Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα εγκέφαλος. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα εγκέφαλος. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Δευτέρα 28 Απριλίου 2014

ΚΟΥΡΚΟΥΜΙΝΗ: το μπαχαρικό που θωρακίζει τον εγκέφαλο από το φθόριο

Το μπαχαρικό που θωρακίζει τον εγκέφαλό σας από το φθόριο



Το μπαχαρικό που θωρακίζει τον εγκέφαλό σας από το φθόριο

Η θαυματουργή Κουρκουμίνη (Κουρκούμη – Κουρκουμάς)

Στις μέρες μας το φθόριο αποτελεί ένα συστατικό που βρίσκεται σχεδόν παντού, στα αντιβιοτικά και το πόσιμο νερό, τα αντικολλητικά τηγάνια και τις οδοντόκρεμες, καθιστώντας την έκθεσή μας σε αυτό αναπόφευκτη. Αυτός είναι άλλος ένας λόγος που οι νέες έρευνες, οι οποίες αποδεικνύουν ότι το γνωστό μπαχαρικό κουρκουμίνη μπορεί να αποτρέψει τις βλάβες από το φθόριο, είναι τόσο ελπιδοφόρες!
Η νευροτοξικότητα του φθορίου έχει αποτελέσει αντικείμενο ακαδημαϊκής συζήτησης για δεκαετίες καθώς και θέμα εντεινόμενης αντιπαράθεσης στο ευρύ κοινό. Λαμβάνοντας υπόψη τις «θεωρίες συνωμοσίας» σύμφωνα με τις οποίες χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά στο πόσιμο νερό των ρωσικών και ναζιστικών στρατοπέδων συγκέντρωσης με σκοπό τη χημική λοβοτομή των αιχμαλώτων αλλά και τη γνωστή ικανότητά του να χαμηλώνει το IQ και να ενισχύει την ασβεστοποίηση της επίφυσης, πολλοί άνθρωποι σε όλο τον κόσμο, έχουν αρχίσει να οργανώνονται σε τοπικό και εθνικό επίπεδο προκειμένου να απομακρύνουν αυτήν την πανταχού παρούσα τοξική ουσία από το πόσιμο νερό.
Μια νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Pharmacognosy Magazine με τίτλο «Η κουρκουμίνη εξασθενεί τη νευροτοξική δράση του φθορίου: αποδείξεις in vivo», ενισχύει την υποψία ότι το φθόριο είναι πράγματι μια ουσία που βλάπτει τον εγκέφαλο αποκαλύπτοντας επίσης ότι υπάρχει ένα φυσικό μπαχαρικό που παρέχει προστασία από τις διάφορες επιπτώσεις στην υγεία που οφείλονται σ’ αυτό.
Η μελέτη συντάχθηκε από τους ερευνητές του Τομέα Ζωολογίας του Πανεπιστημιακού κολεγίου Σουκάντια στο Ουνταϊπούρ της Ινδίας, που εδώ και μια δεκαετία διερευνούν τους μηχανισμούς με τους οποίους το φθόριο προκαλεί σοβαρές νευροεκφυλιστικές αλλαγές στον εγκέφαλο των θηλαστικών και ιδιαίτερα στα κύτταρα του ιππόκαμπου και του εγκεφαλικού φλοιού.
Στην αρχή της μελέτης περιγράφεται το ιστορικό υπόβαθρο των αιτιών που προκάλεσαν ανησυχία για τη υψηλή και ευρεία τοξικότητα του φθορίου:
«Το φθόριο είναι ίσως το πρώτο ανόργανο ιόν που επέστησε την προσοχή του επιστημονικού κόσμου εξαιτίας των τοξικών επιδράσεων του και πλέον η τοξικότητα που προκαλεί μέσω του πόσιμου νερού αναγνωρίζεται ευρέως ως παγκόσμιο πρόβλημα. Οι αναφορές σχετικά με τις επιδράσεις στην υγεία από την έκθεση στο φθόριο περιλαμβάνουν επίσης διάφορες μορφές καρκίνου, ελάττωση της ικανότητας αναπαραγωγής, καρδιαγγειακές και νευρολογικές ασθένειες».
Η μελέτη επικεντρώθηκε στη νευροτοξικότητα του φθορίου, προσδιορίζοντας τη διεγερτοτοξικότητα (διέγερση του νευρώνα σε σημείο θανάτου) και το οξειδωτικό στρες ως τις δύο κύριες αιτίες της νευροεκφύλισης. Έχει παρατηρηθεί ότι τα άτομα με οδοντικὴ φθορίωση, η οποία χαρακτηρίζεται από κηλίδες στο σμάλτο των δοντιών και προκαλείται από την υπερβολική έκθεση στο φθόριο κατά τη διάρκεια της ανάπτυξης των δοντιών, παρουσιάζουν επίσης νευροεκφυλιστικές αλλαγές που σχετίζονται με μια μορφή οξειδωτικού στρες γνωστού ως υπεροξείδωση λιπιδίων (οξείδωση). Υπερβολική υπεροξείδωση των λιπιδίων στον εγκέφαλο μπορεί να οδηγήσει σε μείωση της συνολικής περιεκτικότητας του εγκεφάλου σε φωσφολιπίδιο. Εξαιτίας αυτών των γνωστών μηχανισμών μέσω των οποίων το φθόριο συνδέεται με τη νευροτοξικότητα και τη νευροεκφύλιση, οι ερευνητές ανακάλυψαν ότι η κύρια πολυφαινόλη του μπαχαρικού κουρκούμη – γνωστή ως κουρκουμίνη – αποτελεί έναν ιδανικό παράγοντα που μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως νευροπροστατευτική ουσία.
Προηγούμενες έρευνες σχετικά με την κουρκουμίνη έδειξαν ότι μπορεί να δράσει ως αντιοξειδωτικό με 3 διαφορετικούς τρόπους παρέχοντας προστασία ενάντια:
1) στο μονήρες οξυγόνο
2) στις ρίζες υδροξυλίου
3) στις βλάβες από τις ρίζες υπεροξειδίου
Επίσης, η κουρκουμίνη φαίνεται ότι αυξάνει την ενδογενή παραγωγή γλουταθειόνης στον εγκέφαλο, ενός σημαντικού αντιοξειδωτικού του ανοσοποιητικού συστήματος.
Προκειμένου να αξιολογηθούν οι νευροτοξικές επιδράσεις του φθορίου και να αποδειχτεί ο προστατευτικός ρόλος της κουρκουμίνης, οι ερευνητές χώρισαν τυχαία τα ποντίκια που χρησιμοποιούσαν τις δοκιμές τους σε 4 ομάδες, για 30 ημέρες:
1. Έλεγχος (χωρίς χορήγηση φθορίου)
2. Φθόριο (120 ppm): το φθόριο χορηγήθηκε μέσω αποσταγμένου πόσιμου νερού χωρίς περιορισμό.
3. Φθόριο (120 ppm/30 mg ανά kg σωματικού βάρους) + κουρκουμίνη: χορήγηση κουρκουμίνης από το στόμα διαλυμένης σε ελαιόλαδο, μαζί με φθόριο στο πόσιμο νερό.
4. Κουρκουμίνη (30 mg ανά kg σωματικού βάρους): προκειμένου να εξακριβωθεί η αποτελεσματικότητα της θεραπείας, οι ερευνητές μέτρησαν την περιεκτικότητα μαλονδιαλδεΰδης στον εγκέφαλο των ποντικών που έλαβαν διαφορετική αγωγή. Η μαλονδιαλδεΰδη είναι ένας γνωστός δείκτης του οξειδωτικού στρες / βλάβης.
Όπως ήταν αναμενόμενο, μόνο η ομάδα στην οποία χορηγήθηκε φθόριο παρουσίασε σημαντικά αυξημένα επίπεδα μαλονδιαλδεΰδης συγκριτικά με τις άλλες ομάδες. Η ομάδα στην οποία χορηγήθηκε φθόριο + κουρκουμίνη εμφάνισε μειωμένα επίπεδα μαλονδιαλδεΰδης συγκριτικά με την πρώτη ομάδα, αποδεικνύοντας έτσι τη νευροπροστατευτική δράση της κουρκουμίνης απέναντι στο φθόριο το οποίο έχει νευροτοξική δράση.
Η μελέτη καταλήγει στο εξής συμπέρασμα:
«Η μελέτη μας συνεπώς αποδεικνύει ότι η καθημερινή χορήγηση μονής δόσης 120 ppm φθορίου οδήγησε σε εξαιρετικά σημαντική αύξηση της λιπιδικής υπεροξείδωσης, (δηλαδή οξείδωσης του εγκεφάλου), καθώς και σε νευροεκφυλιστικές αλλαγές στα κύτταρα των νευρώνων του ιππόκαμπου σε συγκεκριμένες περιοχές. Η χορήγηση κουρκουμίνης μείωσε σημαντικά την τοξική επίδραση του φθορίου σε σχεδόν φυσιολογικά επίπεδα αυξάνοντας την αντιοξειδωτική άμυνα μέσα από τη διαδικασία της εκκαθάρισης και απέδειξε τον θεραπευτικό ρόλο της ενάντια στο οξειδωτικό στρες που προκαλεί νευροεκφύλιση».
Αυτό το συμπέρασμα απέχει από την πρώτη μελέτη στην απόδειξη των αξιοσημείωτων ιδιοτήτων της κουρκουμίνης για την προστασία του εγκεφάλου. Από τη σκοπιά της πρωτογενούς έρευνας, υπάρχουν πάνω από 200 μελέτες δημοσιευμένες κατόπιν ομότιμης αξιολόγησης που αποδεικνύουν ότι η κουρκουμίνη αποτελεί νευροπροστατευτικό παράγοντα.



Read more: http://enallaktikidrasi.com/2014/04/to-baxariko-poy-thorakizei-ton-egkefalo-sas-apo-to-fthorio/#ixzz30A9ShF3e

ΠΗΓΗ:

http://enallaktikidrasi.com/2014/04/to-baxariko-poy-thorakizei-ton-egkefalo-sas-apo-to-fthorio/

Δευτέρα 21 Απριλίου 2014

Ο ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΤΟΥ "Γαργαντούα"

Ο "αδηφάγος" εγκέφαλος και η γοητεία των θερμίδων - Ο εγκέφαλος του Γαργαντούα


Την περίοδο των εορτών, και όχι μόνο, οι περισσότεροι από εμάς έχουμε την τάση να αποκλίνουμε από τις καθημερινές διατροφικές μας συνήθειες. Το πασχαλινό τραπέζι σχεδόν μας επιβάλλει να περιδρομιάζουμε πλήθος δελεαστικών και θερμιδικά απαγορευμένων εδεσμάτων. Δυστυχώς όμως, η κατανάλωση τροφών πλούσιων σε θερμίδες δεν περιορίζεται στις λίγες ημέρες των εορτών, αλλά αποτελεί καθημερινή πρακτική για έναν πολύ μεγάλο αριθμό ατόμων, ανεξαρτήτως ηλικίας και φύλου.
Η σύγχρονη έρευνα για τα δήθεν «αφύσικα» διατροφικά μας ήθη επικεντρώνεται στους νευροβιολογικούς μηχανισμούς που επιβάλλουν π.χ. στα βουλιμικά άτομα να συνεχίζουν να τρώνε ενώ έχουν χορτάσει και επιτρέπουν στα ανορεκτικά άτομα όχι μόνο να κατανικούν το αίσθημα της πείνας αλλά, επιπλέον, να αισθάνονται πραγματική ηδονή και ευφορία από αυτήν την εντελώς αφύσικη όσο και μάταιη νίκη τους. Μήπως ήρθε η ώρα να αναγνωρίσουμε τη βουλιμία και την ανορεξία ως σοβαρές οργανικές παθήσεις, που δεν σχετίζονται τόσο με την πρόσληψη τροφής όσο με την κακή λειτουργία του εγκεφάλου μας;
→Πέρα από τη στείρα αντιπαράθεση της «δίαιτας» έναντι της «γενετικής», οι πιο σύγχρονες επιστημονικές προσεγγίσεις -η διατροφική γονιδιωματική (nutrigenomics) και η διατροφική γενετική (nutrigenetics)- μελετούν το πώς η παρουσία της τροφής επηρεάζει και τελικά ρυθμίζει την έκφραση των συγκεκριμένων γονιδίων του οργανισμού. Και το διακύβευμα αυτών των ερευνών είναι πολύ πιο σοβαρό απ’ ό,τι φανταζόμαστε: από αυτό θα εξαρτηθεί στο άμεσο μέλλον η μακροζωία και κυρίως η ευζωία μεγάλων τμημάτων του ανθρώπινου πληθυσμού
Γράφει ο Σπύρος Μανουσέλης
Αποτελεί ασφαλώς ένα από τα παράδοξα της εποχής μας το θλιβερό γεγονός ότι, ενώ στις χώρες του λεγόμενου «τρίτου κόσμου» οι άνθρωποι πεθαίνουν από έλλειψη τροφής, στην πλούσια Δύση πεθαίνουν από υπερβολική κατανάλωση ή από στέρηση τροφής για λόγους αισθητικής!
Τι μας ωθεί να συνεχίζουμε να τρώμε «μέχρι σκασμού» ενώ νιώθουμε χορτάτοι ή να μη θέλουμε να «βάλουμε μπουκιά στο στόμα μας», μολονότι ο οργανισμός μας αποζητά απεγνωσμένα τροφή; Βουλιμία και ανορεξία αποτελούν δύο ακραίες, και δυστυχώς διόλου σπάνιες, εκδηλώσεις των νέων διατροφικών διαταραχών που τείνουν να προσλάβουν επιδημικές διαστάσεις στις πιο ανεπτυγμένες οικονομικά κοινωνίες.
Πάνω από τα δύο τρίτα όσων υποφέρουν από βουλιμία ή ανορεξία δεν καταφέρνουν ποτέ να θεραπευτούν πλήρως, ακόμη και ύστερα από πολυετή ψυχοθεραπεία. Γεγονός που, στις μέρες μας, έχει ενισχύσει σημαντικά τη νευροβιολογική προσέγγιση και εξήγηση των διατροφικών ανωμαλιών: πίσω από την απουσία αντιδράσεων ικανοποίησης ή ευχαρίστησης για την τροφή κρύβεται πάντα κάποια ανωμαλία στο νευρωνικό κύκλωμα που εντοπίζεται στον δικτυωτό σχηματισμό στο βάθος του εγκεφάλου και ρυθμίζει τα αισθήματα ευχαρίστησης.
Οι διατροφικές απορρυθμίσεις: ανορεξική και υπερφαγική επιδημία
Συνήθως αποδίδουμε τα αίτια των σοβαρών διατροφικών διαταραχών σε αποκλειστικά «εξωγενείς» κοινωνικούς ή ψυχολογικούς παράγοντες: π.χ. στην παραπλανητική προπαγάνδα από τα ΜΜΕ, στα αφύσικα πρότυπα ομορφιάς κ.ο.κ. Και είναι αλήθεια ότι για τους περισσότερους δημιουργούς της μόδας και των χολιγουντιανών προτύπων σωματικής αισθητικής τα υπερβολικά αδύνατα, σχεδόν εξαϋλωμένα σώματα αποτελούν πραγματική ιδεοληψία.
Πρόκειται, προφανώς, για μια άκρως επικίνδυνη ιδεοληπτική εμμονή με το σωματικό βάρος, που πλήττει κυρίως τις γυναίκες σε ηλικία υψηλού κινδύνου (από 13 έως 30 ετών). Για μια εντελώς παράλογη και απάνθρωπη κοινωνική επιταγή που συχνά «μεταφράζεται» σε δυσδιάγνωστη σωματική ασθένεια.
Πάντως, τα σωματικά συμπτώματα αυτής της υποτιθέμενης «κοινωνικής» πάθησης είναι ορατά: κάτισχνα, εξαϋλωμένα κορμιά, με βάρος κάτω από το 80% αυτού που θα έπρεπε να είναι με βάση το ύψος και την ηλικία τους. Επιπλέον, εκτός από τον μόνιμο παρανοϊκό τρόμο μήπως παχύνουν, τα θηλυκά θύματα της ανορεξίας εκδηλώνουν και άλλες οργανικές διαταραχές, π.χ. αμηνόρροια επί τρεις συνεχόμενους έμμηνους κύκλους, εξάλειψη κάθε σεξουαλικής επιθυμίας, κρίσεις κατάθλιψης κ.ά.
Οπως υποστηρίζει χαρακτηριστικά ο Ουόλτερ Κέι (Walter Kaye), πρωτοπόρος ερευνητής των νευροβιολογικών προϋποθέσεων της ανορεξίας στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας: «Για πολύ καιρό υπεύθυνα θεωρούνταν αποκλειστικά τα ΜΜΕ και η οικογένεια. Ομως οι διατροφικές διαταραχές είναι βιολογικές παθήσεις και, για να αποκτήσουμε πιο αποτελεσματικές θεραπείες, είναι απαραίτητο να υιοθετήσουμε μια προσέγγιση που να βασίζεται στη βιολογία».
Οι κυρίαρχες μέχρι σήμερα κοινωνικές-πολιτισμικές «εξηγήσεις» σχετικά με τα αίτια των μόνιμων διατροφικών απορρυθμίσεων μας εμποδίζουν να αναγνωρίσουμε τους μηχανισμούς εδραίωσης τέτοιων εμφανώς αφύσικων και αυτοκαταστροφικών συμπεριφορών. Αραγε πώς εξηγεί η αποκλειστικά εξωγενής «κοινωνιολογίζουσα» προσέγγιση το πολλαπλώς επιβεβαιωμένο γεγονός ότι τα άτομα που υποφέρουν, για παράδειγμα, από ανορεξία, μολονότι έχουν αδυνατίσει υπερβολικά, εξακολουθούν να βλέπουν το σώμα τους αποκρουστικά χοντρό; Ή το ακόμη πιο παράδοξο γεγονός ότι αυτά τα άτομα ισχυρίζονται πως νιώθουν πιο δυνατά και διαυγή μόνον όταν δεν βάζουν μπουκιά στο στόμα τους;
Πράγματι, ενώ στα φυσιολογικά άτομα η παρατεταμένη στέρηση τροφής προκαλεί επιβράδυνση των μεταβολικών διεργασιών και άρα ένα αίσθημα διαρκούς εξάντλησης, στους ανορεκτικούς φαίνεται πως συμβαίνει το ακριβώς αντίθετο!
Τα τελευταία χρόνια, πλήθος ερευνών σε ολόκληρο τον κόσμο έχουν επιβεβαιώσει επαρκώς την ενοχλητική υποψία ότι πρωταγωνιστής και βασικός υπαίτιος για τέτοιες διατροφικές απορρυθμίσεις είναι ο ανθρώπινος εγκέφαλος.
Κατάφεραν μάλιστα σε πολλές περιπτώσεις να αποκαλύψουν το ακριβές εγκεφαλικό υπόστρωμα και τους νευροψυχολογικούς μηχανισμούς που διαμορφώνουν τις σχέσεις εξάρτησης ή απεξάρτησής μας από την τροφή.
Ο εγκεφαλικός μηχανισμός της διαιτητικής… μαστούρας
Ως βουλιμία ή αδηφαγία περιγράφεται η ακατάσχετη και ανικανοποίητη επιθυμία για κατανάλωση τροφής. Η «διαταραχή ανεξέλεγκτης υπερφαγίας» (η λεγόμενη αγγλιστί «Binge Eating Disorder») είναι μια πάθηση ιδιαίτερα διαδεδομένη στις καταναλωτικές κοινωνίες –μόνο στις ΗΠΑ, την αυτοκρατορία του λίπους, η βουλιμία οδηγεί σε παχυσαρκία πάνω από το 3,4% των γυναικών και περίπου το 2% των ανδρών, ενώ πάνω από το 30% των ατόμων που ακολουθούν κάποια δίαιτα εκδηλώνουν βουλιμικά «επεισόδια» κατά τη διάρκεια της εβδομάδας.
Αυτή η διατροφική διαταραχή, επειδή στερεί από τα θύματά της τη δυνατότητα να έχουν τα τυπικά αισθήματα ικανοποίησης μετά το φαγητό, αποτελεί μία από τις βασικές αιτίες της παχυσαρκίας και άρα πηγή μόνιμου άγχους για την υγεία και την εξωτερική εμφάνιση: τα άτομα που υποφέρουν από αυτήν δεν μπορούν ούτε να συγκρατήσουν αλλά ούτε και να ικανοποιήσουν την ακόρεστη ανάγκη τους για τροφή.
Και όπως επιβεβαιώνεται από διαφορετικές έρευνες, τα ίδια ακριβώς εγκεφαλικά κυκλώματα που ευθύνονται για τη βουλιμία εμπλέκονται και στις φαινομενικά αντίθετες εκδηλώσεις των ανορεξικών!
Πράγματι, η λεγόμενη «ψυχογενής ανορεξία» εκδηλώνεται είτε ως «εκούσια» και παρατεταμένη αποχή από τη λήψη τροφής είτε ως εναλλαγή βουλιμικών και ανορεκτικών κρίσεων. Πολύ συχνά οι ανορεξικοί, υποκύπτοντας στους διατροφικούς πειρασμούς, καταβροχθίζουν τεράστιες ποσότητες τροφών, τις οποίες αμέσως μετά φροντίζουν να αποβάλλουν προκαλώντας τεχνητά εμετό ή παίρνοντας μεγάλες ποσότητες καθαρτικών και διουρητικών ουσιών.
Γιατί η στέρηση τροφής δεν είναι πάντα αποτελεσματική;
Η εκδήλωση λοιπόν τόσο της ανορεκτικής όσο και της βουλιμικής συμπεριφοράς συσχετίζεται πλέον σαφώς με τη δυσλειτουργία συγκεκριμένων νευρωνικών κυκλωμάτων του εγκεφάλου μας, τα οποία δεν είναι σε θέση να δημιουργούν τα συνήθη αισθήματα ευχαρίστησης και ικανοποίησης που φυσιολογικά θα έπρεπε να βιώνει κάθε άνθρωπος όταν τρώει.
Σήμερα όλοι παραδέχονται ότι μια «σωστή» θερμιδική δίαιτα συμβάλλει στην παράταση του προσδόκιμου ζωής, γεγονός που έχει κατ’ επανάληψη επιβεβαιωθεί με πειράματα πάνω σε ζώα, και με πιο έμμεσους τρόπους στους ανθρώπους.
Αν όμως ένας οργανισμός ακολουθεί μια ακατάλληλη θερμιδική δίαιτα, τότε αυτή θα επιφέρει τα ακριβώς αντίθετα αποτελέσματα: προκαλεί σοβαρές και μόνιμες διαταραχές της ισορροπίας του οργανισμού, οι οποίες σχεδόν αναπόφευκτα καταλήγουν στις πολύ γνωστές «πολιτισμικές» παθήσεις: καρδιαγγειακά νοσήματα, ορισμένες νεοπλασίες και σοβαρές ψυχικές διαταραχές.
Επιπλέον, χάρη στη συνεργασία τους με επιδημιολόγους οι διατροφολόγοι ανακάλυψαν, και κυρίως επιβεβαίωσαν επαρκώς, ότι ορισμένα πρότυπα διατροφής -όπως το μεσογειακό ή το ιαπωνικό- είναι πολύ καλύτερα από άλλα.
Παρ’ όλα αυτά, οι παραδοσιακές, αποκλειστικά «θερμιδικές προσεγγίσεις» παρουσιάζουν κάποια εγγενή και σχεδόν ανυπέρβλητα όρια: μελετούν στατιστικά τα αποτελέσματα της λήψης τροφής από τον «μέσο» άνθρωπο, συνυπολογίζοντας απλώς σε αυτά και κάποια ατομικά πρότυπα ζωής (π.χ. άθληση, κάπνισμα, κατανάλωση αλκοόλ κ.ά.). Συχνά το αποτέλεσμα είναι μια απρόσωπη και αφαιρετική προσέγγιση του διατροφικού προβλήματος κάθε μεμονωμένου ανθρώπου.
Στην πραγματικότητα, όμως, δεν αντιδρούν όλοι οι άνθρωποι με τον ίδιο τρόπο σε μια συγκεκριμένη και αυστηρά τηρούμενη δίαιτα. Γεγονός που υποδεικνύει ότι οι ανθρώπινοι οργανισμοί δεν είναι ποτέ ίδιοι, ούτε καν από βιολογική άποψη.
Και μολονότι, από γενετικής απόψεως, όλοι οι άνθρωποι μοιράζονται το 99,9% των γονιδίων τους, το υπόλοιπο 0,1% των γονιδιακών παραλλαγών είναι, απ’ ό,τι φαίνεται, υπεραρκετό για την εμφάνιση σημαντικών ατομικών διαφορών· ακόμη και όσον αφορά τις εξατομικευμένες αντιδράσεις σε μια συγκεκριμένη δίαιτα.
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
 
Πώς διαμορφώνονται τα διατροφικά μας ήθη και πάθη;
Επί πολλά χρόνια η αντιδικία μεταξύ των ειδικών επικεντρωνόταν στο αν τον πρωτεύοντα ρόλο για τις ποικίλες εκδηλώσεις της ανθρώπινης συμπεριφοράς (και της διαιτολογικής, προφανώς) τον παίζουν τα γονίδια ή το περιβάλλον.
Σήμερα, η διένεξη αυτή θεωρείται μάλλον μάταιη και σίγουρα παραπλανητική, αφού για τη σύγχρονη βιολογική σκέψη, και κυρίως για τις βιοϊατρικές πρακτικές που αυτή συνεπάγεται, το ερώτημα αυτό είναι οριστικά ξεπερασμένο: η υγεία ενός ατόμου εξαρτάται από τη στενή αλληλεπίδραση των γονιδιακών του προδιαγραφών με τα διατροφικά του ήθη καθώς και με την ποιότητα των διατροφικών προϊόντων του περιβάλλοντός του.
Πράγματι, οι επιστήμες της διατροφής του 21ου αιώνα δίνουν ιδιαίτερη έμφαση στα διατροφικά μας ήθη και συνεπώς στον έλεγχο του σωματικού μας βάρους, επειδή θεωρούν ότι αυτή είναι η αποτελεσματικότερη ασπίδα προστασίας απέναντι σε πληθώρα νοσημάτων που μαστίζουν τις καταναλωτικές μας κοινωνίες, από τα καρδιαγγειακά νοσήματα και τον καρκίνο μέχρι την κατάθλιψη.

Δίαιτα ή Γενετική; Ο δυσεπίλυτος κόμβος
Το γνωσιακό κενό των αφηρημένων και στατιστικών προσεγγίσεων του πρόσφατου παρελθόντος ήρθαν να καλύψουν δύο νέες προσεγγίσεις: η διατροφική γονιδιωματική (nutrigenomics) και η διατροφική γενετική (nutrigenetics).
Η πρώτη επιχειρεί να διαφωτίσει τις αμφίδρομες και εξαιρετικά περίπλοκες σχέσεις ανάμεσα στα γονίδια ενός είδους και στη διατροφή του, ενώ η δεύτερη εστιάζει στις εξατομικευμένες αλληλεπιδράσεις ανάμεσα στη διατροφή και στον γονότυπο ενός συγκεκριμένου οργανισμού.
Μόνο αν γνωρίζουμε επακριβώς πώς επενεργούν συγκεκριμένες τροφές σε έναν συγκεκριμένο οργανισμό μπορούμε να βελτιώσουμε γενετικά και να σχεδιάσουμε τις τροφές που θα έχουν αποκλειστικά ευεργετική επίδραση στην υγεία του. Κάτι τέτοιο θα αποτελούσε για τα ανθρώπινα διατροφικά ήθη μια επανάσταση, ίσως εξίσου σημαντική με την επινόηση της γεωργίας: η δυνατότητα δηλαδή να δημιουργήσουμε στο μέλλον, μέσω της διατροφικής γενετικής, την τροφή που ταιριάζει στον κάθε άνθρωπο ανάλογα με τις ιδιαίτερες γονιδιακές του ανάγκες.
Για την έλευση όμως αυτού του «διαιτολογικού παραδείσου» θα πρέπει μάλλον να περιμένουμε πολύ, δεδομένων των μεγάλων κοινωνικών ανισοτήτων και των οξύτατων διατροφικών προβλημάτων που θα έχει να αντιμετωπίσει η ήδη υπερπληθής ανθρωπότητα.

Ο εγκέφαλος του Γαργαντούα
Γιατί, συνήθως, έχουμε την τάση να τρώμε περισσότερο απ’ όσο χρειαζόμαστε; Και ποιος βιολογικός μηχανισμός καθορίζει πόσο πρέπει να φάμε και πότε πρέπει να σταματήσουμε;
Από καιρό είναι γνωστό στους ειδικούς ότι το σύνθετο παιχνίδι της επιθυμίας και της πρόσληψης τροφής καθορίζεται κυρίως από δύο νευροβιολογικούς μηχανισμούς. Ο πρώτος ελέγχει την ανάγκη μας για τροφή, ενώ ο δεύτερος ρυθμίζει την επιθυμία για τροφή.
Επίσης, από καιρό είναι γνωστό ότι ο ομοιοστατικός μηχανισμός που ρυθμίζει καθημερινά τη δίαιτά μας βρίσκεται στα βάθη του εγκεφάλου και συγκεκριμένα στον υποθάλαμο. Αυτή η εγκεφαλική δομή του διάμεσου εγκεφάλου -βρίσκεται ακριβώς κάτω από τον θάλαμο- ρυθμίζει τις περισσότερες ενδοκρινικές και σπλαχνικές λειτουργίες του οργανισμού. Στον υποθάλαμο φτάνουν τα σήματα που μεταφέρουν πληροφορίες από το πεπτικό σύστημα (μεταβολικές ενδείξεις), και αυτός, αφού αξιολογήσει και συσχετίσει αυτές τις πληροφορίες, αποφασίζει και στέλνει εντολή για το αν πρέπει ή όχι να φάμε, ώστε να διατηρηθεί σταθερό το βάρος του σώματός μας.
Ωστόσο, είναι σαφές ότι στην επιλογή και την κατανάλωση τροφών θα πρέπει να εμπλέκονται και άλλοι «ανώτεροι» μηχανισμοί του εγκεφάλου. Αυτοί επηρεάζουν σημαντικά και τελικά καθορίζουν τις διατροφικές μας συνήθειες. Ενα τέτοιο ανώτερο κέντρο αποφάσεων είναι το λεγόμενο «σύστημα ικανοποίησης και ανταμοιβής της ντοπαμίνης».
Το σύστημα αυτό ενεργοποιείται, για παράδειγμα, όταν νιώθουμε έντονη επιθυμία για ένα γλυκό μόλις έχουμε φάει. Προφανώς, η σφοδρή επιθυμία μας για ένα γλυκό δεν προκύπτει από πείνα αλλά από το σύστημα ανταμοιβής της ντοπαμίνης. Σε πολλές περιπτώσεις, η επιθυμία για ένα συγκεκριμένο είδος τροφής υπερτερεί και κυριαρχεί πάνω στην πιο στοιχειώδη ανάγκη μας για τροφή: αυτό ακριβώς συμβαίνει όταν, ενώ δεν πεινάμε, νιώθουμε την «ανεξήγητη» επιθυμία για μια εύγευστη τροφή.
Η αδυναμία μας να ελέγξουμε, για μεγάλο χρονικό διάστημα, την παρόρμησή μας να τρώμε για λόγους ψυχολογικής ανταμοιβής και όχι για την ικανοποίηση των διατροφικών μας αναγκών έχει συνέπεια την απορρύθμιση του ομοιοστατικού μηχανισμού του υποθαλάμου. Απορρύθμιση που έχει συνέπεια την αύξηση του σωματικού βάρους ή και την παχυσαρκία.