Η Ρωμαϊκή οικία στην Κω

Ανασκάφηκε το 1933 από τον Ιταλό αρχαιολόγο L. Laurenzi και αναστηλώθηκε το 1940 όταν τα Δωδεκάνησα ήταν υπό Ιταλική κατοχή (ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ).

H μορφή στην οποία σώζεται σήμερα το κτήριο χρονολογείται στους ρωμαϊκούς αυτοκρατορικούς χρόνους. H ρωμαϊκή οικία οργανώνεται γύρω από τρία αίθρια, εκ των οποίων τα δύο δημιουργούν περιστύλια ροδιακού τύπου (δηλ. περιβάλλονται από διώροφες στοές με κίονες). Το ασυνήθιστα μεγάλο μέγεθος και ο πλούσιος διάκοσμος συνετέλεσαν ώστε το κτηριακό συγκρότημα να θεωρηθεί ότι ανήκε σε κάποιον πλούσιο Kώο αξιωματούχο.

Μια οικία της ρωμαϊκής περιόδου στην νήσο Κω.

Η πρώτη οικοδομική φάση της ρωμαϊκής περιόδου οικίας ή «Casa Romana», όπως είναι ευρύτερα (;) γνωστή, ανάγεται στους «ελληνιστικούς» χρόνους (δείγμα της ελληνιστικής τοιχοποιίας φαίνεται ακόμη στην εξωτερική βόρεια πλευρά του κτιρίου), ενώ η ζωή της με διάφορες επισκευές και αναδιαρρυθμίσεις διήρκεσε τουλάχιστον μέχρι τον 3ο αι. μ.X.

Το ασυνήθιστα μεγάλο μέγεθος και ο πλούσιος διάκοσμος συνετέλεσαν ώστε το κτηριακό συγκρότημα να θεωρηθεί ότι ανήκε σε κάποιον πλούσιο Kώο αξιωματούχο.

H μορφή στην οποία σώζεται σήμερα το κτίριο χρονολογείται στους ρωμαϊκούς αυτοκρατορικούς χρόνους. H ρωμαϊκή οικία οργανώνεται γύρω από τρία αίθρια, εκ των οποίων τα δύο δημιουργούν περιστύλια ροδιακού τύπου (δηλ. περιβάλλονται από διώροφες στοές με κίονες).

Τα αίθρια διακοσμούν εξαιρετικά ψηφιδωτά δάπεδα. Η οικία αποτελείται από 36 δωμάτια και τρεις εσωτερικές περίστυλες αυλές (αίθρια). Απέναντι από την είσοδο βρέθηκε βάση αγάλματος ή στήλης με την επιγραφή «AΠAΛEΞIKAKOΣ» (= αυτός που διώχνει το κακό).

Τα παράθυρα στον τοίχο πίσω από την είσοδο βλέπουν στην πρώτη αυλή, όπου υπάρχει δεξαμενή νερού και ψηφιδωτό δάπεδο με παράσταση πάνθηρα που κατασπαράζει ελάφι. Γύρω από την αυλή ανοίγονται δωμάτια που κοσμούνται με ψηφιδωτά δάπεδα, ανάμεσά τους το ψηφιδωτό με παράσταση θαλασσίου βυθού που εκτίθεται σήμερα στο αρχαιολογικό Μουσείο, και τοιχογραφία με παράσταση ανδρός.

Στο μεγάλο νότιο περιστύλιο με τη μικρή δεξαμενή νερού στο κέντρο βλέπει ο ανδρώνας (κύριο δωμάτιο της οικίας) και άλλα δωμάτια με ίχνη ορθομαρμάρωσης και ψηφιδωτά δάπεδα με γεωμετρικά κοσμήματα, παραστάσεις τίγρης, πάνθηρα κτλ.

Στη βορειοδυτική γωνία του περιστυλίου, κοντά στη σκάλα που οδηγεί στον όροφο ήταν οι βοηθητικοί χώροι (μαγειρείο κ.ά.). Ο ανδρώνας επικοινωνεί μέσω μιας θύρας στο δυτικό τοίχο του με μεγάλη αίθουσα (τρικλίνιο) με μαρμαροθέτημα στο δάπεδο και ορθομαρμάρωση στους τοίχους.

Στη βόρεια πλευρά της ανοίγεται το τρίτο αίθριο του σπιτιού με δεξαμενή νερού και ψηφιδωτό δάπεδο με παράσταση Νηρηίδας σε ιππόκαμπο. H κεντρική παράσταση πλαισιώνεται από πάνθηρες και δελφίνια.

Όλα τα ψηφιδωτά που βρέθηκαν στην Casa Romana χρονολογούνται στον 3ο αι. μ.X.. Στο κτίριο βρέθηκαν όμως και αγάλματα Νυμφών, Αθηνάς κλπ., καθώς και το ψηφιδωτό δάπεδο με παράσταση θαλασσίου βυθού που χρονολογούνται στο τέλος της ελληνιστικής εποχής.

Η ρωμαϊκή οικία ανασκάφηκε το 1933 από τον Ιταλό αρχαιολόγο L. Laurenzi και αναστηλώθηκε το 1940 όταν τα Δωδεκάνησα ήταν υπό Ιταλική κατοχή.

Κείμενο: Mποσνάκης, αρχαιολόγος - E. Σκέρλου, αρχαιολόγος -ΥΠΠΟ.

Φωτογραφίες: Σοφία Καραγιάννη

Το μνημείο της αναστηλωμένης Ρωμαϊκής Οικίας στην Κω είναι πλέον επισκέψιμο για το κοινό, μετά την ολοκλήρωση των εργασιών ανάδειξης που πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο του συγχρηματοδοτούμενου Κοινοτικού προγράμματος (ΕΣΠΑ) «Αρχαιολογική έκθεση στην Casa Romana στην Κω».

Στους χώρους του φιλοξενείται μια οργανωμένη αρχαιολογική έκθεση που αναδεικνύει μέσα από επιλεγμένες θεματικές ενότητες διάφορες πτυχές του ιδιωτικού και δημόσιου βίου των επιφανών ενοίκων της οικίας κατά τη Ρωμαϊκή περίοδο στην Κω. Λόγω της εξαιρετικής κατάστασης διατήρησης του αναστηλωμένου μνημείου, ιδιαίτερη έμφαση έχει δοθεί στην προβολή των αρχιτεκτονικών και διακοσμητικών στοιχείων της οικίας (περίστυλα αίθρια, τοιχογραφίες, μαρμαροθετήματα, ψηφιδωτά).

Η περιήγηση των επισκεπτών υποστηρίζεται από εμπεριστατωμένο ενημερωτικό υλικό σε έντυπη και ψηφιακή μορφή (πινακίδες, δίγλωσσος οδηγός, οδηγός σε σύστημα Braille, οπτικοακουστική και διαδραστική εφαρμογή, ηχητική ξενάγηση).Ώρες λειτουργίας: Τρίτη – Κυριακή 10.00-18.00.Δευτέρα κλειστά.-Πληροφορίες: 22420 2323

ΠΗΓΗ: http://ellinondiktyo.blogspot.gr/

ΙΣΤΟΡΙΑ: Αρκάδιος και Ονώριος, διάδοχοι του Θεοδοσίου Α΄

Γιοί του Θεοδοσίου Α΄, αυτοκράτορες της Ανατολικής και Δυτικής Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας

Ο Αρκάδιος ήταν Αυτοκράτορας της Βυζαντινής αυτοκρατορίας, γιος του Μεγάλου Θεοδοσίου. (Μέγας Θεοδόσιος ΕΔΩ) Ανήκει και αυτός στη δυναστεία την οποία δημιούργησε ο Μεγάλος Θεοδόσιος. Βασίλευσε από το 395 ως το 408.

Βιογραφία

Στην εποχή του Αρκαδίου τη διοίκηση την ασκούσε ο σύμβουλος Ρουφίνος και, μετά τη δολοφονία του Ρουφίνου, ο διεφθαρμένος επίτροπος Ευτρόπιος και η αυτοκράτειρα Ευδοξία. Όταν ανέβηκε στο θρόνο ο Αρκάδιος, ήταν δεκαοκτώ χρονών και υπήρξε ασθενικός και αδρανής. Ενώ οι Ούννοι έκαναν εισβολές στη Μικρά Ασία και ο Γότθος Αλάριχος λεηλατούσε σχεδόν όλη την Ελλάδα, ο Ρουφίνος και ο στρατηγός του Δυτικού Ρωμαϊκού Κράτους Στηλίχων βρίσκονταν σε διαμάχη. Τελικά, ο Στηλίχων κατόρθωσε να αντιμετωπίσει με επιτυχία τον Αλάριχο ενώ ο Ευτρόπιος απώθησε τους Ούννους.

Ο Πατριάρχης Ιωάννης ο Χρυσόστομος καυτηρίαζε δημόσια τη διαφθορά της αυλής κι αυτό έγινε αιτία σύγκρουσης μεταξύ αυτού και της αντίπαλης του αριστοκρατίας, με την οποία συμμάχησαν και οι αντίπαλοί του κληρικοί. Ο Αρκάδιος πέθανε αφού βασίλεψε για 13 χρόνια.

Ονώριος, αυτοκράτορας της Δυτικής Ρωμαϊκής
αυτοκρατορίας

Ο Ονώριος (Flavius Honorius Augustus, 9 Σεπτεμβρίου 384 - 15 Αυγούστου 423) ήταν αυτοκράτορας της Δυτικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας από το 393 έως το 423. Ήταν γιος του Θεοδοσίου Α΄, καθώς και αδελφός του αυτοκράτορα της Ανατολικής Ρωμαϊκής (Βυζαντινής) αυτοκρατορίας Αρκάδιου.

Ο περιστερώνας του Ονώριου σε πίνακα του Τζον Γουίλιαμ Γουότερχαουζ (1883).

Η ανάρρηση στο θρόνο

Ήταν ένας από τους νεότερους αυτοκράτορες, καθώς ανέβηκε στο θρόνο μόλις στα 11 χρόνια του. Ως εκ τούτου, μέχρι την ενηλικίωση του εποπτεύονταν από έναν αξιωματούχο, τον Στιλίχωνα. Σημαντικό γεγονός της βασιλείας του ήταν το 402 όταν ο Ονώριος μετέφερε την πρωτεύουσα της δυτικής ρωμαϊκής αυτοκρατορίας από το Μιλάνο στη Ραβένα.

Βησιγότθοι και άλλοι εχθροί

Εκείνη την περίοδο, οι Βησιγότθοι γίνονταν ολοένα και πιο επικίνδυνοι για την Αυτοκρατορία. Έτσι ο Στιλίχωνας του υπαγόρευε μια συμβιβαστική πολιτική. Ο Ονώριος όμως άρχισε να υποπτεύεται τον Στιλίχωνα ότι με αυτή του την πολιτική ευνοούσε επίτηδες τους Βησιγότθους και τον Αρχηγό τους, Αλάριχο, έτσι τον εξόντωσε. Αυτό στάθηκε ως αφορμή για την επίθεση του Αλάριχου στην Ιταλία και στη Ρώμη, την όποια κατέκτησε και λεηλάτησε. Το 401 στη Βρετανία δημιουργήθηκε επανάσταση από τον Καμένδιο. Σε μάχη το 412 η επανάσταση σταμάτησε καθώς ο στρατός του Ονώριου με στρατηγό τον Κίδιο νίκησε τον Καμένδιο , ο οποίος σκοτώθηκε στη μάχη. Το 421 όρισε ως συναυτοκράτορά του τον Κωνστάντιο Γ΄ ο οποίος παρέμεινε συμβασιλέας για επτά μήνες μέχρι το θάνατό του.

Το τέλος και η διαδοχή

Μετά από δύο χρόνια (423) πέθανε και ο ίδιος επίσης από φυσικά αίτια. Τον διαδέχθηκε ως σφετεριστής του θρόνου ο Ιωάννης και ως νόμιμος διάδοχος ο Βαλεντινιανός Γ΄.

ΠΗΓΗ: http://el.wikipedia.org/

ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ: Τα ψηφιδωτά στην αρχαία ελληνιστική πόλη Ζεύγμα, που είχε ιδρύσει ο διάδοχος του Μ.Αλεξάνδρου Σέλευκος Νικάτωρ

Το ένα ψηφιδωτό αναπαριστά τις Εννέα Μούσες, το δεύτερο τον Ωκεανό και την Τιθύ και το τρίτο νεαρό άνδρα

Το Ζεύγμα (Ζεῦγμα) ήταν αρχαία ελληνιστική πόλη στη σημερινή νότιο ανατολική Τουρκία. Το 80% του αρχαιολογικού χώρου βρίσκεται από το 2000 βυθισμένο στη τεχνητή λίμνη που σχηματίστηκε από το φράγμα Μπιρετσίκ. Η περιοχή εκείνη την εποχή ήταν τμήμα της Άνω Συρίας, ανήκε στο βασίλειο των Σελευκιδών και για ένα διάστημα στο βασίλειο της Κομμαγηνής.

Ιστορία

Ιδρύθηκε το 300 π.Χ. από τον Σέλευκο Α΄τον Νικάτορα στις όχθες του Ευφράτη αλλά η κατοίκηση στη περιοχή ξεκινά από την νεολιθική εποχή, στην ακμή της έφτανε τους 25.000 κατοίκους. Το όνομα της το οφείλει στη γέφυρα που έγινε στη πόλη από τον Σέλευκο με λέμβους, ώσπου ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Τραϊανός έκτισε νέα λίθινη. Η πόλη είχε δύο τμήματα-συνοικίες , στην ουσία ξεχωριστές πόλεις, τη Σελεύκεια στην ανατολική όχθη του Ευφράτη και την Απάμεια στην δυτική. Εδώ παντρεύτηκε ο Αντίοχος Γ' ο Μέγας ενώ η πόλη χρησιμοποιήθηκε σαν πέρασμα για τον στρατό των Σελευκιδών στις εκστρατείες τους στη Παρθία και στη Βακτριανή. Τον 1ο αιώνα π.Χ. ο βασιλιάς της Αρμενίας Τιγράνης ο Μέγας συνέλαβε φυλάκισε και σκότωσε στη ακρόπολη που βρισκόταν στη Σελεύκεια την Κλεοπάτρα Σελήνη.

Τον 1ο π.Χ. αιώνα η Ζεύγμα έγινε τμήμα της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας , την ίδια εποχή οι Πάρθοι κατέλαβαν την Απάμεια και χώρισαν την Ζεύγμα κάνοντας τον Ευφράτη σύνορο. Η πόλη γνώρισε μεγάλη ανάπτυξη ενώ έγινε και έδρα της IV Σκυθικής λεγεώνας (Legio IV Skcythica) που παρέμεινε εκεί μέχρι το 252 μ.Χ. που ο ρωμαϊκός στρατός ηττήθηκε από τον Σαπώρ Α' στη Βαρβαλλισό .

Το Ζεύγμα πέρασε στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία και διατηρήθηκε έως το 637 μ.Χ. όταν καταλήφθηκε και λεηλατήθηκε από τους Άραβες, η πόλη σταδιακά εγκαταλείφθηκε.

Ανασκαφές

Οι πρώτες ανασκαφικές έρευνες πραγματοποιήθηκαν από τον Τόμας Έντουαρντ Λόρενς το 1917 και συνεχίστηκαν το 1970 από τον Τζον Βάγκνερ. Από το 1990 οι έρευνες συνεχίστηκαν με εντατικούς ρυθμούς λόγο της ανόδου του νερού.

Έχουν ανεβρεθεί θέσεις της νεολιθικής εποχής κοντά στη Ζεύγμα, ανασκάφτηκε σχεδόν το μεγαλύτερο τμήμα της πόλης. Βρέθηκαν πολλά ψηφιδωτά με θέματα από την ελληνική μυθολογία, όπως Ωκεανός και Τηθύς, Δαίδαλος και Ίκαρος, ο Αχιλλέας στην αυλή του βασιλιά Λυκομήδη, και ο Διόνυσος με την Αριάδνη. Βρέθηκαν τοιχογραφίες, νομίσματα, κεραμικές σφραγίδες αγάλματα και εκατοντάδες κινητά ευρήματα.

Τα αρχαιολογικά ευρήματα μεταφέρθηκαν στο Αρχαιολογικού Μουσείο της πόλης Γκαζίαντεπ.

Οι Μούσες και ο Ωκεανός στην αρχαία πόλη Ζεύγμα

Εντυπωσιάζουν η ζωηρότητα των μορφών και τα θαυμάσια χρώματα στα ψηφιδωτά, για τη δημιουργία των οποίων χρησιμοποιήθηκαν ειδικά κατασκευασμένες γυάλινες ψηφίδες

Εξαιρετικής ωραιότητας είναι τα τρία ψηφιδωτά που έφερε τις τελευταίες μέρες στο φως η αρχαιολογική σκαπάνη στα τουρκικά σύνορα με τη Συρία.

Αποτελούν λαμπρά τμήματα της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς, πλουτίζουν όμως και τη δική μας, την ελληνική, καθώς η αρχαία πόλη στην οποία εντοπίσθηκαν είναι η πόλη Ζεύγμα της ελληνιστικής εποχής. Την είχε ιδρύσει ο Σέλευκος Νικάτωρ, διάδοχος του Μεγάλου Αλεξάνδρου.

Το ένα ψηφιδωτό παριστά τις εννέα Μούσες (σε πορτρέτα) και κοσμούσε μεγάλο δωμάτιο στο σπίτι που οι αρχαιολόγοι έχουν ονομάσει «Οίκο των Μουσών», λόγω της ιδιαίτερης φινέτσας στα αρχιτεκτονικά στοιχεία και στον διάκοσμό του. Στο κέντρο εικονίζεται η Καλλιόπη και γύρω της οι λοιπές αδερφές της. Κατά τον Ησίοδο η Καλλιόπη ήταν η μεγαλύτερη και ευγενέστερη από τις 9 Μούσες, προστάτις της Επικής Ποίησης και της Ρητορικής, καθώς και όλων των Καλών Τεχνών (Καλλιέπουσα), άρα η επιλογή της στο κέντρο της σύνθεσης δεν είναι παράξενη.

Το δεύτερο ψηφιδωτό παριστά τον Ωκεανό και την Τιθύ και είναι ωραιότερο από ένα άλλο με παρόμοια σύνθεση που έχει βρεθεί σε διαφορετικό χώρο. Η ζωηρότητα των μορφών, η ομορφιά τους και τα θαυμάσια χρώματα εντυπωσιάζουν. Μάλιστα, οι ειδικοί λένε ότι έχουν χρησιμοποιηθεί ειδικά κατασκευασμένες γυάλινες ψηφίδες. Το τρίτο είναι μικρότερων διαστάσεων και παριστά νεαρό άνδρα.

Τα τρία ψηφιδωτά είναι του 2ου αιώνα μ.Χ., έχουν δηλαδή δημιουργηθεί κατά τη ρωμαϊκή εποχή. Στο ψηφιδωτό με τις Μούσες, το όνομα της καθεμιάς είναι γραμμένο στα ελληνικά, καθώς η ελληνιστική κοινή ήταν η διεθνής γλώσσα της εποχής.

«Ρωμαϊκή»

Ωστόσο, οι επιστήμονες που ξενάγησαν τον Τύπο στην ανασκαφή αναφέρουν την πόλη Ζεύγμα ως ρωμαϊκή, ενώ ιδρύθηκε κατά την ελληνιστική περίοδο, το 300 π.Χ. από Μακεδόνα ο οποίος και ίδρυσε τη δυναστεία των Σελεκυιδών, και ακόμα και το όνομά της είναι ελληνικό.

Το οφείλει στη γέφυρα με λέμβους που κατασκεύασε ο Σέλευκος και χρησιμοποιούνταν επί αιώνες, ώσπου ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Τραϊανός έκτισε νέα λίθινη. Η πόλη είχε δύο τμήματα- συνοικίες, στην ουσία ξεχωριστές πόλεις, τη Σελεύκεια στην ανατολική όχθη του Ευφράτη και την Απάμεια στη δυτική.

Τον 1ο π.Χ. αιώνα έγινε τμήμα της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, την ίδια εποχή που οι Πάρθοι κατέλαβαν την Απάμεια και έκαναν τον Ευφράτη σύνορο. Κατόπιν πέρασε στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία και διατηρήθηκε έως το 637 μ.Χ. όταν καταλήφθηκε και λεηλατήθηκε από τους Αραβες, οπότε σταδιακά εγκαταλείφθηκε.

Η αρχαία πόλη με τη μεγάλη ιστορία σήμερα είναι κατά 80% κάτω από τα νερά, καθώς κατακλύστηκε παρά τις τεράστιες διαμαρτυρίες διεθνώς και βρέθηκε στον πυθμένα τεχνητής λίμνης του φράγματος Μπιρετσίκ.

Οι αρχαιολόγοι είχαν δώσει τότε μάχη με τον χρόνο, δουλεύοντας νυχθημερόν, για να ανασκάψουν ό,τι προλάβαιναν. Θαυμάσιας ποιότητας ψηφιδωτά εκτίθενται τώρα στο κοντινό Μουσείο του Γκαζίαντεπ. Οι ανασκαφές μέχρι τώρα έχουν κοστίσει 7 εκατ. τουρκικές λίρες. Η ανασκαφή στον Οίκο των Μουσών θα συνεχιστεί του χρόνου.

Πηγή: Αγγ. Κώττη, Έθνος

ΠΗΓΕΣ:
http://el.wikipedia.org/
http://erroso.blogspot.gr/

ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ: πορτρέτα από την κλασική, ελληνιστική, ρωμαϊκή, βυζαντινή περίοδο, φαγιούμ (ΦΩΤΟ)

Η εξέλιξη στα πορτρέτα κλασικής περιόδου, ελληνιστικής, ρωμαικής,ΦΑΓΙΟΥΜ και Βυζαντινά

"Λαοκόων"

Τα πορτρέτα της κλασικής περιόδου του 5ου αιώνα π.Χ. ήταν γλυπτά και τόνιζαν την δημόσια πλευρά του εικονιζόμενου. Παρουσίαζαν την ιδανική ενσάρκωση του ποιητή, του φιλοσόφου, του πολιτικού, του γενναίου ανθρώπους που ήταν σεβαστοί και αποτελούσαν παράδειγμα προς μίμηση (Περικλής, Θεμιστοκλής..). 

Προτομή Θεμιστοκλή

Προτομή Περικλή

Μέχρι την ελληνιστική περίοδο τα πορτρέτα ήταν ρεαλιστικά (είχαν ξεχωριστά χαρακτηριστικά), άλλα πάλι ξέφευγαν από αυτό προς το ιδανικό και πολλά από αυτά ήταν ολόσωμα και εστίαζαν στην ψυχολογική σύνθεση του χαρακτήρα του εικονιζόμενου.

Ρωμαϊκά πορτρέτα: Μέσα του 4ου αιώνα π.Χ. ξεκινούν οι πρώτες προσωπογραφίες στην Ρώμη όπου συνδέονται με την λατρεία των προγόνων. Η αξία τους δεν ήταν τόσο καλλιτεχνική όσο κοινωνική και πολιτική μια και επιτρεπόταν αρχικά μόνο σε ανώτερη τάξη.

Τα πρόσωπα που έφτιαχναν δεν ήταν ζωγραφισμένα. 

Συνήθως ήταν κέρινα ή γύψινα και το καλούπι έβγαινε από το πρόσωπο του νεκρού.

Πορτρέτα Φαγιουμ: Το όνομα Φαγιούμ προέρχεται από την περιοχή που βρέθηκαν. 

Νότια από το Κάιρο. 

Η ταρίχευση των νεκρών γινόταν μέχρι τον 3ο αιώνα μ.Χ και οι πρώτοι χριστιανοί συμμετείχαν σε αυτό με το να προσθέτουν την προσωπογραφία του νεκρού πάνω στο πρόσωπο του.

Ήταν ζωγραφισμένες πάνω σε ξύλο ή σε πανί. 

Επηρεασμένα από την ελληνιστική τέχνη ήταν ρεαλιστικά και το χρώμα αλλά και ο τρόπος χρήσης του ήταν κυρίαρχα στην σύνθεση δίνοντας μια ψευδαίσθηση του βάθους. 

Χρησίμευαν για να παρηγορήσουν τους συγγενείς των νεκρών. 

Δεν είναι κοινωνικές προσωπογραφίες όπως των Ρωμαίων. 

Τα Φαγιούμ είχαν πολύ έντονη την πνευματική διάσταση, ήταν τοποθετημένα πάνω στο σώμα του νεκρού και η απεικόνιση των νεκρών προσώπων τους εξασφάλιζε ένα είδους αθανασία (κατάλοιπο της πεποίθησης των Αιγυπτίων).

Οι πρώτοι χριστιανοί, γύρω από την περιοχή του Φαγιούμ, θεωρούσαν αντικείμενα λατρείας τις ζωγραφισμένες μορφές των θεών και των βασιλιάδων όπως είχαν συνηθίσει μέσα από την παράδοση τους να λατρεύουν, και έτσι, εύκολα πέρασαν στην λατρεία των προσώπων του Χριστού, της Παναγίας και των Αγίων. Ταρίχευαν τους νεκρούς μάρτυρες της πίστης, και σε περιόδους διωγμών έπαιρναν μαζί τους το πορτρέτο του νεκρού που ήταν πιο εύκολο για μεταφορά. 

ΜΕΤΑΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΟΡΤΡΕΤΩΝ ΦΑΓΙΟΥΜ ΣΕ ΒΥΖΑΝΤΙΝΕΣ ΕΙΚΟΝΕΣ

Τα πορτρέτα συνεχίζουν να είναι ρεαλιστικά μέχρι την εποχή της εικονομαχίας στο Βυζάντιο πια. Το 843μΧ τελείωσε η εικονομαχία. Τότε σταματούν την ως τότε ρεαλιστική απόδοση των προσώπων μια και θεωρήθηκε βλαστήμια (!!)

 

Η χαρακτηριστική κίνηση σε πολλά Φαγιούμ με το χέρι να κρατά ένα άνκχ και το άλλο χέρι σηκωμένο να αποτρέπει το κακό μετατράπηκε και αντι για άνκγ κρατά τον σταυρό και αντι για αποτροπή ο άγιος ευλογεί. 

Σταθερή μένει και A) η μετωπική στάση του εικονιζόμενου Β) η τετραχρωμία στην σάρκα Γ) Ο δυναμισμός στο βλέμμα με τα μάτια πάντα μεγάλα που κοιτούν κατάματα τον θεατή μεταδίδοντας την πνευματικότητα του προσώπου που εικονίζουν.

Παντοκράτωρ

Οι παλιότερες εικόνες καταστράφηκαν την περίοδο τη Εικονομαχίας.

Όσες διασώστηκαν βρίσκονται στη Μονή της Αγ. Αικατερίνης στο Σινά, στην Ακαδημία του Κιέβου και στη Ρώμη.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα εικόνας της εποχής είναι του Χριστού Παντοκράτορα από τη Μονή της Αγ. Αικατερίνης του Σινά. Ζωγραφισμένη με την εγκαυστική μέθοδο. Η μορφή είναι μετωπική, με ασύμμετρα χαρακτηριστικά. Πίσω του βρίσκεται ένα οικοδόμημα σε γαλάζιο. Πολύ μετά θα χρησιμοποιηθεί το χρυσό για βάθος. Το πρόσωπο, ζωγραφισμένο με ανοικτά χρώματα. Τα μεγάλα μάτια θυμίζουν τα πορτραίτα Φαγιούμ και η έλλειψη του βάθους θέλει να δείξει μια υπερβατικότητα στην Χριστιανική τέχνη. 

Παναγία ένθρονη 6ος αιώνας μ.Χ.

ΠΗΓΗ: http://texni-zoi.blogspot.gr/2012/01/blog-post_25.html