Το Δόγμα Τρούμαν: η εξαγγελία στις 12 Μάρτη του 1947

Το Αρθρο 8 της Συμφωνίας μετέτρεπε την ελληνική κυβέρνηση σε υπηρέτη του προέδρου των ΗΠΑ.

«Η ελληνική κυβέρνηση ζητεί να αναλάβει ουσιαστικά ο κ. Γκρίσγουολντ την οικονομική διακυβέρνηση της χώρας»

Η ομιλία Τρούμαν ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ στις 12 Μαρτίου 1947, κατά την οποία διατύπωσε την πολιτική του, το "Δόγμα Τρούμαν", από το βήμα του Κογκρέσου: "... αυτή η υπόστασις του Ελληνικού κράτους απειλείται σήμερον υπό της τρομοκρατικής δράσεως χιλιάδων τινών ενόπλων, διευθυνομένων υπό κομμουνιστών ..."

Ανδρες του Δημοκρατικού Στρατού κατά τη διάρκεια της μάχης

Στις 21 Φλεβάρη του 1947, ημέρα Παρασκευή, ο Αμερικανός υφυπουργός Εξωτερικών Ντιν Ατσεσον, πήγε στον προϊστάμενό του υπουργό Εξωτερικών Τζορτζ Μάρσαλ, μια έκθεση την οποία υπέγραφε ο διευθυντής του Γραφείου Εγγύς Ανατολής και Αφρικανικών Υποθέσεων του Στέιτ Ντιπάρτμεντ Λόι Χέντερσον. «Εάν δε δοθεί επείγουσα και άμεση βοήθεια» εκτιμούσε ο Χέντερσον, φαινόταν «πιθανόν» ότι η ελληνική κυβέρνηση θα «ανατρεπόταν», ένα αριστερό καθεστώς θα αναλάμβανε την εξουσία και οι Ηνωμένες Πολιτείες θα αντιμετώπιζαν την «απώλεια όλης της Εγγύς και Μέσης Ανατολής». Αργότερα, την ίδια ημέρα, η κυβέρνηση της Μεγάλης Βρετανίας γνωστοποιούσε στην κυβέρνηση των ΗΠΑ ότι η βοήθειά της προς την Ελλάδα θα λήξει σε περίπου 40 ημέρες αργότερα και συγκεκριμένα στις 31 Μάρτη. «Η κυβέρνηση της Αυτού Μεγαλειότητας - αναφερόταν στο σχετικό έγγραφο - ενόψει της ίδιας της καταστάσεως, το βρίσκει αδύνατο να χορηγήσει περισσότερη οικονομική βοήθεια» μετά τις 31 Μάρτη. Πρόσθετε δε πως οι Βρετανοί «έχουν εμπιστοσύνη ότι θα είναι εύκολο για τις Ηνωμένες Πολιτείες να παρέχουν οικονομική βοήθεια στην Ελλάδα σε μια κλίμακα αρκετή να καλύψει τις ελάχιστες ανάγκες της, και στρατιωτικές και πολιτικές»1. Οπως, φαίνεται, η κατάσταση ήταν ιδιαιτέρως ανησυχητική για τα αμερικανοβρετανικά συμφέροντα στην περιοχή, αλλά δεν ήταν μη ελεγχόμενη. Αλλωστε δεν ετίθετο πρώτη φορά ζήτημα αδυναμίας της Μ. Βρετανίας να διατηρήσει τον έλεγχο στην Ελλάδα και συνεπώς στην ευρύτερη περιοχή της Εγγύς και Μέσης Ανατολής. Οι Βρετανοί είχαν αρχίσει να βολιδοσκοπούν τις ΗΠΑ ακόμη από το 1945, με στόχο να μοιραστούν μαζί τους τις ευθύνες πάνω στις ελληνικές υποθέσεις2. Ομως η αμερικανική πλευρά δεν ήταν διατεθειμένη να μοιραστεί τίποτα εκεί που μπορούσε, έχοντας λίγη υπομονή, να τα πάρει όλα. Η βρετανική αυτοκρατορία, άλλωστε, δεν ήταν σε θέση να αντέξει για πολύ να παίζει τον πρώτο ρόλο στις παγκόσμιες υποθέσεις.

1947: Εφαρμογή του Δόγματος Τρούμαν. Στη φωτό: Γκρίσγουολντ, Γκρέιντι, Βαν Φλιτ

Η γνωστοποίηση της αδυναμίας της Μ. Βρετανίας να κρατήσει τον έλεγχο στις ελληνικές υποθέσεις έθεσε σε κίνηση την, από καιρό έτοιμη, αμερικανική μηχανή. «Πυρετώδης δραστηριότητα - γράφει ο Αργύρης Φατούρος3 - επακολουθεί στο Λευκό Οίκο και στο υπουργείο Εξωτερικών. Στόχος της ήταν, κατά κύριο λόγο, ο καθορισμός του πλαισίου και των όρων της βοήθειας και του τρόπου με τον οποίο θα προτεινόταν στο Κογκρέσο. Η ίδια η ουσιαστική απόφαση, να χορηγηθεί ή όχι βοήθεια στην Ελλάδα, σε καμία στιγμή δεν αμφισβητήθηκε πραγματικά».

Η απόφαση των ΗΠΑ να διαδεχθούν τη Βρετανία στις ελληνικές υποθέσεις γνωστοποιήθηκε στην ελληνική κυβέρνηση στις 28 Φλεβάρη του 1947 και στις 3 Μάρτη η τελευταία υποβάλλει επίσημα προς τις ΗΠΑ αίτημα βοήθειας. Στην πραγματικότητα επρόκειτο για μια διακοίνωση που συντάχθηκε εξ ολοκλήρου στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ, κατόπιν δόθηκε στην ελληνική πλευρά κι εκείνη την απέστειλε στην κυβέρνηση των ΗΠΑ ως δήθεν δική της. «Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ - γράφει ο Θ. Σφήκας4 - υπαγόρευσε στον Ελληνα επιτετραμμένο στην Ουάσιγκτον το αίτημα της Ελλάδας για παροχή βοήθειας». Αυτό βεβαίως δεν αναιρεί το γεγονός ότι το αντιδραστικό καθεστώς του κεφαλαίου στην Ελλάδα, προκειμένου να επιβληθεί ως εξουσία του κεφαλαίου, ζήτησε ακριβώς γι' αυτό το λόγο την αμερικανική βοήθεια. Οι Αμερικανοί επίσης με εκπληκτική κυνικότητα δεν άφηναν τίποτα στην τύχη, ούτε παρασύρονταν από συναισθήματα. Η εμπλοκή τους στα ελληνικά πράγματα, όσο κι αν ήταν επιτακτική για τη διασφάλιση των συμφερόντων τους στην περιοχή, δεν έπαυε να είναι μια επένδυση που έπρεπε να αποφέρει κέρδος κάτω από οποιασδήποτε προϋποθέσεις. Επομένως, τους όρους της εμπλοκής θα τους θέσουν αυτοί που δίνουν τη βοήθεια και όχι η ελληνική πλευρά που τη ζητούσε.

Ο εκατομμυριοστός τόνος «βοήθειας» προς την Ελλάδα του Σχεδίου Μάρσαλ

Ετσι φτάσαμε στην εξαγγελία του Δόγματος Τρούμαν.

Η εξαγγελία του Δόγματος Τρούμαν

Ηταν 12 Μάρτη του 1947, γύρω στη 1 μ.μ. ώρα τοπική, όταν ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Χ. Τρούμαν ανέβηκε στο βήμα του Κογκρέσου για να εκφωνήσει έναν από τους σημαντικότερους πολιτικούς λόγους που ακούστηκαν ποτέ σε όλη τη διάρκεια του 20ού αιώνα. Η αμερικανική ηγεσία είχε πλήρη επίγνωση της σημασίας που είχε το γεγονός, τουλάχιστον σε κείνες τις συνθήκες, για ολόκληρη την ανθρωπότητα. Για το λόγο αυτό το δίκτυο των αμερικανικών ραδιοφωνικών σταθμών και οι διακλαδώσεις του ανά την υδρόγειο είχαν συνδεθεί με το Κογκρέσο και εκατομμύρια ακροατών βρίσκονταν μπροστά στους ραδιοφωνικούς δέκτες τους έτοιμοι να ακούσουν όσα ο Αμερικανός Πρόεδρος σκόπευε να πει. Σύμφωνα δε με όσα γράφτηκαν τότε στον Τύπο5, ο προπαγανδιστικός μηχανισμός των Αμερικανών ήταν τόσο καλά προετοιμασμένος που οι ισχυρότατοι πομποί του Μονάχου ήταν σε ετοιμότητα ώστε μόλις ο Πρόεδρος Τρούμαν άρχιζε να μιλάει να μεταδίδουν το λόγο του προς τη Σοβιετική Ενωση, μεταφρασμένο στα ρωσικά. Επίσης είχε σχεδιαστεί, 24 ώρες μετά την εκφώνηση της ομιλίας, η υπηρεσία εκπομπών «Φωνή της Αμερικής» να τη μεταδώσει ολόκληρη σε οκτώ γλώσσες κι εν περιλήψει σε 25 γλώσσες.

«Κύριε πρόεδρε - άρχισε το λόγο του ο Χ. Τρούμαν - μέλη του Κογκρέσου των Ηνωμένων Πολιτειών η σοβαρότης της καταστάσεως την οποία αντιμετωπίζει σήμερον ο κόσμος, καθιστά αναγκαίαν την εμφάνισίν μου ενώπιον της κοινής συνεδριάσεως του Κογκρέσου. Η εξωτερική πολιτική και η εθνική ασφάλεια της χώρας ταύτης υφίστανται άμεσον τον αντίκτυπον. Μία άποψις της παρούσης καταστάσεως την οποίαν επιθυμώ να παρουσιάσω προς υμάς κατά την στιγμήν ταύτην διά να χρησιμεύση προς μελέτην και λήψιν αποφάσεως αναφέρεται εις την Ελλάδαν και εις την Τουρκίαν».

Με το «μέλλον του» φορτωμένο στον ώμο...

Αναφερόμενος στην Ελλάδα ο Αμερικανός Πρόεδρος έκανε λόγο για επείγουσα έκκληση της ελληνικής κυβέρνησης προς την κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών με το αίτημα της οικονομικής βοήθειας. Περιέγραψε την άσχημη οικονομική κατάσταση της Ελλάδας, τις καταστροφές που υπέστη κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και κατέληξε στην παρουσίαση του σπουδαιότερου λόγου για τον οποίο οι ΗΠΑ θα έπρεπε να δώσουν τη βοήθειά τους. «Αυτή η υπόστασις - είπε - του ελληνικού Κράτους απειλείται σήμερον υπό της τρομοκρατικής δράσεως χιλιάδων τινών ενόπλων, διευθυνομένων υπό κομμουνιστών, οι οποίοι αψηφούν την εξουσίαν της κυβερνήσεως εις τινά σημεία της χώρας και ιδία κατά μήκος των βορείων συνόρων αυτής... Εν τω μεταξύ η ελληνική κυβέρνησις δεν είναι εις θέσιν να αντιμετωπίση την κατάστασιν. Ο ελληνικός στρατός είναι ολιγάριθμος και πενιχρώς εξοπλισμένος. Χρειάζεται εφόδια και εξοπλισμόν, εάν πρόκειται να αποκατασταθή η εξουσία της Κυβερνήσεως επί του ελληνικού εδάφους. Η Ελλάς πρέπει να τύχη βοηθείας εάν πρόκειται να καταστή εις θέσιν να βοηθήση εαυτήν και να σεβασθή την δημοκρατίαν. Αι Ηνωμέναι Πολιτείαι πρέπει να παράσχουν τη βοήθειαν ταύτην...».

Σχετικά με τη βοήθεια προς την Τουρκία ο Πρόεδρος Τρούμαν διευκρίνισε ότι αυτή πρέπει να δοθεί «προς τον σκοπόν της επιτεύξεως του απαραίτητου συγχρονισμού χάριν της διατηρήσεως της εθνικής αυτής ακεραιότητος. Η ακεραιότης αύτη - πρόσθεσε - είναι απαραίτητος διά την προστασίαν της τάξεως εις την Μέσην Ανατολήν». Αποκαλύπτοντας μάλιστα τους ουσιαστικότερους λόγους για τους οποίους οι ΗΠΑ θα έπρεπε να δώσουν βοήθεια στην Ελλάδα και στην Τουρκία, υπογράμμισε: «Εάν η Ελλάς περιπέση εις τον έλεγχον μιας ενόπλου μειοψηφίας το αποτέλεσμα επί της γείτονος Τουρκίας θα είναι άμεσον και σοβαρόν. Σύγχυσις και ανωμαλία θα διαχυθούν εις ολόκληρον την Μέσην Ανατολήν. Ετσι μάλλον η εξαφάνισις της Ελλάδος ως ανεξαρτήτου κράτους θα ασκήση βαθείαν επίδρασιν εφ' όλων των χωρών της Ευρώπης... Αν δεν βοηθήσωμεν την Ελλάδαν και την Τουρκίαν κατά την μοιραίαν ταύτην ώρα το αποτέλεσμα θα είναι βαρυσήμαντον διά την Δύσιν και την Ανατολήν»6.

Ο Χάρι Τρούμαν εξαγγέλλει το Δόγμα του από το βήμα του Κογκρέσου

Η πολιτική αυτή, όπως την περιέγραψε ο Αμερικανός Πρόεδρος, έμεινε στην ιστορία με το όνομά του ως «Δόγμα Τρούμαν».

«Δύο είναι τ' αφεντικά...»

Δύο ημέρες μετά την εξαγγελία του Δόγματος Τρούμαν, ο ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ Ν. Ζαχαριάδης, σε άρθρο του στο «Ρ», σημείωνε μεταξύ άλλων7: «Ο μοναρχοφασισμός έχει, επί τέλους, το λόγο του Προέδρου Τρούμαν. Δεν ξέρουμε αν θα μείνει ευχαριστημένος. Εκείνο όμως που ασφαλώς κατάφερε, είναι να αποκτήσει έναν ακόμα τίτλο προδοσίας και ξεπουλήματος της Ελλάδας στους ξένους». Η απάντηση της αστικής τάξης θα ερχόταν μερικές μέρες αργότερα σε άρθρο του Γ. Α. Βλάχου στην ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, όπου αναφερόταν χαρακτηριστικά8: «Ζήτημα ανεξαρτησίας δεν υπάρχει. Υπάρχει ζήτημα ένα και μόνον: αφεντικού... Το αφεντικό μας ένα είναι, δυο μάλλον: η Αμερική, η Αγγλία. Μ' αυτούς θα ζήσωμε, μ' αυτούς έχουμε συνδέσει την τύχη μας, μ' αυτούς θα πορευτούμε, μ' αυτούς, αναγκαστικώς, θα περιμένωμε ώρας παγκοσμίου συνεννοήσεως, γενικής ειρήνης, καλύτερους καιρούς».

Το «Δόγμα Τρούμαν» έγινε νόμος των Ηνωμένων Πολιτειών στις 22 Μάη του 1947 κι από κει και μετά τέθηκε σε εφαρμογή. Η εφαρμογή του στην Ελλάδα άρχισε - και - τυπικά με την υπογραφή της Ελληνοαμερικανικής Συμφωνίας που έγινε στην Αθήνα στις 20 Ιούνη 1947. Στις 17/6/1947, όταν οι όροι της Συμφωνίας δεν ήταν ακόμη γνωστοί, η αμερικανική εφημερίδα «Ποστ Μερίντιαμ» έγραφε: «Οι όροι της Συμφωνίας δεν αποκαλύφθηκαν. Ωστόσο αμερικανικές πηγές αναφέρουν ότι είναι τραχείς και εικονικά μόνο αναφέρονται στην ελληνική ανεξαρτησία. Οι διάφοροι Αμερικανοί που πρόκειται να εγκατασταθούν στα ελληνικά υπουργεία θα παρακολουθήσουν με "μάτι αετού" κάθε δολάριο»9. Οι πληροφορίες της εφημερίδας ήταν μέσα στην αλήθεια, αλλά η πραγματικότητα ήταν απείρως χειρότερη, τέτοια που η δημοσιοποίηση των όρων της συμφωνίας προκάλεσε την έκπληξη των Αμερικανών αναλυτών και τα δυσμενή, για την κυβέρνηση των Αθηνών, σχόλια του Τύπου των ΗΠΑ. Μια μέρα πριν τη δημοσιοποίηση της συμφωνίας, στις 19/6/47, η εφημερίδα «Ουάσιγκτον Ποστ», ημιεπίσημο όργανο του αμερικανικού υπουργείου Εξωτερικών, που γνώριζε το περιεχόμενό της, έγραφε σχετικά: «Η ελληνική κυβέρνηση ζητεί να αναλάβει ουσιαστικά ο κ. Γκρίσγουολντ (σ.σ. πρόκειται για τον επικεφαλής της αμερικανικής οικονομικής αποστολής στην Ελλάδα) την οικονομική διακυβέρνηση της χώρας. Οι διπλωματικοί παρατηρητές στην Ουάσιγκτον δεν μπόρεσαν να αναφέρουν παράλληλο γεγονός στη σύγχρονη ιστορία, όπως η προθυμία μιας ανεξάρτητης χώρας να αναθέσει τις εσωτερικές της υποθέσεις στα χέρια μιας άλλης»10. Την επομένη της υπογραφής της Συμφωνίας, στις 21/6/47, ο γνωστός δημοσιολόγος της εποχής Λίπμαν σημείωνε σε άρθρο του στη «Χέραλντ Τρίμπιουν»: «Η Ελληνοαμερικανική Συμφωνία που υπεγράφη χθες αποτελεί συγκεκριμένο παράδειγμα της πιο στενής περιπλοκής μας και της υπερβολικής επέμβασής μας. Κι αν ακόμη παραδεχτούμε ότι στην περίπτωση της Ελλάδας δεν υπήρχε άλλη λύση, η ανάμειξή μας εκεί είναι καθαρό παράδειγμα ενός γεγονότος που δεν μπορεί να επαναληφθεί από μας σε άλλες χώρες. Εάν ό,τι έχουμε να κάνουμε για να κυβερνήσουμε την Ελλάδα αποτελεί το "Δόγμα Τρούμαν" στην πράξη, τότε δεν είναι δυνατόν να εφαρμόσουμε το δόγμα αυτό και σε άλλη χώρα της Ευρώπης»11.

Οι όροι της εφαρμογής της συμφωνίας

Μοίρασμα αμερικανικής βοήθειας (Οκτώβρης 1947)

Με την Ελληνοαμερικανική Συμφωνία η κυβέρνηση των ΗΠΑ είχε και ως τοποτηρητή της για την εφαρμογή της τον αρχηγό της αμερικανικής Αποστολής, ο οποίος είχε και τον έλεγχο ως προς τη χρησιμοποίηση της «βοήθειας». Βάσει των άρθρων της συμφωνίας αυτής η αμερικανική αποστολή και ο αρχηγός της είχαν το δικαίωμα να ασκούν οποιαδήποτε λειτουργία - δηλαδή να κάνουν ό,τι θέλουν κι ό,τι θεωρούν αναγκαίο - για τη σωστή αξιοποίηση της «βοήθειας». Ετσι η αμερικανική Αποστολή ήταν εντελώς ανεξέλεγκτη. Η εξουσία της μάλιστα δεν περιοριζόταν στη χρησιμοποίηση των αμερικανικών κεφαλαίων που θα έρχονταν στην Ελλάδα, αλλά και στη χρησιμοποίηση των ελληνικών πόρων (Αρθρο 4). Επίσης η ελληνική κυβέρνηση ήταν υποχρεωμένη να δίνει στους Αμερικανούς ό,τι της ζητούσαν (εκθέσεις - πληροφορίες κλπ.) ούτως ώστε οι τελευταίοι να ασκούν αυτό που θεωρούσαν καθήκον τους, να εξυπηρετούν, δηλαδή, πλήρως τα αμερικανικά συμφέροντα (Αρθρο 6). Το Αρθρο 8 της Συμφωνίας μετέτρεπε την ελληνική κυβέρνηση σε υπηρέτη του προέδρου των ΗΠΑ. Η κυβέρνηση της Ελλάδας θα προέβαινε σε κάθε ενέργεια που κρινόταν απαραίτητη εφόσον το ζητούσε ο Αμερικανός πρόεδρος και δε θα μεταβίβαζε οτιδήποτε είχε στην κατοχή της (αντικείμενα - πληροφορίες κλπ.) σε τρίτους χωρίς τη συγκατάθεσή του. Με το Αρθρο 9 προβλεπόταν ότι ο τρόπος χρησιμοποίησης της αμερικανικής βοήθειας ήταν υπόθεση αποκλειστικά της αμερικανικής Αποστολής. Ακόμη η Συμφωνία προέβλεπε την ελευθερία κινήσεως του προσωπικού της αμερικανικής Αποστολής και τη χορήγηση προνομίων, φοροαπαλλαγών και ασυλίας, σαν αυτά που είχε το προσωπικό της αμερικανικής πρεσβείας.

Ο πρεσβευτής των ΗΠΑ Λ. Μακ Βι υποδέχεται τον γερουσιαστή Μπένετ που βρίσκεται στην Ελλάδα για να δει την «κατάσταση» που επικρατεί

Είναι δε αξιοσημείωτο ότι η παροχή «βοήθειας» μπορούσε να διακοπεί «εάν και όποτε ο πρόεδρος των ΗΠΑ θεωρούσε ότι η παύσις είναι προς το συμφέρον των Ηνωμένων Πολιτειών» (Αρθρο 10, παράγραφος 3). Αυτό σήμαινε πως ολόκληρη η οικονομική και πολιτική ζωή της Ελλάδας εξαρτιόταν πλήρως από τις διαθέσεις των Αμερικανών οι οποίοι, για να πετύχουν τους εκάστοτε σκοπούς τους, μπορούσαν να εκβιάζουν με διακοπή της «βοήθειας» γιατί έτσι τάχα επέτασσε το εθνικό τους συμφέρον. Φυσικά η Συμφωνία προέβλεπε ότι και η Ελλάδα είχε το δικαίωμα να σταματήσει μονομερώς να παίρνει «βοήθεια» από τους Αμερικανούς. Ομως, βάσει της Συμφωνίας, τέτοια απόφαση μπορούσε να πάρει μόνο εκείνη η κυβέρνηση που θα αντιπροσώπευε την πλειοψηφία του ελληνικού λαού!!! Ο όρος αυτός ήταν το λιγότερο απαράδεκτος και δεν μπήκε τυχαία. Μπήκε για να υποδηλώσει ότι εκείνοι που θα έκριναν ποια κυβέρνηση εκπροσωπεί την πλειοψηφία του ελληνικού λαού και ποια όχι, θα ήταν οι ίδιοι οι Αμερικανοί.

Για την εφαρμογή του Δόγματος Τρούμαν και την εκτέλεση της Ελληνοαμερικανικής Συμφωνίας, της 20ής Ιούνη 1947, η κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών συγκρότησε την Αμερικανική Αποστολή Βοήθειας στην Ελλάδα, γνωστή και ως AMAG (American Mission for Aid to Greece).

Αρχηγός της Αποστολής ορίστηκε ο Ντουάιντ Γκρίσγουολντ, πρώην κυβερνήτης της Νεμπράσκα, ο οποίος και έφτασε στην Αθήνα στις 14 Ιούλη 1947. Τον πλαισίωναν, ο στρατηγός Λάιβσεϊ, επικεφαλής της αμερικανικής στρατιωτικής Αποστολής και ο Αμερικανός πρεσβευτής Μακ Βι. «Τίποτα από εκεί κι έπειτα - γράφει ο Σπ. Θεοδωρόπουλος12- δε γίνεται χωρίς την έγκριση της "ντε φάκτο" αυτής κυβέρνησης των τριών Αμερικανών "υπάτων". Ο Γκρίσγουολντ και οι άνθρωποί του μπαινοβγαίνουν στα υπουργεία και τις κρατικές υπηρεσίες και μοιράζουν δεξιά και αριστερά διαταγές». Ο Αμερικανός ιστορικός Λόρενς Γουίτνερ περιγράφει, με τη σειρά του, ως εξής την εν λόγω κατάσταση: «Αν - γράφει13- οι Αμερικανοί αξιωματούχοι επρόκειτο να κόψουν μέσα από τα πολιτικά εμπόδια και να συντρίψουν την αριστερή επιρροή, θα χρειαζόταν να επέμβουν σε έναν άνευ προηγουμένου βαθμό στην ελληνική πολιτική ζωή».

Αλλά κι ο ίδιος ο Γκρίσγουολντ απαντώντας στις επικρίσεις ότι έγινε «ο πιο ισχυρός άνδρας της Ελλάδας», με δηλώσεις του στις 24 Οκτώβρη 1947, δε δίστασε να παραδεχτεί14: «Πιστεύω ότι ήταν πρόθεση του Κογκρέσου η Αποστολή αυτή να ενεργήσει άμεσα και δυναμικά για να βοηθήσει στην ανοικοδόμηση της Ελλάδας, για να τεθεί εδώ κάτω από έλεγχο ο κομμουνισμός. Το Κογκρέσο επίσης είχε την πρόθεση - και τα μέλη του που με επισκέφθηκαν μου το τόνισαν - ότι η Αποστολή πρέπει να ασκήσει αυστηρό έλεγχο στη δαπάνη των αμερικανικών και των ελληνικών χρημάτων. Αυτό σημαίνει ανάμειξη στις εσωτερικές υποθέσεις και δε βλέπω τι ωφελεί να υποκρίνεται πως είναι κάτι άλλο...».

Οι Αμερικανοί, όχι μόνο είχαν τον πρώτο λόγο στις ελληνικές υποθέσεις, αλλά είχαν κατανείμει με μεγάλη ακρίβεια τους ρόλους μεταξύ των τριών αμερικανικών κέντρων - της οικονομικής, της στρατιωτικής Αποστολής και της πρεσβείας - που βρίσκονταν στη χώρα, ούτως ώστε να μην υπάρχει σύγχυση αρμοδιοτήτων. Γράφει ο καθηγητής Γιάννης Ιατρίδης15: «Χαρακτηριστικό παράδειγμα της έκτασης και του βάθους της αμερικανικής ανάμειξης στην ελληνική πολιτική ζωή μετά το 1947, αποτελούν οι οδηγίες του State Department, σε ένα έγγραφό του που επιχειρεί να προσδιορίσει τις εξουσίες του Αμερικανού Πρέσβη στην Αθήνα, σε αντιπαράθεση με τις αρμοδιότητες του αρχηγού της Αποστόλης. Τα ζητήματα "σημαντικών πολιτικών αποφάσεων", στα οποία ο Πρέσβης είχε τον πρώτο λόγο, απαριθμούνται ως έξης: α) Κάθε δραστηριότητα εκπροσώπων των Ηνωμένων Πολιτειών που σχετίζεται με κάποια αλλαγή στο ελληνικό υπουργικό συμβούλιο. β) Κάθε δραστηριότητα εκπροσώπων των Ηνωμένων Πολιτειών που προκαλεί ή προλαμβάνει κάποια αλλαγή στην ανώτατη ηγεσία των ελληνικών ενόπλων δυνάμεων. γ) Κάθε ουσιαστική αύξηση ή μείωση στο δυναμικό των ελληνικών ενόπλων δυνάμεων. δ) Κάθε διαφωνία που προκύπτει με τις ελληνικές ή βρετανικές αρχές, ανεξάρτητα από την προέλευσή της, και μπορεί να βλάψει τη συνεργασία μεταξύ Αμερικανών αξιωματούχων στην Ελλάδα και Ελλήνων ή Βρετανών αξιωματούχων. ε) Κάθε σημαντικό ζήτημα που άπτεται των σχέσεων της Ελλάδας με τα Ηνωμένα Εθνη ή άλλο ξένο έθνος εκτός των Ηνωμένων Πολιτειών. στ) Κάθε σημαντικό ζήτημα που άπτεται της πολιτικής που ακολουθεί η Ελληνική Κυβέρνηση σε σχέση με τα ελληνικά πολιτικά κόμματα, τα συνδικάτα, τα ανατρεπτικά στοιχεία, τις ένοπλες δυνάμεις των ανταρτών κλπ. συμπεριλαμβανομένων και ζητημάτων ποινών, αμνηστιών κ.ο.κ. ζ) Κάθε ζήτημα που αφορά τη διενέργεια εκλογών στην Ελλάδα». «Το έγγραφο - προσθέτει ο Γιάννης Ιατρίδης - συνεχίζει: "Ο παραπάνω κατάλογος δε, φιλοδοξεί να είναι πλήρης. Απλώς προσφέρει παραδείγματα"».

Από στρατιωτικής απόψεως την αξία που είχε το Δόγμα Τρούμαν στην περιοχή τη δίνει ο στρατηγός Δ. Ζαφειρόπουλος, ο οποίος γράφει χαρακτηριστικά ότι με το Δόγμα αυτό οι Αμερικανοί έδιναν στην Ελλάδα το χαρακτήρα της «προωθημένης προπομπού του αμερικανικού στρατού εις την Βαλκανικήν»16.

Το Δόγμα Τρούμαν και η σημασία του στις διεθνείς σχέσεις

Το Δόγμα Τρούμαν δεν αφορούσε αποκλειστικά την Ελλάδα και την Τουρκία, αλλά τις διεθνείς σχέσεις στο σύνολό τους, στη μεταπολεμική εποχή. Τη διεθνή σημασία του Δόγματός του υπογράμμιζε και ο ίδιος ο Τρούμαν, όταν το εκφωνούσε, λέγοντας ανάμεσα σε άλλα: «Δε θα έχωμεν αντιληφθή τους αντικειμενικούς μας σκοπούς εάν δε θελήσωμεν να βοηθήσωμεν τους ελεύθερους λαούς όπως διατηρήσουν τους ελεύθερους θεσμούς των και την εθνικήν των ακεραιότητα εναντίον των επιθετικών κινημάτων, τα οποία ζητούν να επιβάλουν επ' αυτών ολοκληρωτικά καθεστώτα... Τα ολοκληρωτικά καθεστώτα17 επιβαλλόμενα επί ελευθέρων λαών δι' αμέσου ή εμμέσου επιθέσεως υπονομεύουν τας βάσεις της διεθνούς ειρήνης, άρα και την ασφάλεια των Ηνωμένων Πολιτειών».

Το Δόγμα Τρούμαν - γράφει ο Γ. Σταθάκης18 - υπέδειξε «πως οι ΗΠΑ ήταν έτοιμες να αναλάβουν οικονομικές και στρατιωτικές πρωτοβουλίες, προκειμένου να υποστηρίξουν οποιοδήποτε καθεστώς βρισκόταν υπό ''κομμουνιστική απειλή'' σε οποιοδήποτε σημείο του πλανήτη. Οι συζητήσεις στο Κογκρέσο υπέδειξαν ότι οποιαδήποτε χώρα κινδύνευε από κομμουνιστική απειλή θα μπορούσε να δεχθεί την αμερικανική βοήθεια. Εδώ η δημοκρατικότητα του καθεστώτος είχε δευτερεύουσα σημασία». Τον αντικομμουνιστικό χαρακτήρα του Δόγματός του τον παραδεχόταν ο ίδιος ο Τρούμαν, ο οποίος, 20 σχεδόν χρόνια αργότερα, έγραφε19: «Η Αμερική προειδοποιούσε επίσημα πως δε θα επιτρεπόταν στην πορεία του Κομμουνισμού να επιτύχει τον σκοπό της από αμέλειά μας».

Την αμερικανική πολιτική του Δόγματος Τρούμαν συνόψισε περίπου μισόν αιώνα αργότερα με πολύ αποκαλυπτικό και ταυτόχρονα πολύ κυνικό τρόπο ο πρώην Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Henry Kissinger: «Αν οι Σοβιετικοί ηγέτες - γράφει ο Kissinger20 - είχαν μελετήσει περισσότερο την αμερικανική ιστορία, θα καταλάβαιναν πόσο κίνδυνο έκρυβαν τα λόγια του προέδρου. Το Δόγμα Τρούμαν αποτέλεσε ένα ορόσημο, επειδή, από τη στιγμή που πέταξε η Αμερική το γάντι της ηθικής, το είδος της Realpolitik που γνώριζε τόσο καλά ο Στάλιν θα τελείωνε για πάντα και οι διαπραγματεύσεις για αμοιβαίες παραχωρήσεις δε θα είχαν πλέον καμιά θέση στις μεταξύ τους σχέσεις. Από εδώ και πέρα, οι διαφορές μπορούσαν να λυθούν μόνο με μια αλλαγή των σοβιετικών σκοπών, την κατάρρευση του σοβιετικού συστήματος ή και με τα δυο μαζί».

Αλλά ποια ήταν η ειδικότερη σημασία της Ελλάδας και της Τουρκίας εκείνη την εποχή στα πλανητικά σχέδια των Ηνωμένων Πολιτειών; Για τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, κυρίως στην Ελλάδα και δευτερεύοντος στην Τουρκία δινόταν - όπως φαίνεται και από τα στοιχεία που έχουμε ήδη αναφέρει - μια μάχη αποφασιστικής σημασίας, που αφορούσε την υπόσταση της καπιταλιστικής Ευρώπης, της Ασίας, την υπόσταση ολόκληρου του καπιταλιστικού κόσμου. Ας δούμε, όμως, το θέμα αναλυτικότερα:

Σε ένα βασικό αμερικανικό ντοκουμέντο, συνταγμένο μια βδομάδα πριν από την εξαγγελία του Δόγματος Τρούμαν, αναφορικά με το ελληνικό ζήτημα και τη διεθνή σημασία που αυτό είχε, συνοψίζονται τα εξής αποκαλυπτικά: «Μια αποφασιστική προσπάθεια να λυθεί το ελληνικό πρόβλημα θα εμψυχώσει τις δημοκρατικές δυνάμεις σε όλο τον κόσμο. Σε πολλές χώρες σήμερα, η επιδείνωση της γενικής οικονομικής και πολιτικής κατάστασης και η εξάπλωση της βίας και του τρόμου αποθαρρύνουν τις δημοκρατικές δυνάμεις. Η ενδεχόμενη αποτυχία της ελληνικής δημοκρατίας θα έδινε τρομακτική ώθηση στα ανατρεπτικά κινήματα σε όλο τον κόσμο».

Στο ίδιο πνεύμα, σ' ένα υπόμνημα προς τον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών Μάρσαλ, ο διευθυντής του Γραφείου Ανατολικών και Αφρικανικών Υποθέσεων των ΗΠΑ Λόι Χέντερσον, έγραφε: «Στην Ελλάδα γίνεται ένα πείραμα που παρατηρούν όλοι οι λαοί του κόσμου, για να βεβαιωθούν κατά πόσον η αποφασιστικότητα των δυτικών δυνάμεων να αντισταθούν στην επίθεση είναι ανάλογη με την αποφασιστικότητα του διεθνούς κομμουνισμού να κατακτήσει νέα εδάφη και νέες βάσεις για παραπέρα επίθεση. Είμαστε πεπεισμένοι πως αν οι Ηνωμένες Πολιτείες επιτρέψουν την κατάκτηση της Ελλάδας, οι λαοί της Ευρώπης και της Μέσης Ανατολής ιδιαίτερα, θα βγάλουν τα δικά τους συμπεράσματα και θα καταληφθούν από αίσθημα αβεβαιότητας και απογοήτευσης, παρόμοιο με αυτό που συναντά κανείς σήμερα στην Ελλάδα»21. 

Μαζί με το κοινωνικοπολιτικό αυτό σκέλος της, η πολιτική του Δόγματος Τρούμαν είχε εξ αντικειμένου και μία διεθνή οικονομική σημασία. Ο Λόι Χέντερσον, εξετάζοντας το ζήτημα από τη σκοπιά των συμφερόντων των ΗΠΑ πάνω στα πετρέλαια της Μέσης Ανατολής, έλεγε το 1947: «Η Ελλάδα και η Μέση Ανατολή πρέπει να μπουν κάτω από την αμερικανική κηδεμονία, γιατί οι ΗΠΑ χρειάζονται τα 30.000.000.000 βαρέλια πετρελαίου που παράγει κάθε χρόνο η περιοχή αυτή»22. Για το ίδιο θέμα, ο Αμερικανός καθηγητής Ιστορίας Λόρενς Γουίτνερ, γράφει σχετικά23: «Η αμερικανική άμυνα της Μέσης Ανατολής και η ελληνική της πύλη δε θα έπρεπε να θεωρηθούν ως αφιλοκερδείς. Μετά το Β` Παγκόσμιο Πόλεμο, η αξία του Αγγλο-αμερικανικού ελέγχου του Μεσανατολικού πετρελαίου, αυξήθηκε σε κολοσσιαίες αναλογίες... Η αυξανόμενη όρεξη της διοίκησης Τρούμαν για το μεσανατολικό πετρέλαιο όξυνε την εμμονή του για να επεκτείνει την αμερικανική επιρροή στην περιοχή και να συγκρατήσει την επιρροή των άλλων».

Το Δόγμα Τρούμαν, χωρίς αμφιβολία, σφράγισε το δεύτερο μισό του 20ού αιώνα. Οπως πολύ εύστοχα σημειώνει ο Κόραλ Μπελ: «Πρώτον, δεν επρόκειτο κατά κανένα τρόπο για ένα τοπικό δόγμα. Δεν περιοριζόταν στην Ευρώπη, κι ακόμη λιγότερο στην Ελλάδα και στην Τουρκία. Από αυτό επήγασε το Βιετνάμ, από αυτό επήγασε επίσης και το Σχέδιο Μάρσαλ. Κατά δεύτερο λόγο, η θέση της ''υποστηρίξεως ελευθέρων λαών" περιείχε τον σπόρο της αναλήψεως στρατιωτικών επιχειρήσεων, όπως επίσης και οικονομικών δεσμεύσεων. Ηταν ο πρόδρομος της οργανώσεως του Βορειοατλαντικού Συμφώνου (ΝΑΤΟ). Και τρίτον, η επιδίωξη ήταν να εμποδιστεί περαιτέρω η συρρίκνωση της σφαίρας επιρροής της Δύσεως και όχι να θεραπευτεί η φθορά που είχε ήδη επέλθει»24.

____________________________________

1 Λ. Γουίτνερ: «Η Αμερικανική Επέμβαση στην Ελλάδα 1943- 1949», εκδόσεις «Βάνιας», Θεσσαλονίκη 1991, σελ. 93-94

2 Στο ίδιο, σελ. 72

3 Αργύρης Φατούρος: «Πώς κατασκευάζεται ένα επίσημο πλαίσιο διείσδυσης - Οι Ηνωμένες Πολιτείες στην Ελλάδα 1947-1948», στο «Η Ελλάδα στη Δεκαετία 1940-1950: Ενα έθνος σε κρίση», εκδόσεις «Θεμέλιο», σελ. 423

4 Θανάσης Σφήκας: «Οι Αγγλοι Εργατικοί και ο εμφύλιος πόλεμος στην Ελλάδα», εκδόσεις «Φιλίστωρ», σελ. 284.

5 «ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ» 13/3/1947

6 Ολόκληρο το κείμενο του Δόγματος Τρούμαν στον ελληνικό Τύπο της 13/3/1947, Π. Οικονόμου - Γκούρα: «Το Δόγμα Τρούμαν και η αγωνία της Ελλάδος», Αθήναι 1957, σελ. 125-134 κ.ά.

7 «Ριζοσπάστης» 14/3/1947

8 Γ. Α. Βλάχου: «Η Αυτοτέλεια», «ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ» 16/3/1947

9 «Ρ» 18/6/1947

10 «Ρ» 20/6/1947

11 «Ρ» 22/6/1947

12 Σπ. Θεοδωρόπουλου: «Απ' το Δόγμα Τρούμαν στο Δόγμα Χούντα», Εκδόσεις «ΠΑΠΑΖΗΣΗ», 1976, σελ. 67

13 Λ. Γουίτνερ: «Η Αμερικανική επέμβαση στην Ελλάδα 1943-1949», Εκδόσεις «Βάνιας», σελ. 140

14 Σπ. Θεοδωρόπουλου, στο ίδιο, σελ. 68 και JOHN Ο. IATRIDES, στο ίδιο σελ. 40

15 JOHN Ο. IATRIDES στο ίδιο, σελ. 42-43

16 Δ. Ζαφειρόπουλου: «Ο Αντισυμμοριακός αγών 1945-1949» Αθήναι 1956, σελ. 87

17 Με τον όρο ολοκληρωτικά καθεστώτα, ο Αμερικανός Πρόεδρος εννοούσε τη Σοβιετική Ενωση και τα λαϊκοδημοκρατικά καθεστώτα, που αμέσως μετά τη λήξη του Β` Παγκοσμίου εγκαθιδρύθηκαν σε μια σειρά χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης

18 Γ. Σταθάκης: «Το Δόγμα Τρούμαν και το σχέδιο Μάρσαλ - Η ιστορία της αμερικανικής βοήθειας στην Ελλάδα», εκδόσεις «ΒΙΒΛΙΟΡΑΜΑ», σελ. 141

19 «Το δόγμα Τρούμαν», Ελληνική έκδοση της Αμερικανικής Υπηρεσίας Πληροφοριών, 1972, σελ. 39

20 Henry Kissinger: «Διπλωματία», Εκδόσεις «Νέα Σύνορα - Α. Α. Λιβάνη», σελ. 506

21 JOHN Ο. IATRIDES: «ΤΟ ΔΟΓΜΑ ΤΡΟΥΜΑΝ - Η απαρχή της διείσδυσης των Ηνωμένων Πολιτειών στην Ελλάδα», στο συλλογικό «Η Αμερικανική πολιτική στην Ελλάδα και Κύπρο», επιμέλεια Θ. Κουλουμπή και Sallie M. Hicks, εκδόσεις «ΠΑΠΑΖΗΣΗ», σελ. 32-33

22 Ν. Ψυρούκη: «Ιστορία της Σύγχρονης Ελλάδας», Εκδόσεις «ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ», τόμος Α`, σελ. 293

23 Λ. Γουίτνερ: «Η Αμερικανική Επέμβαση στην Ελλάδα 1943-1949», εκδόσεις «Βάνιας», Θεσσαλονίκη 1991, σελ. 85 και 88.

24 Κόραλ Μπελ: «Το Δόγμα Τρούμαν: Η κήρυξη του ψυχρού πολέμου», στο ΠΑΡΝΕΛ: «Ιστορία του 20ού Αιώνος», εκδόσεις ΧΡΥΣΟΣ ΤΥΠΟΣ, τόμος 5ος, σελ. 2.148

Γιώργος ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΟΣ

(αναρτήθηκε: Κυριακή 13 Μάρτη 2005)

ΠΗΓΗ: http://www.rizospastis.gr/

Φωκίων Νέγρης: Έλληνας μεταλλειολόγος, γεωλόγος, πολιτικός και πρώτος πρόεδρος της Ακαδημίας Αθηνών

Απεβίωσε ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ το 1928. Γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη. Το 1927 εξελέγη πρώτος Πρόεδρος της Ακαδημίας Αθηνών. Υποστήριξε σθεναρά την αναγκαιότητα μιας νέας πολιτικής προσέγγισης των εργασιακών σχέσεων έχοντας ζήσει από κοντά, ως δήμαρχος Λαυρίου, τις κοινωνικές εντάσεις της ταξικής πάλης στο Λαύριο.

Ο Φωκίων Νέγρης (31 Μαρτίου 1846 - 15 Ιανουαρίου 1928) ήταν Έλληνας μεταλλειολόγος, γεωλόγος, πολιτικός και πρώτος πρόεδρος της Ακαδημίας Αθηνών. Διετέλεσε διευθυντής της Εταιρείας των Μεταλλουργείων του Λαυρίου και εν συνεχεία δήμαρχος της πόλης του Λαυρίου (1895 - 1898. Ως υπουργός Οικονομικών εισήγαγε σημαντικές μεταρρυθμίσεις στην κοινωνική ασφάλιση. το 1875 την διεύθυνση της Εταιρείας των Μεταλλουργείων του Λαυρίου 

Βιογραφικά στοιχεία

Γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη και ήταν γιος του Κωνσταντίνου Νέγρη, πρώτου καθηγητή στην έδρα των μαθηματικών στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Καταγόταν από τις σπουδαίες φαναριώτικες οικογένειες Νέγρη, Καλλιμάχη και Υψηλάντη και ήταν δισέγγονος του Κωνσταντίνου Υψηλάντη, ηγεμόνα της Βλαχίας, Μέγα Διερμηνέα της υψηλής πύλης και πατέρα των Δημητρίου και Αλεξάνδρου Υψηλάντη, και αδερφός του Θεόδωρου Νέγρη.

Έζησε τα παιδικά του χρόνια στο Παρίσι αποπερατώνοντας τις εγκύκλιες σπουδές του στο Λύκειο Louis le Grand. Στη συνέχεια σπούδασε στην Πολυτεχνική Σχολή (École Polytechnique) και στην École de Mines καθώς και στη μαθηματική σχολή της Σορβόνης. Το 1870 εγκατάσταθηκε στην Ελλάδα. Διετέλεσε μέλος του δ.σ. του Σύνδεσμου Μεταλλευτικών Επιχειρήσεων (Σ.Μ.Ε.), πρόεδρος της Εταιρείας Σιδηροδρόμων Αττικής, πρόεδρος του Ελληνικού Πολυτεχνικού Συλλόγου (1909 - 1919), πρόεδρος του ελληνικού Συλλόγου της Κοινωνίας των Εθνών, επίτιμος διδάκτωρ των φυσικών επιστημών του Πανεπιστημίου Αθηνών και τακτικό μέλος, από ιδρύσεως, της Ακαδημίας Αθηνών. Το 1927 εξελέγη πρώτος πρόεδρος της Ακαδημίας Αθηνών. Επίσης έγραψε πολλές μελέτες για το κλίμα και τα πετρώματα της Ελλάδος. Το 1904 ανέφερε την ύπαρξη αρχαίας πόλης στον υποθαλάσσιο χώρο της Ελαφονήσου μεταξύ της νήσου Ελαφόνησος και της παραλίας Πούντα Ελαφονήσου, στη νότια Λακωνία.

Απεβίωσε στην Αθήνα. Ήταν παντρεμένος με την Ελένη Ρίζου - Νερουλού, εγγονή του Ιάκωβου Ρίζου - Νερουλού, και είχαν αποκτήσει μια κόρη, την Λουκία Νέγρη, σύζυγο του Ασημάκη Ζαΐμη. Εγγονός του ήταν ο Φωκίων Ζαΐμης, βουλευτής και υπουργός, και δισέγγονός του ο Ανδρέας Φ. Ζαΐμης. Στην Κυψέλη ένας δρόμος φέρει το όνομά του.

Λαύριο και Μεταλλευτικές επιχειρήσεις

Το 1870 επιστρέφοντας στην Ελλάδα εργάστηκε ως γενικός έφορος των μεταλλείων του Λαυρίου για να αναλάβει εν τέλει το 1875 την διεύθυνση της Εταιρείας των Μεταλλουργείων του Λαυρίου (ελληνική εταιρεία), θέση στην οποία παρέμεινε μέχρι το 1886. Από την θέση αυτή πέτυχε την αναδιοργάνωση των υπηρεσιών, τον τεχνικό εξοπλισμό της και τη σιδηροδρομική σύνδεση Λαυρίου - Αθήνας. Το τελευταίο έργο ήταν αποτέλεσμα διευθέτησής του με τον Χαρίλαο Τρικούπη σχετικά με διαφορές του ελληνικού δημοσίου και της Ελληνικής Εταιρείας και εκτελέστηκε από τους μηχανικούς της εταιρείας υπό την επίβλεψή του. Επανήλθε στην θέση του Γενικού Διευθυντή της εταιρείας το 1894 παραμένοντας μέχρι και και το 1898.

Το 1899 ανέλαβε την διεύθυνση της Α.Ε. Δημόσιων και Δημοτικών Εργων, σημαντικού κατασκευαστικού όμίλου της εποχής και του οποίου ήταν ιδιοκτήτης, συμμετέχοντας σε εκμεταλλεύσεις μεταλλείων (κοινοτικά μεταλλεία Λίμνης) και αναδιοργανώνοντας τα λιγνιτωρυχεία της Κύμης και τα ορυχεία λευκολίθου στο Μαντούδι της Εύβοιας.

Πολιτική σταδιοδρομία

Εξελέγη για πρώτη φορά βουλευτής Αττικής στις εκλογές του 1887 και επανεξελέγη σε αυτές του 1899, 1905, 1906 και 1910. Χρημάτισε υπουργός Οικονομικών στις κυβερνήσεις Αλέξανδρου Ζαΐμη (Κυβέρνηση Αλέξανδρου Ζαΐμη 1897: 1898 - 1899 & Κυβέρνηση Αλέξανδρου Ζαΐμη 1901: 1901 - 1902), υπουργός Συγκοινωνιών στην κυβέρνηση Ζαΐμη (1916) καθώς και υπουργός Εσωτερικών στην κυβέρνηση Ζαΐμη (1917). Είχε υπάρξει επίσης υποψήφιος δήμαρχος Αθηναίων καθώς και δήμαρχος Λαυρίου (1895 - 1898). Υπό την τελευταία του ιδιότητα διαδραμάτισε εξισορροπητικό ρόλο στην απεργιακή εξέγερση των μεταλλορύχων της Καμάριζας του Λαυρίου.

Κατά τη διάρκεια της θητείας του στο υπουργείο οικονομικών συνάφθηκε σημαντικό δάνειο με ικανοποιητικούς όρους για την Ελλάδα που διετέθη για την επέκταση του σιδηροδρομικού δικτύου της χώρας ενώ υπήρξε εμπνευστής του νόμου ΒΩΜΑ΄ περί περιθάλψεως των εν τοις μεταλλείοις και μεταλλουργείοις παθόντων και των οικογενειών αυτών, νόμου που προσπάθησε να επεκτείνει σε όλους τους κλάδους της βιομηχανίας. Ο Φωκίων Νέγρης συγκαταλέγεται σε αυτούς που υποστήριζαν σθεναρά την αναγκαιότητα μιας νέας πολιτικής προσέγγισης των εργασιακών σχέσεων έχοντας ζήσει από κοντά, ως δήμαρχος Λαυρίου, τις κοινωνικές εντάσεις της ταξικής πάλης στο Λαύριο.

ΠΗΓΗ: https://el.wikipedia.org

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ: Το 1969 ο Γιάσερ Αραφάτ διορίζεται πρόεδρος της Οργάνωσης για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης

Λίγα χρόνια πριν πεθάνει ασπάστηκε τον Χριστιανισμό

Ο Γιάσερ Αραφάτ (στα Αραβικά: ياسر عرفات‎ ​), ή Μοχάμεντ Αμπντέλ Ραούφ Αραφάτ Αλ Κούντουα Αλ Χουσεϊνί (στα Αραβικά: محمد عبد الرؤوف القدوة الحسيني‎ ​) όπως ήταν το πραγματικό του όνομα (24 Αυγούστου 1929 - 11 Νοεμβρίου 2004), υπήρξε πρόεδρος της Παλαιστινιακής Αρχής και ηγέτης της Οργάνωση για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης. Λίγα χρόνια πριν πεθάνει ασπάστηκε τον Χριστιανισμό.

Πρώτα χρόνια

Όσον αφορά τον τόπο γέννησης του Γιάσερ Αραφάτ οι πηγές διίστανται καθώς γεννήθηκε πιθανότατα στο Κάιρο ενώ ο ίδιος υποστήριζε ότι γεννήθηκε στην Ιερουσαλήμ.

Οι Βρετανοί διοίκησαν την Παλαιστίνη από το 1919 έως το 1948. Μετά τον Β' Παγκόσμιο πόλεμο και το Ολοκαύτωμα ο αριθμός των Εβραίων μεταναστών στην Παλαιστίνη αυξήθηκε εντυπωσιακά. Στις 29 Νοεμβρίου 1947 ο ΟΗΕ ανακοίνωσε σχέδιο για δημιουργία δυο κρατών, ενός Εβραϊκού και ενός Παλαιστινιακού, εδώ άρχισαν και οι διαφωνίες, οι οποίες κατέληξαν σε πολεμική αντιπαράθεση πέντε αραβικών κρατών (Αίγυπτος, Λίβανος, Συρία, Ιορδανία και Ιράκ) από τη μια, με το νεοσύστατο κράτος του Ισραήλ από την άλλη.

Ο Αραφάτ έλαβε μέρος στον πόλεμο στον αραβοϊσραηλινό πόλεμο του 1947-49 και μετά την ήττα των Αράβων επέτρεψε στο Κάιρο.

Από το 1949 έως 1956 σπούδασε μηχανικός στο Πανεπιστήμιο Βασιλιάς Φουάντ Β' (Πανεπιστήμιο του Καΐρου) της Αιγύπτου.

Πολεμιστής

Στα 1959 ίδρυσε την Φατάχ (που σημαίνει "νίκη") ενώ παράλληλα δούλεψε ως μηχανικός στους πετρελαιαγωγούς του Κουβέιτ.

Το 1967, ξέσπασε ο πόλεμος των «έξι ημερών», μεταξύ Αράβων και Ισραηλινών,ο οποίος τερματίστηκε με ήττα και πάλι των αραβικών κρατών. Το 1964 ιδρύθηκε η Οργάνωση για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης γνωστή διεθνώς ως PLO (Palestine Liberation Organization) με σκοπό να ενώσει τις διάφορες παλαιστινιακές ομάδες αντίστασης ενάντια στην ισραηλινή κατοχή της αραβικής Παλαιστίνης. Το 1969 πρόεδρος της PLO εκλέχτηκε ο Γίασερ Αραφάτ.

Εκπρόσωπος της ΟΑΠ

Τον Οκτώβριο του 1974 η Αραβική Συνδιάσκεψη αναγνώρισε την PLO (ΟΑΠ, Οργάνωση για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης) ως τον μοναδικό εκπρόσωπο του Παλαιστινιακού λαού και ένα μήνα αργότερα ο Αραφάτ συμμετείχε στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ ως αντιπρόσωπος της. Τον Ιούνιο του 1982, οι Ισραηλινοί στην προσπάθεια τους να καταστρέψουν την PLO, που δρούσε από το γειτονικό Λίβανο, ξεκίνησαν μια σαρωτική εισβολή, που εξελίχτηκε σε πραγματικό πόλεμο. Το αποτέλεσμα ήταν μεγάλες σφαγές αμάχων στα στρατόπεδα προσφύγων Σάμπρα και Σατίλα από φανατικούς, με την ανοχή των Ισραηλινών δυνάμεων. Μετά τα παραπάνω γεγονότα ο Αραφάτ και η ηγεσία της PLO μεταφέρθηκαν στην Τυνησία.

Το 1987 ξέσπασε η πρώτη ιντιφάντα (που σημαίνει "εξέγερση") ενώ το 1988 το Παλαιστινιακό Εθνικό Συμβούλιο (PNC) αποδέχθηκε την απόφαση 242 του ΟΗΕ που, μεταξύ άλλων, αναγνωρίζει το κράτος του Ισραήλ.

Το 1991 στη Συνδιάσκεψη της Μαδρίτης στο θέμα της Παλαιστίνης δεν σημειώθηκε καμία πρόοδος, το 1993 όμως με τη Συμφωνία του Όσλο, παραχωρήθηκε περιορισμένη αυτονομία στην Λωρίδα της Γάζας και στη Δυτική Όχθη.

Ηγέτης της Παλαιστινιακής Αρχής

Τον Ιούνιο 1994 ο Γιάσερ Αραφάτ —μετά από 27 χρόνια— επέτρεψε στην Λωρίδα της Γάζας και την Ιεριχώ για να αναλάβει την ηγεσία της Παλαιστινιακής Εθνικής Αρχής (PNA).

Το φθινόπωρο του 1994 ο Αραφάτ, ο Γιτζάκ Ράμπιν και ο υπουργός εξωτερικών του Ισραήλ Σιμόν Πέρες τιμήθηκαν με το Βραβείο Νόμπελ Ειρήνης.

Ιντιφάντα 2000, αποκλεισμός, απελευθέρωση και θάνατος

Το 2000, ξέσπασε η δεύτερη ιντιφάντα (εξέγερση), και ο Γιάσερ Αραφάτ πρότεινε τη λύση των δύο κρατών: οι Παλαιστίνιοι θα αναγνώριζαν το Ισραήλ, με αντάλλαγμα τη δημιουργία παλαιστινιακού κράτους στα εδάφη που είχαν καταληφθεί το 1967 από το Ισραήλ. Ο Τζορτζ Μπους χαρακτήρισε τον Γιάσερ Αραφάτ «αποτυχημένο ηγέτη» το 2001. Από το Δεκέμβριο του 2001 ο Αραφάτ παρέμεινε αποκλεισμένος στο αρχηγείο του στη Ραμάλα, κυκλωμένος από ισραηλινά στρατεύματα. Έπειτα από αμερικανικές πιέσεις, απελευθερώθηκε στις 29 Σεπτεμβρίου του 2002.

Το 2004 η κατάσταση της υγείας του επιδεινώθηκε με αποτέλεσμα να πεθάνει σε νοσοκομείο το Παρισιού το Νοέμβριο του 2004. Σύμφωνα με τα ιατρικά αρχεία, ο Αραφάτ πέθανε από εγκεφαλική αιμορραγία, που προήλθε από εντερική φλεγμονή, σε ηλικία 75 ετών. Σύμφωνα με αναλύσεις που έγιναν σε ελβετικό εργαστήριο το 2012, εξετάστηκε η πιθανότητα δηλητηρίασης του με ραδιενεργό πολώνιο. Ο έλεγχος προσωπικών αντικειμένων του Αραφάτ έδειξε την ύπαρξη ιχνών πολωνίου. Παρόλα αυτά, Ρώσος αξιωματούχος δήλωσε στις 15-10-2013 πως τελικά δεν βρέθηκαν ίχνη πολωνίου σε έρευνα από ρώσικο εργαστήριο.

ΠΗΓΗ: http://el.wikipedia.org/

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ: Το 1799 πέθανε ο Τζώρτζ Ουάσινγκτον, ο πρώτος Πρόεδρος των Η.Π.Α.

Αποσύρθηκε από την Προεδρία το 1797 και επέστρεψε στο σπίτι του, όπου απελευθέρωσε όλους τους σκλάβους του. Κατατάσσεται σταθερά μεταξύ των κορυφαίων τριών Προέδρων των Ηνωμένων Πολιτειών.

Ο Τζορτζ Ουάσινγκτον ή Γεώργιος Ουάσιγκτον (αγγλ. George Washington), (22 Φεβρουαρίου 1732 – 14 Δεκεμβρίου 1799) ήταν ο πρώτος πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής (1789-1797), διοικητής του Γενικού Επιτελείου του Ηπειρωτικού Στρατού κατά τη διάρκεια της Αμερικανικής Επανάστασης και ένας από τους ιδρυτές των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής. Προήδρευσε της συνέλευσης που συνέταξε το Σύνταγμα, το οποίο αντικατέστησε τα άρθρα της Συνομοσπονδίας και καθόρισε τη θέση του Προέδρου.

Ο Ουάσιγκτον εξελέγη Πρόεδρος με ομόφωνη επιλογή των 69 εκλογέων το 1788, και υπηρέτησε δύο θητείες. Φρόντισε για τη δημιουργία μιας ισχυρής, καλά χρηματοδοτούμενης εθνικής κυβέρνησης που θα διατηρούσε την ουδετερότητα στους πολέμους που θα μαίνονταν στην Ευρώπη, θα κατέστειλε εξεγέρσεις, και θα κέρδιζε την αποδοχή μεταξύ των Αμερικανών όλων των τύπων. Το στυλ ηγεσίας του εγκαθίδρυσε πολλές μορφές και τελετουργικά της κυβέρνησης που έχουν χρησιμοποιηθεί, όπως η χρήση ενός συστήματος υπουργικού συμβουλίου και την παροχή ομιλίας κατά την ορκωμοσία. Ακόμα, η ειρηνική μετάβαση από την προεδρία του στην προεδρία του Τζον Άνταμς δημιούργησε μια παράδοση που συνεχίζεται στον 21ο αιώνα. Ο Ουάσιγκτον χαρακτηρίστηκε ως εθνοπατέρας, ακόμη και κατά τη διάρκεια της ζωής του.

O Τζορτζ Ουάσινγκτον γεννήθηκε από αγροτική αριστοκρατική οικογένεια της Βιρτζίνια. Η οικογένειά του είχε στην κατοχή της καπνοκαλλιέργειες και δούλους. Αφότου πέθαναν ο πατέρας και ο μεγαλύτερος αδερφός του, όταν ήταν νέος, συνδέθηκε προσωπικά με τον ισχυρό Ουίλιαμ Φαίρφαξ, ο οποίος τον προώθησε ως τοπογράφο και στρατιώτη. Έγινε γρήγορα ανώτερος αξιωματικός των αποικιακών δυνάμεων κατά την διάρκεια των πρώτων σταδίων του Πολέμου Γάλλων και Ινδιάνων. Επιλέχθηκε από το Δεύτερο Ηπειρωτικό Κογκρέσο το 1775 να γίνει διοικητής του Γενικού Επιτελείου του Ηπειρωτικού Στρατού στην Αμερικανική Επανάσταση. Ο Ουάσινγκτον κατάφερε να εκδιώξει τους Βρετανούς από τη Βοστώνη το 1776, όμως να ηττηθεί και παρ' ολίγο να αιχμαλωτιστεί αργότερα εκείνο το έτος όταν έχασε την Νέα Υόρκη. Μετά την διάσχιση του ποταμού Ντελάγουερ μες στο καταχείμωνο, νίκησε τους Βρετανούς σε δύο μάχες και ανακατέλαβε το Νιού Τζέρσεϊ.

Οι πρώτες επιτυχίες

Λόγω της στρατηγικής του, οι επαναστατικές δυνάμεις αιχμαλώτισαν δυο κύριες βρετανικές στρατιές στη Σαρατόγκα το 1777 και στο Γιόρκταουν το 1781. Οι ιστορικοί επαινούν τον Ουάσινγκτον για την επιλογή και την εποπτεία των στρατηγών του, την αύξηση του ηθικού των στρατιωτών του και την ικανότητα να ενώνει τον στρατό, τη συνεργασία με τους κυβερνήτες και τους διοικητές των μονάδων της, τη σχέση του με το Κογκρέσο και την προσοχή του στις προμήθειες, στα οικονομικά και την εκπαίδευση. Αφού η νίκη επιτεύχθηκε το 1783, ο Ουάσινγκτον παραιτήθηκε από τη διοίκηση του Γενικού Επιτελείου.

Δυσαρεστημένος από τις αδυναμίες των Άρθρων της Συνομοσπονδίας, το 1787, ο Ουάσινγκτον προήδρευσε της Συντακτικής Συνέλευσης που συνέταξε το Σύνταγμα των Ηνωμένων Πολιτειών. Εκλέχθηκε ομόφωνα ως πρώτος Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών το 1789, προσπάθησε να φέρει τις αντίπαλες παρατάξεις για να ενοποιήσει το έθνος. Υποστήριξε τα προγράμματα του Αλεξάντερ Χάμιλτον για την εξόφληση του συνόλου του εθνικού χρέους, την εφαρμογή ενός αποτελεσματικού φορολογικού συστήματος και τη δημιουργία μιας εθνικής τράπεζας (παρά τη διαφωνία του Τόμας Τζέφερσον).

Ο Ουάσινγκτον ανακήρυξε τις Ηνωμένες Πολιτείες ουδέτερες στους πολέμους που μαίνονταν στην Ευρώπη μετά το 1783. Απέφυγε τον πόλεμο με την Μεγάλη Βρετανία και πέτυχε μια δεκαετία ειρήνης και κερδοφόρου εμπορίου μέσω συμφωνιών με τη Μεγάλη Βρετανία, παρά την έντονη αντίθεση από το Δημοκρατικό-Ρεπουμπλικανικό Κόμμα. Αν και δεν εντάχθηκε ποτέ στο Φεντεραλιστικό Κόμμα, υποστήριξε τα προγράμματά του. Αποσύρθηκε από την Προεδρία το 1797 και επέστρεψε στο σπίτι του, όπου απελευθέρωσε όλους τους σκλάβους του.

Ο Ουάσινγκτον είχε ένα όραμα ενός μεγάλου και ισχυρού κράτους που θα βασίζεται σε δημοκρατικές γραμμές χρησιμοποιώντας ομοσπονδιακή εξουσία. Επεδίωξε η κεντρική κυβέρνηση να χρησιμοποιηθεί με σκοπό την διατήρηση της ελευθερίας, την βελτίωση των υποδομών, την προσάρτηση των δυτικών περιοχών, την προώθηση του εμπορίου, την εύρεση ενός μονίμου κεφαλαίου, την μείωση των περιφερειακών εντάσεων και την προώθηση του πνεύματος του εθνικισμού.

Οι Φεντεραλιστές τον έκαναν σύμβολο του κόμματός τους, όμως το Δημοκρατικό-Ρεπουμπλικανικό Κόμμμα συνέχισε να δυσπιστεί για την επιρροή του και να καθυστερεί το Μνημείο Ουάσινγκτον. Ως ηγέτης της πρώτης επιτυχημένης επανάστασης εναντίον μιας αποικιακής αυτοκρατορίας στην παγκόσμια ιστορία, ο Ουάσινγκτον έγινε ένα διεθνές σύμβολο για την απελευθέρωση και τον εθνικισμό, ιδίως στη Γαλλία και την Λατινική Αμερική. Κατατάσσεται σταθερά μεταξύ των κορυφαίων τριών Προέδρων των Ηνωμένων Πολιτειών.

Πρώτα χρόνια

Ως πρώτο παιδί του Αυγουστίνου Ουάσινγκτον και της δεύτερης συζύγου του, Μαίρη Μπωλ Ουάσινγκτον, ο Τζορτζ Ουάσινγκτον γεννήθηκε στα κτήματα της οικογενείας του, στο Πόουπς Κρικ της επαρχίας Ουεστμόρλαντ της Αποικιακής Βιρτζίνια. Σύμφωνα με το Ιουλιανό Ημερολόγιο, τότε σε χρήση στην Βρετανική Αυτοκρατορία, ο Ουάσινγκτον γεννήθηκε στις 11 Φεβρουαρίου 1731. όταν το Γρηγοριανό Ημερολόγιο τέθηκε σε ισχύ στην Βρετανική Αυτοκρατορία το 1752, η ημερομηνία γέννησής του μεταφέρθηκε στις 22 Φεβρουαρίου 1732.

Ο Ουάσινγκτον πέρασε το μεγαλύτερο μέρος της παιδικής στου ηλικίας στο Φέρρυ Φαρμ, κοντά στο Φρέντερικσμπουργκ της Βιρτζίνια. Ο Λόρενς Ουάσινγκτον, ο μεγαλύτερος αδερφός του Τζορτζ, κληρονόμησε από τον πατέρα του μια φυτεία στον Ποταμό Πότομακ, την οποία ονόμασε Μάουντ Βέρνον, προς τιμή του διοικητή του, Ναυάρχου Έντουαρντ Βέρνον. Ο Τζορτζ Ουάσινγκτον, αντίθετα, κληρονόμησε το Φέρρυ Φαρμ μετά από το θάνατο του πατέρα του, καθώς και το Μάουντ Βέρνον μετά από το θάνατο του αδερφού του.

Ο θάνατος του πατέρα του, τον εμπόδισε να διασχίσει τον Ατλαντικό, και να λάβει το υπόλοιπο της εκπαίδευσής του στην Σχολή Άπλμπαϊ, στην Μεγάλη Βρετανία, όπως έκαναν τα μεγαλύτερα αδέρφια του. Έλαβε τη στοιχειώδη εκπαίδευση σε ένα σχολείο που διοικούνταν από Αγγλικανούς κληρικούς, κοντά στο Φρέντερικσμουργκ της Βιρτζίνια. Χάρη στη σύνδεση του αδερφού του, Λόρενς, με την ισχυρή οικογένεια Φέρφααξ, σε ηλικία 17 ετών, το 1749, ο Ουάσιγκτον διορίστηκε επίσημος τοπογράφος της Επαρχίας Κάλπερερ, μια καλοπληρωμένη θέση που του επέτρεψε να αγοράσει γη στην Κοιλάδα Σενάντοα, μια από τις πρώτες αγορές γης της Δυτικής Βιρτζίνιας. Χάρη, επίσης, στην συμμετοχή του Λόρενς στην Εταιρία Οχάιο, μια εταιρία επενδύσεων γης που χρηματοδοτούνταν από επενδυτές της Βιρτζίνια και τη θέση του αδερφού του ως διοικητής της Πολιτοφυλακής της Βιρτζίνια, ο Ουάσινγκτον ήρθε σε επαφή με τον νέο Υποδιοικητή της Βιρτζίνια, Ρόμπερτ Ντίνγουιντι.

Το 1751, ο Ουάσινγκτον ταξίδεψε στα Μπαρμπάντος με τον Λόρενς, ο οποίος έπασχε από φυματίωση, με την ελπίδα ότι το κλίμα θα βελτίωνε την υγεία του. Κατά τη διάρκεια του ταξιδιού, κόλλησε ευλογιά, η οποία του άφησε μερικά σημάδια στο πρόσωπο, αλλά τον προστάτευσε από από το να εκτεθεί στο μέλλον σε αυτή την ασθένεια. Ωστόσο, η υγεία του Λόρενς δεν βελτιώθηκε. Επέστρεψε στο Μάουντ Βέρνον, όπου και πέθανε το 1752. Η θέση του Λώρενς, ως Αρχηγός Πολιτοφυλακής της Βιρτζίνια χωρίστηκε σε τέσσερα γραφεία, μετά από το θάνατό του. Ο Ουάσινγκτον διορίστηκε από τον Κυβερνήτη Ντίνγουιντι σε ένα από αυτά τα γραφεία τον Φεβρουάριο του 1753, με τον βαθμό του Ταγματάρχη της Πολιτοφυλακής της Βιρτζίνια. Το έτος εκείνο, επίσης, προσχώρησε στην αδελφική ένωση ελευθεροτεκτονισμού του Φρέντερικσμπουργκ.

Πόλεμος Γάλλων και Ινδιάνων (Επταετής Πόλεμος, 1754-1758).

Η Εταιρία Οχάιο ήταν σημαντική για τους Βρετανούς επενδυτές ώστε να επεκταθούν στην κοιλάδα του Οχάιο, δημιουργώντας νέους οικισμούς και εμπορικούς σταθμούς για το εμπόριο με τους Ινδιάνους. Το 1753, οι Γάλλοι άρχισαν να επεκτείνονται στρατιωτικά στο Οχάιο, περιοχή που είχε ήδη διεκδικηθεί από τις βρετανικές αποικίες της Βιρτζίνια και της Πενσιλβάνια. Αυτές οι ανταγωνιστικές απαιτήσεις οδήγησαν σε έναν πόλεμο στις αποικίες, που ονομάζεται Πόλεμος Γάλλων και Ινδιάνων (1754-1758), και συνέβαλαν στην έναρξη του Επταετούς Πολέμου. Και ο Ουάσινγκτον αναμίχθηκε από το ξεκίνημά του.

Ο Ρόμπερτ Ντίνγουιντι, Υποδιοικητής της Αποικιακής Βιρτζίνια, διατάχθηκε από την βρετανική κυβέρνηση για την φύλαξη των βρετανικών εδαφικών διεκδικήσεων, όπως το Οχάιο. Στα τέλη του 1753, έστειλε τον Τζορτζ Ουάσινγκτον, ο οποίος τον προηγούμενο χρόνο έλαβε τη θέση του νεκρού, ετεροθαλή αδερφού του, ως Γενικός Υπασπιστής της Πολιτοφυλακής της Βιρτζίνια. Ήταν αποφασισμένος να αποδείξει τον εαυτό του, παραδίδοντας στους Γάλλους μια επιστολή, ζητώντας τους την εκκένωση της κοιλάδας του Οχάιο. Ταξίδεψε και συνάντησε τον Τανασάρισον και άλλους Ιροκέζους αρχηγούς, συμμάχους της Μεγάλης Βρετανίας, για να εξασφαλίσει την υποστήριξή τους στο ενδεχόμενο γαλλικής επίθεσης, ο Ουάσινγκτον και ο Τανασάρισον έγιναν φίλοι. Ο Ουάσινγκτον παρέδωσε την επιστολή στον Γάλλο Διοικητή Jacques Legardeur de Saint-Pierre, ο οποίος αρνήθηκε ευγενικά να φύγει. Κράτησε ημερολόγιο κατά τη διάρκεια της αποστολής του, που τυπώθηκε με εντολή του Ντίνγουιντι και έκανε το όνομά του διάσημο σε όλη τη Βιρτζίνια. Αυτό τον βοήθησε να αρχίσει την στρατιωτική του καριέρα.

Ο Ντίνγουιντι έστειλε τον Ουάσινγκτον πίσω στο Οχάιο για την προστασία των εργατών της Εταιρίας Οχάιο, που κατασκεύασαν ένα οχυρό στο σημερινό Πίτσμπεργκ της Πενσιλβάνια. Ωστόσο, πριν φτάσει στην περιοχή, ένα γαλλικό στρατιωτικό σώμα εκδίωξε τους εργάτες κι άρχισε την κατασκευή του Οχυρού Ντουκέσν. Ένα μικρό απόσπασμα των Γάλλων, με επικεφαλής τον Ζοζέφ ντε Κουλόν Ζάμονβιλ, ανακαλύφθηκε από τον Τανασάρισον και τους πολεμιστές του. Μαζί με τον Ουάσινγκτον και ορισμένα μέλη από την Πολιτοφυλακή του, έστησαν ενέδρα στους Γάλλους. Το τι ακριβώς σημαίνει κατά τη διάρκεια της μάχης αποτελεί αμφιλεγόμενο θέμα. Το άμεσο αποτέλεσμα είναι ότι ο Ζάμονβιλ τραυματίστηκε στην αρχική επίθεση και στην συνέχεια σκοτώθηκε. Ο Ζάμοβιλ είτε σκοτώθηκε εν ψυχρώ από τον Τανασάρισον είτε από κάποιον άλλον θεατή με το μουσκέτο του.

Ο Γάλλοι απάντησαν αιχμαλωτίζοντας τον Ουάσινγκτον στο Οχυρό Νεσέσιτυ τον Ιούλιο του 1754. Ωστόσο, του επιτράπηκε να επιστρέψει με τα στρατεύματά του στη Βιρτζίνια. Ο ιστορικός Τζόζεφ Έλλις καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το επεισόδιο αυτό ανέδειξε την ανδρεία, την πρωτοβουλία, την απειρία και την ορμητικότητα του Ουάσινγκτον. Τα γεγονότα αυτά είχαν διεθνείς συνέπειες: οι Γάλλοι κατηγόρησαν τον Ουάσινγκτον για την δολοφονία του Ζάμονβιλ, οι οποίοι ισχυρίστηκαν πως βρισκόταν σε διπλωματική αποστολή. Τόσο η Γαλλία όσο και η Μεγάλη Βρετανία ήταν έτοιμες για να πολεμήσουν για τον έλεγχο της περιοχής. Και οι δύο έστειλαν στρατεύματα στη Βόρεια Αμερική ενώ ο πόλεμος κηρύχθηκε το 1756.

Καταστροφή Μπράντοκ του 1755

Το 1755, ο Ουάσινγκτον ήταν ο ανώτερος συνεργάτης του Βρετανού στρατηγού Έντουαρντ Μπράντοκ, ο σχετικός με την Αποστολή Μπράντοκ. Ήταν η μεγαλύτερη βρετανική αποστολή στις αποικίες και είχε ως στόχο την εκδίωξη των Γάλλων από την περιοχή του Οχάιο. Οι Γάλλοι και οι Ινδιάνοι σύμμαχοί τους έστησαν ενέδρα στον Μπράντοκ, ο οποίος τραυματίστηκε θανάσιμα στην Μάχη της Μονονγκαέλα. Μετά από καταστροφικές απώλειες, οι Βρετανοί υποχώρησαν άτακτα. Ωστόσο, ο Ουάσινγκτον κατάφερε να περιμαζέψει τα απομεινάρια των βρετανικών δυνάμεων για μια οργανωμένη υποχώρηση.

Διοικητής του Συντάγματος της Βιρτζίνια

Ο Κυβερνήτης Ντίνγουιντι αντάμειψε τον Ουάσινγκτον το 1755 δίνοντάς του τον τίτλο Συνταγματάρχης του Συντάγματος της Βιρτζίνια και Αρχηγός όλων τω δυνάμεων που υπόκεινται στην άμυνα της αποικίας της Αυτού Μεγαλειότατος και το καθήκον υπεράσπισης των συνόρων της Βιρτζίνια. Το Σύνταγμα της Βιρτζίνια ήταν η πρώτη πλήρους απασχόλησης αμερικανική στρατιωτική μονάδα (σε αντίθεση με την μερική απασχόληση των Πολιτοφυλακών άλλων πολιτειών και των βρετανικών τακτικών μονάδων).

Έχοντας στη διάθεσή του χίλιους άνδρες, ο Ουάσινγκτον ήταν υπέρμαχος της πειθαρχίας, δίνοντας έμφαση στην εκπαίδευση. Οδήγησε τους άνδρες του σε βίαιες εκστρατείες εναντίον των Ινδιάνων προς δυσμάς. Μέσα σε 10 μήνες, το σύνταγμα πήρε μέρος σε 20 μάχες, χάνοντας το ένα τρίτο των ανδρών του. Οι επίπονες προσπάθειες του Ουάσινγκτον έκαναν τον συνοριακό πληθυσμό της Βιρτζίνια να έχει τις λιγότερες απώλειες από τις άλλες αποικίες. Ο Έλλις καταλήγει: «ήταν η μόνη αδιαμφισβήτητη επιτυχία του.»

Το 1758, συμμετείχε στην Εκστρατεία Φορμπς για να καταλάβει το Οχυρό Ντουκέσν. Βρέθηκε σε δύσκολη θέση από ένα επεισόδιο, όταν το τάγμα του περνώντας μια βρετανική μονάδα για τους Γάλλους, άνοιξε πυρ, με αποτέλεσμα να υπάρξουν 14 νεκροί και 26 τραυματίες. Ο Ουάσινγκτον δεν συμμετείχε σε καμία σημαντική μάχη κατά τη διάρκεια της αποστολής, ενώ οι Βρετανοί σημείωσαν μια σημαντική στρατηγική νίκη, κερδίζοντας τον έλεγχο της κοιλάδας του Οχάιο, όταν οι Γάλλοι εγκατέλειψαν το οχυρό. Μετά την αποστολή, το Δεκέμβριο του 1758, αποσύρθηκε και δεν επέστρεψε στην στρατιωτική ζωή μέχρι το ξέσπασμα της επανάστασης το 1775.

Η Αμερικανική Επανάσταση

Ο Ουάσινγκτον είχε μεγαλώσει την περιουσία του μετά το γάμο του με την πλούσια χήρα, Μάρθα Κούστις. Είχε στην κατοχή του πάνω από 50 τ.χλμ. εκτάσεις, ενώ μόνο στο Μάουντ Βέρνον απασχολούσε περισσότερους από 100 σκλάβους. Από το 1759 έως το 1774 εκλεγόταν βουλευτής της Βιρτζίνια. Αρχικά, δεν είχε μεγάλο ρόλο στις διαμαρτυρίες των Αμερικανών εναντία στους Άγγλους και δεν ήταν υπέρ της ανεξαρτησίας. Με τη συνεχή καταπίεση των Άγγλων άρχισε να δραστηριοποιείται στους ηγετικούς κύκλους των αποίκων.

Έτσι, όταν η επανάσταση ξεκίνησε ο Ουάσινγκτον εμφανίστηκε στο Κογκρέσο με πολεμικά δείχνοντας ότι ήταν έτοιμος για πόλεμο. Το 1775 ανέλαβε την αρχιστρατηγία του αμερικάνικου στρατού. Το 1776 κατέλαβε τη Βοστόνη μετά από πολιορκία. Οι Βρετανοί κατάφεραν να καταλάβουν τη Νέα Υόρκη ο Ουάσινγκτον αναγκάστηκε να υποχωρήσει. Στις 25 Δεκεμβρίου 1776 πέρασε τον ποταμό Ντέλαγουερ και πέτυχε σημαντική νίκη στο Τρέντον και αργότερα στο Πρίνστον. Η τακτική του Ουάσινγκτον ήταν να κερδίζει χρόνο για να κουράσει τους Άγγλους και για να πετύχει την υποστήριξη από τους Ευρωπαίους. Το 1777 συνέβαλε στην αποφασιστική νίκη στη Σαρατόγκα που οδήγησε τους Γάλλους να συμμετέχουν ανοιχτά στον πόλεμο. Με τη συμμετοχή των Γάλλων στον πόλεμο η κατάσταση άλλαξε εις βάρος της Βρετανίας. Τελικά, το 1781 ο Βρετανός στρατηγός Τσαρλς Κορνουάλις παρέδωσε το Γιορκτάουν στους Αμερικανούς σηματοδοτώντας έτσι το τέλος του πολέμου. Η συνθήκη του Παρισιού το 1783 αναγνώρισε τις Η.Π.Α. ως ανεξάρτητο κράτος.

Μετά την Επανάσταση

Μετά το τέλος του πολέμου το 1783 αποσύρθηκε στις καλλιέργειές του, αλλά επέστρεψε στη δημόσια ζωή στο τέλος της δεκαετίας του 1780, ανήσυχος για την πορεία της ένωσης, για να παρακινήσει και να επιβλέψει την σύνταξη του συντάγματος, το οποίο ισχυροποίησε τους δεσμούς μεταξύ των Πολιτειών δίνοντας στη χώρα ουσιαστικά τη μορφή που έχει σήμερα. Μετά την ψήφιση του συντάγματος εξελέγη δύο φορές στην Προεδρία, λαμβάνοντας το 100% των ψήφων από το εκλεκτορικό σώμα. Αυτός ξεκίνησε την παράδοση που ήθελε τους προέδρους των Η.Π.Α. να μην επιδιώκουν την εκλογή τους για τρίτη θητεία στο αξίωμα, η οποία εντάχθηκε ως η 22η Τροπολογία στο Σύνταγμα των ΗΠΑ μετά το Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο (21 Μαρτίου 1947).

Δεν ανήκε σε κόμμα, καθώς οι Εθνοπατέρες των Η.Π.Α. ήλπιζαν πως δεν θα εξελίσσονταν κομματικές παρατάξεις στη χώρα τους, ελπίδες που τελικά αποδείχθηκαν απατηλές, καθώς από τις πρώτες κιόλας εκλογές μετά τον Ουάσινγκτον εμφανίστηκαν κόμματα. Πέθανε το 1799 σε ηλικία 67 ετών.

ΠΗΓΗ: http://el.wikipedia.org

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ: Το 1963 δολοφονήθηκε ο Τζων Φιτζέραλντ Κέννεντυ, Πρόεδρος των Η.Π.Α. - Οι "συμπτώσεις"

Τζον Κένεντι 

Το έγκλημα που δεν ξεχνιέται...

τα πολλά ερωτήματα παραμένουν και η ταυτότητα των δραστών αναζητείται ακόμη ... (VIDEO)

Το 1963 στις 22 Νοεμβρίου έπεφτε νεκρός ο νεαρότερος ως τότε πρόεδρος των ΗΠΑ, 35ος κατά σειρά εκλογής, Τζον Φιτζέραλντ Κένεντι, στη διάρκεια περιοδείας του στο Ντάλας του Τέξας για τη συγκέντρωση χρημάτων υπέρ του Δημοκρατικού Κόμματος εν όψει των εκλογών του Νοεμβρίου της επόμενης χρονιάς (1964).

Ηταν Παρασκευή πρωί, ώρα 11.40 τοπική ώρα. Το προεδρικό αεροσκάφος Αir Force Οne τροχιοδρομούσε πάνω στον βρεγμένο διάδρομο του αεροδρομίου. Ενα τυχαίο γεγονός, ο ήλιος που είχε διαδεχθεί την ξαφνική βροχή, στάθηκε η αιτία για την οποία οι μυστικές υπηρεσίες δεν τοποθέτησαν το διάφανο αλεξίσφαιρο κάλυμμα της προεδρικής λιμουζίνας κατά τη διαδρομή της ενώπιον πλήθους που επευφημούσε στους δρόμους του Ντάλας.

Λιγότερο από μία ώρα μετά, στις 12.30, ο Κένεντι έγερνε νεκρός στην αγκαλιά της γυναίκας του καιστις 17.58 της ίδιας ημέρας επέστρεφε μέσα σε φέρετρο στην αεροπορική βάση Αndrews για να πάρει τον δρόμο για το Ναυτικό Νοσοκομείο της Βethesda, στο Μaryland, όπου έγινε η νεκροψία.

Καίτοι η υπόθεση έκλεισε οριστικά κάμποσες δεκαετίες πριν, η ταυτότητα του δολοφόνου (που όλαδείχνουν πως δεν ήταν ένας) αμφισβητείται ακόμη...

Επτά μήνες χρειάστηκε για να εκδώσει το πόρισμά της η επιτροπή που, υπό του πρόεδρο του Ανωτάτου Δικαστηρίου της χώρας Ερλ Ουόρεν, που σχηματίστηκε για τη διενέργεια έρευνας γύρω από τη δολοφονία Κένεντι, η είδηση της οποίας πάγωσε κυριολεκτικά τον πλανήτη. Κατ΄ εντολήν 15 επιφανών δικηγόρων και με εξουσιοδότηση του Κογκρέσου, το FΒΙ ανέκρινε 25.000 άτομα και υπέβαλε 2.300 εκθέσεις, συνολικά 25.400 σελίδων. Οι μυστικές υπηρεσίες ανέκριναν άλλα 1.550 άτομα και υπέβαλαν 800 εκθέσεις 4.600 σελίδων. Επιπλέον, σε 51 συνεδριάσεις της, κεκλεισμένων των θυρών, η επιτροπή άκουσε τις καταθέσεις 552 μαρτύρων και τελικά παρέδωσε το πόρισμά της στον πρόεδρο Τζόνσον στις 24 Σεπτεμβρίου 1964. Ο Τζόνσον το έδωσε με τη σειρά του στη δημοσιότητα στις 27 Σεπτεμβρίου, ημέρα Κυριακή, στην Ουάσιγκτον. 

Το πόρισμα από μόνο του είχε 706 σελίδες κείμενο, 158 φωτογραφίες, χάρτες και άλλα τεκμήρια, ενώ το σύνολο των εγγράφων βρίσκεται σήμερα καταχωρισμένο σε 24 τόμους, συνολικά 13.000 σελίδων. Το ερώτημα όμως παραμένει: Ηταν ο Λι Χάρβεϊ Οσβαλντ ο πραγματικός ένοχος εκείνης της στυγερής δολοφονίας; Και αν ήταν, βρέθηκε μόνος του στον τόπο του εγκλήματος ή είχε συνεργούς; Είναι εντυπωσιακό πως τις θεωρίες συνωμοσίας, που γρήγορα ξεπέρασαν τα όρια των ΗΠΑ και έφτασαν ως την άλλη άκρη του Ατλαντικού, προσπάθησε να εξουδετερώσει στο σύνολό του ο αμερικανικός Τύπος, ακόμη και η ίδια η οικογένεια των Κένεντι. 

«Καμία εύλογη αμφιβολία δεν μπορεί να υπάρχει ότι η δολοφονία του προέδρουΚένεντι ήταν ατομική υπόθεση του Λι Χάρβεϊ Οσβαλντ» έγραφε η «Νew Υork Ηerald Τribune» στο φύλλο τής 28ης Σεπτεμβρίου. Την ίδια ημέρα ο αδελφός του, υπουργός Δικαιοσύνης Ρόμπερτ Κένεντι, δήλωνε: «Εχω πεισθεί ότι o Οσβαλντ υπήρξε ο μόνος υπεύθυνος της δολοφονίας και ότι δεν δέχτηκε βοήθεια ή συμπαράσταση από κανέναν», ενώ η εφημερίδα «Νew Υork Τimes» υποστήριζε πως «τόσο τα γεγονότα όσο και οι αποδείξεις της έκθεσης Ουόρεν καταρρίπτουν όλες τις θεωρίες για συνωμοσία οργανωμένη είτε στην Αμερική είτε στο εξωτερικό». 

Στον αντίποδα ακριβώς ο ευρωπαϊκός Τύπος χαρακτήριζε «ειλικρινή, αλλά ανεπαρκή την έκθεση Ουόρεν» (εφημερίδα του Μονάχου), ο «Guardian» του Λονδίνου αναγνώριζε το κενό που άφηνε η δολοφονία του κύριου μάρτυρα και βασικού ενόχου Οσβαλντ μόλις δύο ημέρες μετά τη δολοφονία Κένεντι από τον μαφιόζο και ιδιοκτήτη νυκτερινών κέντρων στο Ντάλας Τζακ Ρούμπι, ενώ ο ιταλικός Τύπος σχεδόν στο σύνολό του στήριζε τη θεωρία ότι οικονομικά συμφέροντα στον τομέα των πετρελαίων και της πολεμικής βιομηχανίας του Ντάλας που εκπροσωπούσε η υποψηφιότητα του Γκολντγουότερ όπλισαν τα χέρια των δολοφόνων του αμερικανού προέδρου. Τις ίδιες θεωρίες πάνω κάτω υποστήριζαν ο γαλλικός και σοβιετικός Τύπος. 

Αποκαλυπτικό της στάσης του ρωσικού λαού είναι το πολυσέλιδο έγγραφο τού τότε επιτετραμμένου της ελληνικής πρεσβείας στη Μόσχα Ι. Τζούνη που έγραφε: 

«Ευθύς ως μετεδόθη η είδησις, και παρά το επικρατούν ψύχος, Μοσχοβίτες συνεκεντρώθησαν εις σιωπηλάς ομάδας προ του μεγάρου της ΑμερικανικήςΠρεσβείας. Η κατήφεια και η ανησυχία ήσαν έκδηλες εις τα πρόσωπα των συγκεντρωθέντων. Τα αυτά αισθήματα επεκράτησαν καθ΄ όλην την ημέραν με κύριον θέμα συνομιλίας την δολοφονίαν του Προέδρου. Η νεότης του, αι τραγικαί συνθήκαι υφ΄ άς εβλήθη, πεσών εις τας αγκάλας της συζύγου του, τα απορφανισθέντα ανήλικα τέκνα του, πάντα ταύτα συνέβαλον εις το να συγκινούν την ψυχή του αγαθού ρωσικού λαού και να προκαλέσουν ειλικρινή αισθήματα θλίψεως και αποτροπιασμού διά το έγκλημα. Ταυτοχρόνως εξήροντο εις τας κατ΄ ιδίαν συνομιλίας η φρόνησις και η φιλειρηνική πολιτική τού εκλιπόντος Προέδρου και εξεφράζετο ανησυχία διά το μέλλον...». Ενώ για τον Γενικό Γραμματέα του ΚΚΣΕ Νικίτα Χρουστσόφ, για τον οποίον προσφάτως αποχαρακτηρισμένα αμερικανικά έγγραφα αναφέρουν ότι, σύμφωνα με πληροφορίες πρακτόρων των ΗΠΑ στη ρωσική πρωτεύουσα, έκλαψε πολύ όταν έμαθε για τη δολοφονία του Κένεντι, σημείωνε: «... ο κ.Χρουστσόφ ενεφανίσθη ενωρίς την πρωίαν της 23ης σύννους και κατηφής εις το αεροδρόμιο της Μόσχας προς υποδοχήν του επανακάμπτοντος από της επισήμου επισκέψεώς του εις Ιράν κ.Μπρέζνιεφ» (ΑΠ 217Λ, 26 Νοεμβρίου 1963). 

Βεβαίως δεν πρέπει να ξεχνά κανείς ότι τόσο η άνοδος στην προεδρία των ΗΠΑ όσο και η δολοφονία του Κένεντι ήσαν γεγονότα που διαδραματίστηκαν στην πιο σκληρή φάση του Ψυχρού Πολέμου. Είχε προηγηθεί η πυραυλική κρίση ΗΠΑ- ΕΣΣΔ και η εισβολή στον Κόλπο των Χοίρων που οδήγησε κυριολεκτικά την ανθρωπότητα στο χείλος του πυρηνικού ολέθρου, και η καχυποψία που βασίλευε ανάμεσα στα δύο στρατόπεδα, όπως και η δράση των μυστικών υπηρεσιών των δύο αντιπάλων, ήταν χαρακτηριστικό μιας περιόδου που παρόμοιά της δεν έζησε ποτέ άλλοτε η ανθρωπότητα. 

Την υπόθεση πάντως συσκότιζε ακόμη περισσότερο η ίδια η περίπτωση του Οσβαλντ που, γεννημένος το 1939 στη Νέα Ορλεάνη, εξεδήλωσε από νωρίς περίεργα συμπτώματα ακολουθώντας τη μητέρα του σε διάφορες Πολιτείες μέχρις ότου εγκατασταθεί στη Νέα Υόρκη. Μαθητής με περίεργη και εσωστρεφή συμπεριφορά, απροσάρμοστος σύμφωνα με καθηγητές του, εξελίχθηκε σε άνδρα με αμφιλεγόμενη προσωπικότητα: ενώ κατατάχθηκε εθελοντικά στο Σώμα των Πεζοναυτών. Στη διάρκεια της θητείας του στην Καλιφόρνια εξεδήλωσε κομμουνιστικές τάσεις. Το 1959 απολύθηκε από τον στρατό και, αφού πρώτα απέτυχε μέσω Κούβας να λάβει βίζα για να φύγει στη Ρωσία, κατάφερε να φτάσει στη Μόσχα μέσω αρχικά της Αγγλίας και στη συνέχεια της Φινλανδίας. Εργάτης στο Μινσκ, όπου γνώρισε τη μετέπειτα γυναίκα του Μαρίνα Νικολάγεβνα Προυσάκοβα, με την οποία απέκτησε μία κόρη, επέστρεψε με δαπάνες της αμερικανικής πρεσβείας Μόσχας στις ΗΠΑ και εγκαταστάθηκε στο Ντάλας εργαζόμενος ως αποθηκάριος. Εκεί έγινε μέλος μιας μυστηριώδους φιλοκουβανικής οργάνωσης. Το ερώτημα αν τελικά ήταν πράκτορας της CΙΑ, όπως αφήνεται να εννοηθεί μέσα από το πολυκύμαντο παρελθόν του, ενισχύεται από δύο τινά: την καταστροφή φακέλου που τον αφορούσε μέσα στη CΙΑ, μόλις μία ημέρα μετά τη δολοφονία του Κένεντι, όπως και τη θεωρία ότι ο αμερικανός πρόεδρος σχεδίαζε μετά την αποτυχία της απόβασης στον Κόλπο των Χοίρων να επιδιώξει τη φιλία ή - το λιγότερο - τη συνύπαρξη με την Κούβα και, μέσω αυτής, με τη Σοβιετική Ενωση. Προς την κατεύθυνση αυτή μάλιστα μελετούσε σχέδιο συνάντησης του αδελφού του Ρόμπερτ με τον Τσε Γκεβάρα, σχέδιο το οποίο θα ανακοίνωνε στο τέλος της επίσκεψής του στο Ντάλας, όπου διαβιούσε συμπαγής κοινότητα αντικαστρικών Κουβανών. 

Η δολοφονία του Οσβαλντ από τον Ρούμπι, για τον οποίο επίσης λεγόταν ότι διατηρούσε δεσμούς με τη CΙΑ, ήταν, σύμφωνα με τη θεωρία αυτή, μέρος απλώς του τελικού σχεδίου. Ας σημειωθεί ότι ο Ρούμπι πέθανε στη φυλακή τρία χρόνια αργότερα από καρκίνο. Είχε προηγηθεί ο μυστηριώδης θάνατος τεσσάρων από τους πέντε μάρτυρες (ο πέμπτος εξαφανίστηκε) που θα κατέθεταν στη δίκη υπέρ του Ρούμπι στην υπόθεση δολοφονίας του Οσβαλντ. 

Ενα ακόμη στοιχείο που αναζητεί ερμηνεία είναι η δημοσίευση επί πληρωμή σε πένθιμο πλαίσιο στην εφημερίδα «Μorning Νews» του Ντάλας, την ίδια ημέρα άφιξης εκεί του Κένεντι, της φράσης «Καλώς ήλθατε στο Ντάλας, κύριε Κένεντι». 

Της ΦΩΤΕΙΝΗΣ ΤΟΜΑΗ | Κυριακή 22 Νοεμβρίου 2009 

Η κυρία Φωτεινή Τομαή είναι προϊσταμένη της Υπηρεσίας Διπλωματικού και Ιστορικού Αρχείου του υπουργείου Εξωτερικών. 

ΔΕΙΤΕ ΤΟ VIDEO

Το παρακάτω κείμενο δημοσιεύθηκε στην «Ελευθεροτυπία» στις 23 Νοεμβρίου του 2013.

Η σκάλα που οδηγεί στη δολοφονία του Κένεντι

Του ΡΟΒΗΡΟΥ ΜΑΝΘΟΥΛΗ

1963 έτος δολοφονιών. Ο Λαμπράκης την άνοιξη, ο Κένεντι το φθινόπωρο. Στις 12 και 30 το μεσημέρι, στις 22 του Νοέμβρη. Πριν από 50 χρόνια ακριβώς. Για τον Κένεντι, οι απορίες παραμένουν, τα ερωτήματα δεν έχουν απαντηθεί. Οι ιστορικοί δεν παραδέχονται παρά μόνο τις επίσημες πηγές. Υποψίες, παράλληλες πληροφορίες, περνάνε στο περιθώριο. Κανείς δεν θα σας πει, κύριοι, «εγώ έβαλα να τον σκοτώσουν».

Το περίεργο είναι πως όλοι γνωρίζουν ποιος, κανείς δεν το ανακοινώνει. Καμιά από τις ομολογίες και τις μαρτυρίες, στις διάφορες επιτροπές του Κογκρέσου, στις δίκες που έγιναν και στις συνεντεύξεις που δόθηκαν δεν έχει ληφθεί υπόψη (θα χαρακτηριστούν «ψυχολογικές αντιδράσεις»).

Ανάμεσα στο ένα εκατομμύριο ιστοσελίδες στο Διαδίκτυο για τη δολοφονία, υπάρχουν μερικές χιλιάδες που έχουν γραφτεί από ένα (άγνωστο) άτομο, το οποίο το μόνο που κάνει είναι να τοποθετεί βιογραφικά σημειώματα για εκατοντάδες πρόσωπα που όταν τα συνδυάσεις προσεχτικά, ανακαλύπτεις ότι συνδέονται με τη δολοφονία του Κένεντι. Και οδηγούν σε απαντήσεις στα δύσκολα ερωτήματα. Κάτι ανάλογο μου έχει συμβεί και μάλιστα από το 1955, αν δεν κάνω λάθος. Μια μεγάλη σειρά από συμπτώσεις.

Σύμπτωση πρώτη: Το 1955, κάνω τη στρατιωτική μου θητεία, διερμηνέας στο γραφείο πρωθυπουργού. Μαθαίνω ότι έγινε επίθεση ελληνικών μονάδων ΛΟΚ για κατάληψη της Αλβανίας και κανένας δεν γύρισε.

Σύμπτωση δεύτερη: το ίδιο πρωί, ένας Αμερικανός που φοράει ένα καβουράκι ανεβαίνει λαχανιασμένος τις σκάλες που πάνε στο γραφείο μου, νομίζοντας ότι είναι το 2ο Γραφείο του ΓΕΣ. Τον στέλνω σε άλλη σκάλα.

Σύμπτωση τρίτη: Υστερα από μερικά χρόνια, διαβάζω τα απομνημονεύματα του Φίλμπι, αρχηγού της βρετανικής Μ16 αλλά Σοβιετικού πράκτορα, ο οποίος μας εξιστορεί πώς ειδοποίησε τον Εμβέρ Χότζα για την ημέρα και την ώρα της επίθεσης, από τα αλβανικά σύνορα, αλλά και της απόβασης Αλβανών εθνικιστών από αμερικανικά αποβατικά. Και πώς οι Αλβανοί τούς περίμεναν με πολυβόλα και δεν απέμεινε κανείς.

Σύμπτωση τέταρτη: Το 1964, ένας παλιός συμφοιτητής μου, Αμερικανός, στο πανεπιστήμιο που σπούδαζα μου στέλνει ένα έντυπο με πληροφορίες και φωτογραφίες σχετικές με τη δολοφονία του Κένεντι. Και σε μια φωτογραφία, αναγνωρίζω τον Αμερικανό που μου ζητούσε το 2ο Γραφείο του ΓΕΣ, το 1955! Είναι ο Χάουαρντ Χαντ, πρωτοκλασάτο στέλεχος της CIA, που βρίσκεται μυστικά στο Ντάλας.

Στο ίδιο έντυπο, βλέπω ένα πιστοποιητικό του FBI, του 1947, που βεβαιώνει ότι ο Ρούμπι, δολοφόνος του Οσβαλντ -του προφανούς δολοφόνου του Κένεντι- ήταν στην υπηρεσία του βουλευτή Ρίτσαρντ Νίξον, μέλους της Επιτροπής Αντιαμερικανικών Ενεργειών.

Σύμπτωση πέμπτη: Ο Χαντ καλείται να καταθέσει στην Επιτροπή Τσορτς του Κογκρέσου το 1975. Ψάχνοντας στο Ιντερνετ, πέφτω πάνω στην κατάθεσή του. Εξηγεί πώς ανέτρεψε τη δημοκρατική κυβέρνηση του Αρμπένς στη Γουατεμάλα, πώς εστάλη στην Ελλάδα για να οργανώσει τη συνδυασμένη επίθεση για την κατάληψη της Αλβανίας, πώς ανέλαβε να οργανώσει την (αποτυχημένη) απόβαση στον Κόλπο των Χοίρων στην Κούβα και πώς συνελήφθη όταν απέτυχε η επιχείρηση Γουότεργκεϊτ, την οποία επίσης είχε αναλάβει να οργανώσει.

Σύμπτωση έκτη: Το 1967, μας καλεί τους εξόριστους Ελληνες κινηματογραφιστές το Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ της Λιψίας να το παρακολουθήσουμε, τιμής ένεκεν. Η πιο ενδιαφέρουσα ταινία είναι το ντοκιμαντέρ του Αμερικανού Εμίλ ντι Αντόνιο για τη δολοφονία του Κένεντι.

Η ταινία είναι αποκαλυπτική. Ρωτούν οι δημοσιογράφοι τον αρχηγό της αστυνομίας του Ντάλας αν γνώριζε το στριπτιζάδικο του Ρούμπι. Λέει όχι, δεν είχε ιδέα. Ρωτάει ο Ντι Αντόνιο μια σερβιτόρα του Ρούμπι αν έβλεπε τον αρχηγό της αστυνομίας, η οποία λέει: «Κάθε βράδυ εδώ ήτανε».

Κατά μία ακόμα σύμπτωση, στη Λιψία, πηγαίνω με τον Ντι Αντόνιο στο αεροδρόμιο του Βερολίνου και, στις δυο ώρες του ταξιδιού, μου αφηγείται το γύρισμα. «Μόλις έκλεινα έναν μάρτυρα για συνέντευξη, μ” έπαιρνε ύστερα από λίγο να μου πει πως δεν μπορούσε. Κάποιοι παρακολουθούσαν το τηλέφωνό μου και απειλούσαν τους μάρτυρες…».

Σύμπτωση έβδομη: Το 1998 είμαι στην Ουάσιγκτον για γύρισμα και επισκέπτομαι, με το δημοσιογράφο Ηλία Δημητρακόπουλο, το Γουότεργκεϊτ και το δωμάτιο του απέναντι ξενοδοχείου, από το οποίο ο Χαντ έδινε οδηγίες στους «υδραυλικούς» που προσπαθούσαν να μπουν στα γραφεία του Δημοκρατικού Κόμματος για να φωτογραφίσουν το φάκελο του Δημητρακόπουλου για την οικονομική ενίσχυση του εκλογικού αγώνα του Νίξον, το 1972, από την ελληνική χούντα!

Εν τω μεταξύ έχω διαβάσει τις συνομιλίες στο Λευκό Οίκο του Νίξον με τους συνεργάτες του, που βρέθηκαν στις περίφημες μπάντες που παραδόθηκαν στην Επιτροπή του Κογκρέσου (και που ανάγκασαν τον Νίξον να παραιτηθεί).

Αλλά οι «υδραυλικοί» έψαχναν και φωτογραφικό υλικό της ίδιας τους της ομάδας, η οποία είχε φωτογραφηθεί στο Ντάλας την ημέρα της δολοφονίας. Μαθαίνουμε από τις μπάντες ότι ο Χαντ είχε ζητήσει ένα εκατομμύριο για να μη μιλήσει. Του είπαν να στείλει τη γυναίκα του να πάρει το ποσό που είχε φέρει στον Νίξον ο Τομ Πάπας. Ομως το αεροπλάνο με το οποίο επέστρεφε η γυναίκα του Χαντ στο Σικάγο ανατινάχτηκε (1972). Και δεν βρέθηκαν παρά μόνο 10.000 δολάρια.

Σύμπτωση όγδοη: Διαβάζω στις αμερικανικές εφημερίδες ότι ένας δημοσιογράφος ανακάλυψε την παρουσία του Νίξον στο Ντάλας, την ημέρα της δολοφονίας. Ο Νίξον το παραδέχτηκε, γιατί είδε την υπογραφή του στο βιβλίο πελατών του ξενοδοχείου.

Σύμπτωση ένατη: Στις προεδρικές εκλογές του 1968, ο Τζόνσον δεν βάζει υποψηφιότητα (προφανώς για να εκλεγεί ο Νίξον).

Σύμπτωση δέκατη: Λίγες μέρες πριν πεθάνει ο Χαντ (Γενάρης του 2007) -άρρωστος στο κρεβάτι- φωνάζει το γιο του και του ζητάει ένα μαγνητόφωνο. Και κάνει τις αποκαλύψεις του για τη δολοφονία του Κένεντι. Ενα είδος πολιτικής διαθήκης. «Μου ζήτησαν να πάρω μέρος και αρνήθηκα.

Την αποφάσισε ο Τζόνσον (για να βγει πρόεδρος μέχρι το 1968) και την ανέθεσε στο ανώτερο στέλεχος της CIA, Μέγερ (όχι στη CIA). Ο Μέγερ δέχτηκε γιατί μισούσε τον Κένεντι για δύο λόγους.

»Ο ένας ήταν ότι ο Κένεντι κατέστησε ερωμένη του τη γυναίκα του Μέγερ, η οποία και τον χώρισε, και ο άλλος ότι με την άρνηση πλήρους αεροπορικής κάλυψης στην απόβαση στον Κόλπο των Χοίρων, από τον πρόεδρο Κένεντι, χάθηκε η ευκαιρία να ξαναβρεί ο Μέγερ τις τεράστιες φυτείες ζαχαροκάλαμου που είχε στην Κούβα».

Προσθέτω μόνο ότι η γυναίκα του Μέγερ δολοφονήθηκε σε ένα πάρκο. Ο γιος του Χαντ έβαλε τη φωνή του πατέρα του στο Διαδίκτυο. Στις ομολογίες αυτές ο Χαντ δίνει και πολλές άλλες πληροφορίες, που μπορεί να τις ακούσει κανείς στα 300 σάιτ του Διαδικτύου που έχουν τη μαγνητοφωνημένη μπάντα. Τέλος, περιττό να σημειώσω το πόσο αρχίζει και τρέχει κανείς πίσω από ένα φάντασμα.

Στην περίπτωσή μου, πίσω από έναν τύπο με καβουράκι που συνάντησα σε μια σκάλα. Ούτε θα αναφερθώ, κλείνοντας, στις καταθέσεις μαρτύρων και στις συνεντεύξεις συγγενικών προσώπων των δολοφόνων, που επιβεβαιώνουν τα λόγια του Χαντ. Ούτε στο δεύτερο δολοφόνο, έναν Κορσικανό καλό σκοπευτή. Τα υπόλοιπα ίσως τα μάθουν τα εγγόνια μας κάποια μέρα.

ΠΗΓΕΣ: 

http://boraeinai.blogspot.gr/

http://www.imerodromos.gr/