάτων για ανθρωποκτονία από πρόθεση του φοιτητή Μυρογιάννη.
  • Άλλοι τέσσερις ανώτατοι αξιωματικοί σε 25 χρόνια κάθειρξη κατά συγχώνευση για ηθική αυτουργία σε συνολικά 12 ανθρωποκτονίες και 56 απόπειρες ανθρωποκτονιών, καθώς και δεκαετής στέρηση των πολιτικών τους δικαιωμάτων.
Άλλοι 12 κατηγορούμενοι σε μικρότερες ποινές, από 5 μήνες έως 10 χρόνια κάθειρξη για διάφορες κατηγορίες, κυρίως για ηθική αυτουργία σε επικίνδυνες σωματικές βλάβες. Οι ποινές κάτω του ενός έτους, ήταν εξαγοράσιμες.
ΠΗΓΗ: http://el.wikipedia.org/