ΑΜΦΙΠΟΛΗ ΤΥΜΒΟΣ ΚΑΣΤΑ: Βρέθηκε το κεφάλι της Σφίγγας και θραύσματα από τα φτερά

Βρέθηκε το κεφάλι σφίγγας στην Αμφίπολη

Συνεχίζονται οι ανασκαφικές εργασίες από την ΚΗ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων, στον Τύμβο Καστά, Αμφίπολης. Το Σάββατο (18/10) και τη Δευτέρα (20/10) προχώρησε η ανασκαφή σε όλη την επιφάνεια στο εσωτερικό του τέταρτου χώρου (4,5Χ6μ.) και σε βάθος μέχρι 5,20 μ. από την κορυφή της θόλου. 

Σήμερα, πραγματοποιήθηκε δοκιμαστική τομή (2Χ2μ.), στην είσοδο του τέταρτου χώρου, και σε βάθος 0,45μ. Μπροστά στην είσοδο, στον χώρο αυτό, αποκαλύφθηκαν δυο τμήματα, από το δυτικό θυρόφυλλο, τα οποία και συνανήκουν. 

Το πρώτο έχει διαστάσεις 0,89Χ1,49Χ0,15 και το δεύτερο 0,89Χ1,30Χ0,15.

Επίσης, αποκαλύφθηκε το βόρειο τμήμα του μαρμάρινου κατωφλίου, το οποίο έχει συνολικά μήκος 2,15μ. πλάτος 1,6μ. και πάχος 0,25μ.

Φέρει κυρτές βαθύνσεις, για την ένθεση των μεταλλικών τροχιών που διευκολύνουν την κίνηση των μαρμάρινων θυροφύλλων. Όπως προκύπτει από την συγκεκριμένη τομή, εδώ υπήρχε δάπεδο από πωρόλιθους, που έφεραν λευκό επίχρισμα. Εκατέρωθεν του κατωφλίου εντοπίστηκαν, κατά χώραν, οι πωρόλιθοι του δαπέδου. Στην ανατολική πλευρά της τομής το δάπεδο φαίνεται ότι έχει υποστεί καθίζηση, ενώ δυτικότερα το δάπεδο είναι κατεστραμμένο και οι λίθοι του πεσμένοι στο εσωτερικό της τομής.

Σε βάθος 0,15μ. από την επιφάνεια του κατωφλίου εντοπίστηκε και αποκαλύφθηκε το μαρμάρινο κεφάλι Σφίγγας. 

Είναι ακέραιο με ελάχιστη θραύση στη μύτη. Έχει ύψος 0,60 μ. Το κεφάλι ταυτίζεται και αποδίδεται στον κορμό της ανατολικής Σφίγγας, όπου ήταν ένθετο. Στρέφεται προς την είσοδο και φέρει πόλο. Στο κάτω μέρος του λαιμού σώζεται ακέραιη η διατομή της έδρασης στο σημείο ένθεσης στον κορμό της. Έχει κυματιστούς βοστρύχους, που φέρουν ίχνη κόκκινου χρώματος, οι οποίοι πέφτουν στον αριστερό ώμο της, ενώ συγκρατούνται από λεπτή ταινία. Πρόκειται για γλυπτό εξαιρετικής τέχνης. Βρέθηκαν, επίσης, θραύσματα από τα φτερά των Σφιγγών. 

Τις επόμενες ημέρες έχει προγραμματιστεί η αφαίρεση πεσμένων πωρόλιθων από το εσωτερικό του τρίτου χώρου καθώς και των τμημάτων της θύρας τα οποία περιγράψαμε. Συγχρόνως, θα ενισχυθούν οι υποστυλώσεις προκειμένου να συνεχιστεί η ανασκαφική έρευνα στην υπόλοιπη έκταση του τρίτου χώρου.

Πηγή: ΥΠΠΟΑ

ΠΗΓΗ: http://erroso.blogspot.gr

ΑΜΦΙΠΟΛΗ - ΤΥΜΒΟΣ ΚΑΣΤΑ: Ο Ερμής θα λύσει το μυστήριο;

Ο Ερμής οδηγεί το άρμα στο μυστικό

Μοναδικής ωραιότητας, όπως και σημασίας, είναι το υπέροχο ψηφιδωτό που αποκάλυψε η ανασκαφή στην Αμφίπολη.

Πρόκειται για το μόνο ψηφιδωτό δάπεδο που έχει αποκαλυφθεί ποτέ σε μακεδονικό τάφο και ίσως, όταν ολοκληρωθεί η ανασκαφή μέσα στις επόμενες ημέρες, δώσει ενδείξεις για τον νεκρό που είχε ταφεί εκεί.

Σε κάθε περίπτωση, πρόκειται για ένα έργο με μεγάλο ενδιαφέρον, που μας φέρνει πιο κοντά στην αποκάλυψη του μυστικού του τάφου. Δεν αποκλείεται να ήταν ορατό και προσβάσιμο κατά την αρχαία εποχή, αν και εφόσον το ταφικό μνημείο ήταν ανοιχτό μέχρι και τον δεύτερο θάλαμο. Η είδηση της αποκάλυψης του ψηφιδωτού έκανε τον γύρο του κόσμου και μεταδόθηκε και από το CNN.

Το ψηφιδωτό καλύπτει όλη την επιφάνεια του δευτέρου θαλάμου, μαζί με τα διακοσμητικά του πλαίσια. Η παράσταση έχει εμβαδόν 4,5 μ. μήκος επί 3 πλάτος. «Είναι κατασκευασμένο από μικρά βότσαλα, λευκού, μαύρου, γκριζωπού, μπλε, κόκκινου και κίτρινου χρώματος. Την κεντρική παράσταση περιβάλλει διακοσμητικό πλαίσιο, πλάτους 0,60 μ., το οποίο συντίθεται από διπλό μαίανδρο, τετράγωνα και τρέχουσα σπείρα», όπως αναφέρει το δελτίο Τύπου του υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού. Το φόντο της παράστασης είναι σε αποχρώσεις γκρι - μπλε. Ο «φωτισμός» του ψηφιδωτού επετεύχθη με τη χρήση γαλάζιων ψηφίδων ανάμεσα σε πιο σκούρες. Μία τέτοια γαλάζια ψηφίδα σχηματίζει το μάτι ενός από τα άλογα.

Aριστερά, ο θεός Ερμής που κρατά κηρύκειο ως ψυχοπομπός.
Στο κέντρο, άρμα με δύο λευκά άλογα σε κίνηση.
Δεξιά, ο γενειοφόρος άνδρας με στεφάνι δάφνης στο κεφάλι.
Πολλά μέρη από το φθαρμένο τμήμα έχουν βρεθεί στην αμμώδη επίχωση 
και τις επόμενες μέρες θα γίνει προσπάθεια συγκόλλησης και αποκατάστασής του. 
Μέχρι στιγμής δεν έχουν εντοπιστεί πουθενά τα κεφάλια των σφιγγών του πρώτου υπέρθυρου

Η κεντρική παράσταση «απεικονίζει άρμα σε κίνηση, που σύρεται από δύο λευκά άλογα, το οποίο οδηγεί γενειοφόρος άνδρας, με στεφάνι δάφνης στο κεφάλι. Μπροστά από το άρμα απεικονίζεται ο θεός Ερμής ως ψυχοπομπός, ο οποίος φορά πέτασο, μανδύα, φτερωτά σανδάλια και κρατά κηρύκειο. Η σύνθεση έχει κατεύθυνση από ανατολικά προς τα δυτικά.

Η παράσταση διακρίνεται για την εξαίρετη τέχνη στην απόδοση των λεπτομερειών των χαρακτηριστικών, τόσο των μορφών όσο και των αλόγων, όπως και για την αρμονία των χρωμάτων. Η σύνθεση είναι σύγχρονη του ταφικού συγκροτήματος και χρονολογείται στο τελευταίο τέταρτο του 4ου αιώνα π.Χ.

Το ψηφιδωτό έχει υποστεί φθορά στο κέντρο, σε σχήμα κύκλου, διαμέτρου 0,80 μ. Ωστόσο, πολλά μέρη από το φθαρμένο τμήμα έχουν βρεθεί στην αμμώδη επίχωση. Τις επόμενες μέρες θα γίνει προσπάθεια συγκόλλησης και αποκατάστασής του, προκειμένου να συντεθεί, στο μέτρο του δυνατού, η συνολική εικόνα της παράστασης.

Το ψηφιδωτό δάπεδο, ανατολικά και δυτικά, δεν έχει αποκαλυφθεί στο σύνολό του, καθώς η ανασκαφή είναι ακόμη σε εξέλιξη στα τμήματα αυτά. Αναμένεται να αποκαλυφθεί πλήρως μέσα στο επόμενο διήμερο - τριήμερο και τότε οι ανασκαφείς θα είναι σε θέση να το «διαβάσουν» καλύτερα. Ολα εξαρτώνται από το αν υπάρχει άλλη μορφή πίσω από τον γενειοφόρο στεφανωμένο άντρα. Αν όχι, τότε ο Ερμής θα ερμηνευθεί ως ψυχοπομπός και η στεφανωμένη ανδρική μορφή θα «μιλήσει» για τον νεκρό που έχει ταφεί εκεί. Αυτό συμβαίνει στον τάφο της Κρίσεως, όπως ονομάζεται ένα από τα μνημεία της αρχαίας Μίεζας και όπου ο Ερμής κρατά κηρύκειο πανομοιότυπο με αυτό που βρέθηκε στην Αμφίπολη. Στον τάφο της Κρίσεως εικονίζεται ο νεκρός, που θα πρέπει να ήταν στρατιωτικός.

Αν εμφανιστεί γυναικεία μορφή και μάλιστα σε στάση «αντίστασης», τότε ο Ερμής ήταν προπομπός και έχουμε παράσταση με την αρπαγή της Περσεφόνης, την οποία συναντάμε και σε τοιχογραφία στον λεγόμενο τάφο της Περσεφόνης, στις Αιγές.

Πρόκειται, πάντως, και πάλι για ένα ζωγραφικό θέμα που απαντάται σε ταφικό μνημείο. Η ανασκαφική ομάδα δεν ταυτίζει το πρόσωπο του γενειοφόρου άνδρα με νεκρό ή θεό, περιμένοντας να ολοκληρωθεί η ανασκαφή. Οπως αναφέρουν, ενδεχομένως να έχει αποτυπωθεί και κάποια άλλη μυθολογική σκηνή, κάτι που συμβαίνει σε μακεδονικούς τάφους.

Στα νότια του ψηφιδωτού δαπέδου και ανάμεσα στα βάθρα των Καρυατίδων αποκαλύφθηκε πώρινο κατώφλι, καλυμμένο με λευκό κονίαμα. Στα βόρεια του δαπέδου αποκαλύφθηκε το μαρμάρινο κατώφλι της θύρας, που οδηγεί στον τρίτο χώρο, διακοσμημένο με ιωνικό κυμάτιο, στο κάτω μέρος του. Δηλαδή, αυτήν τη στιγμή έχουμε και τα δύο κατώφλια των θυρών στους τοίχους που ορίζουν τον δεύτερο θάλαμο, και μάλιστα στη θέση τους, όπως άλλωστε αναμενόταν.

Συνεχίζονται οι εργασίες - «Τείχος» χώματος στον τρίτο θάλαμο

Με αποκάλυψη του υπόλοιπου δαπέδου στον δεύτερο θάλαμο θα συνεχιστεί τις επόμενες ημέρες η ανασκαφική διαδικασία στον λόφο Καστά στην Αμφίπολη. Μέχρι στιγμής έχει αποκαλυφθεί όλο το δάπεδο με την ψηφιδωτή παράσταση και τις διακοσμητικές ταινίες κατά μήκος του θαλάμου και πρέπει να αποκαλυφθεί και κατά το πλάτος.

Η σταδιακή αφαίρεση μέρους της επίχωσης θα συνεχιστεί και τις επόμενες ημέρες. Οι φωτογραφίες από τη θύρα στον τρίτο διαφραγματικό τοίχο δείχνουν ακριβώς από πίσω ένα «τείχος» χώματος, το οποίο σιγά σιγά πρέπει να κατέβει.

Ακριβώς κάτω από αυτό το θύρωμα, προς το εσωτερικό του τρίτου χώρου, εντοπίστηκαν ακόμη δύο τμήματα από τα μαρμάρινα θυρόφυλλα.

Η ομάδα δεν μπορεί αυτήν τη στιγμή να πει με βεβαιότητα αν έχουμε όλα τα μέρη από τα δύο θυρόφυλλα, τις επόμενες ημέρες όμως θα κάνει τις μετρήσεις και τις ταυτίσεις ώστε να ξέρουν τι άλλο πρέπει να περιμένουν. Μέχρι στιγμής δεν έχουν εντοπιστεί πουθενά τα κεφάλια των σφιγγών του πρώτου υπέρθυρου, ούτε όμως και τα τμήματα της μαρμάρινης ψευδοροφής από τον δεύτερο θάλαμο - εκτός από ένα.

Επομένως, η διερεύνηση στα χώματα θα συνεχιστεί. Ας σημειωθεί πως χώμα έχει σταλεί στην Ελβετία για αναλύσεις, προκειμένου να διαπιστωθεί η προέλευσή του και τα γεωλογικά του χαρακτηριστικά και όχι για υποτιθέμενη χρονολόγηση.

Τέλος, όταν ολοκληρωθούν οι εργασίες στον δεύτερο θάλαμο, θα συνεχιστούν με μεγαλύτερη ένταση οι αποχωματώσεις στον τρίτο. Αυτές θα δείξουν αν υπάρχει ράμπα ή σκάλα στο δάπεδο και αν έχει θύρα το τέταρτο θύρωμα.

Οι ζωγραφιές λύνουν τα μυστήρια

Αν δεν υπήρχαν οι μακεδονικοί τάφοι, λίγα θα γνωρίζαμε από την αρχαία ελληνική ζωγραφική και ιδίως από τη ζωγραφική της Μακεδονίας.

Η Αρπαγή της Περσεφόνης από τον Άρχοντα του Κάτω Κόσμου.

Η φθαρτότητα των υλικών δεν επέτρεψε να φτάσουν ως τις μέρες μας ζωγραφικά έργα. Όσα έμειναν, έμειναν επειδή διατηρήθηκαν στις ειδικές συνθήκες των καταχωμένων τάφων. Μέχρι την ανακάλυψή τους, γνωρίζαμε μονάχα τα ψηφιδωτά δάπεδα οικιών από την Πέλλα και την Όλυνθο, που αντανακλούσαν τα επιτεύγματα αυτής της ζωγραφικής.

Έργο του Νικήμαχου ήταν, πιθανώς, η πολυπρόσωπη σύνθεση κυνηγιού με δέκα κυνηγούς, η οποία βρίσκεται στην πρόσοψη του τάφου του Φιλίππου Β' στις Αιγές, σε μια ζωφόρο 5,6μ. μήκος. Από εικονογραφική άποψη η τοιχογραφία του κυνηγιού παρουσιάζει μεγάλο ενδιαφέρον. Οι περισσότεροι από τους κυνηγούς είναι γυμνοί ή φορούν μόνο χλαμύδες. Κοντό χιτώνα φορούν μόνο ο έφιππος αγένειος κυνηγός στο κέντρο της παράστασης και ο έφιππος γενειοφόρος που επιτίθεται με το δόρυ του στο πληγωμένο λιοντάρι στη δεξιά πλευρά. Οι επιστήμονες τους έχουν ταυτίσει με τον Φίλιππο και τον Αλέξανδρο.

Στον τάφο του Αλεξάνδρου Δ', γνωστό ως «τον τάφο του πρίγκιπα», υπήρχε ζωγραφική παράσταση στην ιωνική ζωφόρο, αλλά ήταν επάνω σε ξύλο και χάθηκε. Στον προθάλαμο, όπως σημειώνει η έφορος και ανασκαφέας Αγγελική Κοτταρίδη, έχει παράσταση αρματοδρομίας, «ίσως μια έμμεση αναφορά στους αγώνες με τους οποίους τιμούσαν τους νεκρούς ήρωες από την εποχή του έπους. Είκοσι ένα κόκκινα άρματα που τα σέρνουν λευκά άλογα και τα οδηγούν νεαροί ηνίοχοι με μακριούς ανεμίζοντες χιτώνες κινούνται επάνω σε βαθυγάλαζο φόντο».

«Δίπλα στον Φίλιππο, λίγα χρόνια πριν, είχε ταφεί σε κιβωτιόσχημο τάφο, που δεν γλίτωσε τη σύληση, ένα άλλο διακεκριμένο μέλος της οικογένειάς του, πιθανώς η Νικησίπολη, σύζυγος και αυτή του Φιλίππου, μητέρα της Θεσσαλονίκης. Η μοναδική τοιχογραφία από το εσωτερικό του τάφου, με την Αρπαγή της Περσεφόνης από τον Άρχοντα του Κάτω Κόσμου, τη βουβή Δήμητρα και τις τρεις αδέκαστες Μοίρες, με τον Ερμή Ψυχοπομπό σε έντονη κίνηση και την τρομαγμένη νύμφη που μαρτυρεί το φοβερό γεγονός, είναι ένα μοναδικό επίτευγμα της αρχαίας ζωγραφικής τέχνης και μια σπάνια εικονογραφική μαρτυρία των αρχαίων μυστηριακών αντιλήψεων για τη μεταθανάτια ζωή» γράφει η δρ Κοτταρίδη.

Η μορφή του νεκρού από τον τάφο της Κρίσεως στη Μίεζα

Ο μακεδονικός τάφος των Ανθεμίων (πρώτο μισό του 3ου αιώνα π.Χ.) στη Μίεζα έχει ναόσχημη πρόσοψη. Στο αέτωμα σώζεται ωραία ζωγραφική παράσταση, που εικονίζει ζευγάρι ώριμης ηλικίας καθισμένο σε ανάκλιντρο συμποσίου. Και οι δύο μορφές είναι ντυμένες με χιτώνα και ιμάτιο, που ο καλλιτέχνης έχει αποδώσει με εντυπωσιακές και πλούσιες πτυχές. Στην οροφή του προθαλάμου έξι ανθέμια εναλλάσσονται με νερολούλουδα πάνω σε γαλαζοπράσινο βάθος, που θυμίζει λουλούδια να πλέουν στην επιφάνεια λίμνης.

Ο τάφος της Κρίσεως, από τους σημαντικότερους μακεδονικούς που έχουν ανασκαφεί, ήταν επίσης στη Μίεζα. Χρονολογείται στο τελευταίο τέταρτο του 4ου αι. π.Χ. και οφείλει την ονομασία του στη μοναδική για την αρχαία τέχνη ζωγραφική παράσταση που τον διακοσμεί με θέμα την κρίση του νεκρού. Ταινία με σταγόνες και γραπτή ζώνη με άνθη και έλικες διαχωρίζουν τις μετόπες από την ιωνική ζωφόρο που ακολουθεί. Το θέμα του διάκοσμού της είναι κάποια μάχη των Ελλήνων εναντίον των Περσών, ενώ είναι χαρακτηριστικό ότι οι μορφές που τη συνθέτουν είναι ανάγλυφες.

Ανάμεσα στις ακραίες παραστάδες και στους δωρικούς ημικίονες που πλαισιώνουν τη θύρα υπάρχουν τέσσερις ζωγραφικοί πίνακες, οι οποίοι αποτελούν ενιαία σύνθεση που απεικονίζει τη σκηνή της κρίσης του νεκρού. Ο νεκρός πολεμιστής οδηγείται από τον ψυχοπομπό Ερμή στους κριτές του Κάτω Κόσμου, Αιακό και Ραδάμανθυ, θέμα εξαιρετικά σπάνιο στην εικονογραφία, αλλά γνωστό από τον πλατωνικό διάλογο «Γοργίας».

Το ταφικό μνημείο του Λύσωνος και του Καλλικλέους στα Λευκάδια μπορεί να χρονολογηθεί από τα τέλη του 3ου έως τα μέσα του 2ου αιώνα π.Χ. Οι ιωνικές παραστάδες, που αποδίδονται τρισδιάστατα με φωτοσκίαση πάνω στους τοίχους, δημιουργούν στο εσωτερικό του μνημείου την εντύπωση ενός πραγματικού περιστυλίου, στον υπαίθριο χώρο ενός κήπου. Μια συνεχόμενη φυτική γιρλάντα με κορδέλες και ρόδια στεφανώνει το ανώτερο μέρος του περιστυλίου, ενώ στα δύο τύμπανα των στενών πλευρών αποδίδονται ζωγραφικά τα όπλα, που συχνά συνοδεύουν ως κτερίσματα τους νεκρούς πολεμιστές: κράνη, ξίφη, καθώς και δύο διαφορετικού τύπου μακεδονικές ασπίδες. Ισως να αποτέλεσε τις αρχές ή να έθεσε τις βάσεις για την ανάπτυξη του δεύτερου πομπηιανού στυλ.

Βοτσαλωτό δάπεδο με ρόμβους έχει επίσης άλλος μακεδονικός τάφος που έχει βρεθεί στην Αμφίπολη και ήταν συλημένος. Στις κλίνες άλλου μακεδονικού τάφου της ίδιας περιοχής υπάρχει ζωγραφική διακόσμηση με διονυσιακά θέματα.

Πηγή: Αγγ. Κώττη, Έθνος 1, Έθνος 2

ΠΗΓΗ: http://erroso.blogspot.gr/2014/10/blog-post_49.html

ΑΜΦΙΠΟΛΗ - ΤΥΜΒΟΣ ΚΑΣΤΑ: Αποκαλύφθηκε εντυπωσιακό ψηφιδωτό (ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ)

Εντυπωσιακό ψηφιδωτό αποκαλύφθηκε στην Αμφίπολη

Το ψηφιδωτό καλύπτει όλη την επιφάνεια του χώρου

Ένα εντυπωσιακό ψηφιδωτό που απεικονίζει ένα άρμα με έναν άνδρα σε κίνηση ανακάλυψαν οι αρχαιολόγοι στον Τύμβο Καστά της αρχαίας Αμφίπολης. Προχωρεί η ανασκαφική έρευνα στον λόφο Καστά Αμφίπολης, από την ΚΗ´ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων. 

Συνεχίζεται η σταδιακή αφαίρεση μέρους της επίχωσης, από τον δεύτερο χώρο, πίσω από τις Καρυάτιδες και μέχρι την επιφάνεια του δαπέδου, σε βάθος 6μ. από την θόλο. Κατά την αφαίρεση της επίχωσης αποκαλύφθηκε το μεγαλύτερο τμήμα ψηφιδωτού δαπέδου, το οποίο καλύπτει όλη την επιφάνεια του χώρου δηλαδή, 4,5μ. πλάτος επί 3 μ. μήκος.

Το ψηφιδωτό είναι κατασκευασμένο από μικρά βότσαλα, λευκού, μαύρου, γκριζωπού, μπλέ, κόκκινου και κίτρινου χρώματος. Την κεντρική παράσταση περιβάλλει διακοσμητικό πλαίσιο, πλάτους 0,60μ.,το οποίο συντίθεται από διπλό μαίανδρο, τετράγωνα και τρέχουσα σπείρα. Το φόντο της παράστασης είναι σε αποχρώσεις γκρί-μπλέ. 

Η κεντρική παράσταση απεικονίζει άρμα σε κίνηση, που σύρεται από δύο λευκά άλογα, το οποίο οδηγεί γενειοφόρος άνδρας, με στεφάνι δάφνης στο κεφάλι. 

Μπροστά από το άρμα απεικονίζεται ο θεός Ερμής ως ψυχοπομπός, ο οποίος φορά πέτασο, μανδύα, φτερωτά σανδάλια και κρατά κηρύκειο. Η σύνθεση έχει κατεύθυνση από ανατολικά προς τα δυτικά. 

Η παράσταση διακρίνεται για την εξαίρετη τέχνη στην απόδοση των λεπτομερειών των χαρακτηριστικών, τόσο των μορφών, όσο και των αλόγων, όπως και για την αρμονία των χρωμάτων. Η σύνθεση είναι σύγχρονη του ταφικού συγκροτήματος και χρονολογείται στο τελευταίο τέταρτο του 4ου αιώνα π.Χ. Το ψηφιδωτό έχει υποστεί φθορά στο κέντρο, σε σχήμα κύκλου, διαμέτρου 0,80μ. Ωστόσο, πολλά μέρη από το φθαρμένο τμήμα έχουν βρεθεί στην αμμώδη επίχωση. Τις επόμενες μέρες θα γίνει προσπάθεια συγκόλλησης και αποκατάστασής του, προκειμένου να συντεθεί, στο μέτρο του δυνατού, η συνολική εικόνα της παράστασης. 

Το ψηφιδωτό δάπεδο, ανατολικά και δυτικά, δεν έχει αποκαλυφθεί στο σύνολό του, καθώς η ανασκαφή είναι ακόμη σε εξέλιξη στα τμήματα αυτά. Στα νότια του ψηφιδωτού δαπέδου και ανάμεσα στα βάθρα των Καρυατίδων αποκαλύφθηκε πώρινο κατώφλι, καλυμένο με λευκό κονίαμα. Στα βόρεια του δαπέδου αποκαλύφθηκε το μαρμάρινο κατώφλι της θύρας, που οδηγεί στον τρίτο χώρο, διακοσμημένο με ιωνικό κυμάτιο, στο κάτω μέρος του. 

Επίσης, εντοπίστηκαν, ακριβώς κάτω από το θύρωμα, προς το εσωτερικό του τρίτου χώρου, δύο ακόμη τμήματα από τα μαρμάρινα θυρόφυλλα.

Πηγή: ΥΠΠΟΑ

ΠΗΓΗ: http://erroso.blogspot.gr/2014/10/blog-post_84.html

ΑΜΦΙΠΟΛΗ ΤΥΜΒΟΣ ΚΑΣΤΑ - Υπάρχει και τέταρτος ταφικός θάλαμος

Βλέπουν τέταρτο θάλαμο - μαγεύουν οι ολόσωμες Καρυάτιδες

Μια επιβεβαίωση των υποψιών τους περίμενε τους ανασκαφείς κατά τον γεωτρητικό δειγματοληπτικό έλεγχο που διενήργησαν στον τέταρτο τοίχο, ο οποίος ορίζει το τέρμα του τρίτου θαλάμου. Εντοπίστηκε μαρμάρινο θύρωμα, ανοίγματος 0,96, δηλαδή στενότερο από τα άλλα δύο θυραία ανοίγματα.

Όπως λένε οι ανασκαφείς, γίνεται πλέον φανερό ότι υπάρχει και τέταρτος ταφικός θάλαμος, κάτι που επαναλάμβαναν εδώ και πολλές μέρες. Προς το παρόν δεν είναι δυνατόν να μάθουν αν υπάρχει κλίμακα ή ράμπα από το δάπεδο του τρίτου θαλάμου, καθώς αυτός εξακολουθεί να είναι καλυμμένος με χώματα.

Η διαφορά ύψους του όμως από τους άλλους δύο (είναι κατά ένα μέτρο ψηλότερος όπως όλα δείχνουν) τους έκανε εξαρχής να υποψιαστούν πως ίσως κάτι υπάρχει στο δάπεδο που οδηγεί στον επόμενο θάλαμο. Που όλοι ελπίζουν να είναι ο ταφικός.

Κάνοντας μια υπόθεση εργασίας, αρχαιολόγοι οι οποίοι γνωρίζουν από μακεδονικούς τάφους αναφέρουν την περίπτωση αυτός ο τέταρτος θάλαμος να είναι μικρότερος από τους προηγούμενους, εκ κατασκευής. Να πρόκειται δηλαδή για έναν υπόγειο θάλαμο, που μέσα θα κρύβει τη σαρκοφάγο ή τη λάρνακα και τα κτερίσματα. Επίσης, σκέπτονται την εκδοχή να είναι μια κόγχη, μέσα στην οποία και πάλι θα είχε ταφεί ο νεκρός. Πρόκειται για υποθέσεις εργασίας, και ίσως αλλάξουν με την πρόοδο των ευρημάτων, ίσως όμως και να ισχύει κάποια από αυτές.

Η περίπτωση να υπάρχει και τέταρτος ταφικός θάλαμος είχε γίνει περισσότερο ισχυρή κατά τους ανασκαφείς όταν διαπίστωσαν ότι το μνημείο είναι γεμάτο χώμα. Το είχαν αποδώσει σε πρόθεση των κατασκευαστών και είχαν πει ότι ο νεκρός είχε ταφεί σε θάλαμο που βρισκόταν βαθύτερα και δεν είχε γεμίσει με χώμα. Ο τέταρτος διαφραγματικός τοίχος πάντως, που έχει το θύρωμα προς τον τέταρτο θάλαμο, δεν έχει τρύπα από τυμβωρύχους στο τύμπανο, όπως οι προηγούμενοι.

Οι εργασίες - Συνεχίζεται η μάχη με το χώμα

Πώς θα προχωρήσουν από εδώ και πέρα οι εργασίες προκειμένου να μπουν οι ανασκαφείς στον τέταρτο θάλαμο; Κανείς δεν μπορεί να πει προς το παρόν. Πρώτα θα πρέπει να γίνουν αποχωματώσεις, να εμφανιστεί το θύρωμα στον τέταρτο τοίχο και μετά να προσπαθήσουν να δουν τι έχει παραμέσα.

Δεν πρόκειται πάντως, όπως λένε στο «Έθνος» η γενική γραμματέας Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη και η Αννα Παναγιωταρέα, να προβούν σε καμιά ενέργεια όσον αφορά την είσοδο στον θάλαμο αυτόν, αν δεν διερευνήσουν εξονυχιστικά τα δεδομένα και την κατάσταση.

Στον τρίτο θάλαμο, οι εργασίες συνεχίζονται υπό συνθήκες ασφάλειας για τους εργαζόμενους. Πραγματοποιήθηκαν μετρήσεις ως προς την περιεκτικότητα του αέρα, στο εσωτερικό του και προέκυψε ότι η περιεκτικότητα σε στοιχεία οξυγόνου και μονοξειδίου του άνθρακα βρίσκεται σε κανονικά επίπεδα. Αυξημένη είναι μόνο η σχετική υγρασία (87%), ενώ η θερμοκρασία κυμαίνεται από 21,5 - 22,70C, σύμφωνα με την ανακοίνωση του υπουργείου Πολιτισμού.

Σύμφωνα με την ίδια ανακοίνωση, «η πρόσβαση στον τρίτο χώρο του μνημείου για την τοποθέτηση αντιστήριξης- υποστύλωσης και η συνέχιση της ανασκαφικής διαδικασίας προετοιμάζεται συστηματικά με παράλληλες ενέργειες, οι οποίες βρίσκονται σε εξέλιξη». Αποφασίστηκε από τη διεπιστημονική ομάδα η είσοδος στον τρίτο χώρο να μη γίνει από την οπή στο άνω δυτικό μέρος του τρίτου διαφραγματικού τοίχου, αλλά διά της αρχαίας εισόδου. Επομένως, πριν από οποιαδήποτε άλλη εργασία θα αφαιρεθεί επίχωση από τον δεύτερο χώρο, θα απομακρυνθεί το πεσμένο τμήμα του υπέρθυρου και θα υποστυλωθεί το θύρωμα μεταξύ δεύτερου και τρίτου χώρου, με ξύλινα στοιχεία.

Θα ενισχυθεί η αντιστήριξη στον δεύτερο χώρο, σε κατώτερη στάθμη, ώστε να αναληφθούν οι πρόσθετες εξωτερικές ωθήσεις γαιών, μετά την απομάκρυνση της επίχωσής του.

Προετοιμάζεται δάπεδο εργασίας, με την απομάκρυνση χώματος από τον δεύτερο χώρο, ώστε να είναι δυνατή η είσοδος μεγάλου μήκους μεταλλικών στοιχείων αντιστήριξης και υποστύλωσης του τρίτου χώρου. Επίσης θα αφαιρεθούν πρόσθετοι λίθοι από τον τοίχο σφράγισης, μπροστά από τις Καρυάτιδες, για την τοποθέτηση της μεταφορικής ταινίας απομάκρυνσης χώματος και της γερανογέφυρας μεταφοράς λίθων, από τον τρίτο χώρο.

Θα γίνει απομάκρυνση χώματος, κατά 1μ., από τον πρώτο χώρο (σχεδόν έως το δάπεδο) και επέκταση της αντιστήριξης και υποστύλωσής του, επίσης λόγω της αλλαγής στάθμης της εσωτερικής επίχωσης.

Οι εργασίες καταβιβασμού της επίχωσης, εξωτερικά και πάνω ακριβώς από το μνημείο, θα πραγματοποιηθούν μετά την πρώτη φάση προσωρινής αντιστήριξης-υποστύλωσης του τρίτου χώρου, πριν δηλαδή να ξεκινήσει η απομάκρυνση της επίχωσης.

Μέτρα αντιστήριξης

Πάντοτε σύμφωνα με την ανακοίνωση του ΥΠΠΟΑ, είναι σε εξέλιξη η μελέτη των μέτρων αντιστήριξης και υποστύλωσης του τρίτου χώρου, ώστε να καθορισθούν οι ποσότητες και οι θέσεις τοποθέτησης των στοιχείων αντιστήριξης-υποστύλωσης, καθώς και οι φάσεις τοποθέτησης, σε συνάρτηση με την ανασκαφική εργασία.

Για την αντιμετώπιση της απορροής των ομβρίων, από την περιοχή του μνημείου, σχεδιάστηκε η τοποθέτηση αγωγού, κατά μήκος της μεγάλης αύλακας, έξω από τον περίβολο. Πραγματοποιείται γεωτεχνική έρευνα στην περιοχή του μνημείου για τη διαπίστωση της σύστασης και των γεωτεχνικών ιδιοτήτων των απαντώμενων γεωϋλικών. Η έρευνα θα γίνει με επαρκή αριθμό γεωτρήσεων και εργαστηριακών δοκιμών.

Μαγεύουν οι ολόσωμες Καρυάτιδες

Μεγαλύτερης ωραιότητας κι από ό,τι τα πανέμορφα μπούστα τους μαρτυρούσαν, οι Καρυάτιδες στον τάφο της Αμφίπολης παρουσιάσθηκαν χθες με όλη τους τη μεγαλοπρέπεια, καθώς αποκαλύφθηκαν μέχρι τα πέλματα και τους κοθόρνους - τα υποδήματα που φορούσαν.

Ίχνη χρωμάτων, κόκκινου, κίτρινου και μπλε κάνουν ακόμα πιο εντυπωσιακή τη θωριά τους. Τα πτυχωτά τους ενδύματα, που τους προσδίδουν κομψότητα και χάρη, ολοκληρώνουν την εικόνα.

Μαζί με αυτήν την αποκάλυψη, το υπουργείο Πολιτισμού ανακοίνωσε και τον εντοπισμό τέταρτης θύρας, στον τέταρτο διαφραγματικό τοίχο, που ασφαλώς οδηγεί σε επόμενο θάλαμο. Η πρώτη θύρα στον εξωτερικό τοίχο έχει ως κόσμημα τις Σφίγγες, η δεύτερη στον δεύτερο διαφραγματικό έχει τις Καρυάτιδες, η τρίτη δεν έχει ακόμα διερευνηθεί και είναι στον τρίτο τοίχο και η τέταρτη μόλις αποκαλύφθηκε με γεωτρήσεις. Ενδέχεται να οδηγεί σε μικρή υπόγεια κατασκευή ή σε κόγχη, όπου και ίσως ήταν θαμμένος ο νεκρός. Επιβεβαιώνονται έτσι οι υποψίες που είχαν οι αρχαιολόγοι εδώ και πολλές μέρες, και τις οποίες είχε αναφέρει το «Εθνος», για την ύπαρξη τέταρτου θαλάμου.

Με την αφαίρεση τριών σειρών από τους πωρόλιθους του τοίχου σφράγισης, μπροστά από τον δεύτερο διαφραγματικό τοίχο, αποκαλύφθηκαν ολόκληρες οι Καρυάτιδες, οι οποίες έχουν ύψος 2,27 μ., φορούν ποδήρη χιτώνα και μακρύ κροσσωτό ιμάτιο με πλούσιες πτυχώσεις. Φέρουν κοθόρνους, οι οποίοι είναι διακοσμημένοι με κόκκινο και κίτρινο χρώμα, ενώ τα ακροδάχτυλα των ποδιών τους έχουν αποδοθεί με εξαιρετική λεπτομέρεια.

Τα ακροδάχτυλα των ποδιών τους έχουν αποδοθεί με εξαιρετική λεπτομέρεια

Στέκονται επάνω σε μαρμάρινα βάθρα μήκους 1,33μ. και πλάτους 0,68μ., τα οποία έχουν αποκαλυφθεί, προς το παρόν, σε ύψος περίπου 0,30 μ. Η όψη των βάθρων είναι διαμορφωμένη με στέψεις και ορθοστάτες. Ακολουθούν δηλαδή τον τύπο της μαρμάρινης επένδυσης των τοίχων όλων των θαλάμων.

Η απόσταση μεταξύ των δύο βάθρων είναι 1,68μ., όσο και το θυραίο άνοιγμα του πρώτου διαφραγματικού τοίχου με τις Σφίγγες. Στην επιφάνεια του βάθρου της ανατολικής Καρυάτιδος διακρίνεται κόκκινο χρώμα. Επίσης, κατά την αφαίρεση της αμμώδους επίχωσης πλησίον των Καρυατίδων βρέθηκαν τμήματα των χεριών τους.

Αν προσθέσουμε το ύψος των Καρυατίδων και το ύψος των βάθρων επάνω στα οποία πατούν, θα διαπιστώσουμε ότι το σύνολο φτάνει περίπου τα 4,5μ. όσο και το ύψος του διαφραγματικού τοίχου. Σημειώνουμε ότι επάνω από τις Καρυάτιδες υπάρχει επιστύλιο, το οποίο ανεβάζει το ύψος του διαφραγματικού τοίχου κατά μερικά εκατοστά.

Όπως φάνηκε ήδη από την αποκάλυψη των μπούστων τους, τα αγάλματα, τα οποία στο πίσω μέρος τους δεν είναι ολόγλυφα και ελεύθερα, αλλά συμφυή με πεσσό, ανήκουν στο αρχαϊστικό στυλ, μια μίμηση του αρχαϊκού δηλαδή, που ξεκινά περίπου μαζί με την ελληνιστική εποχή και φτάνει έως και τα ρωμαϊκά χρόνια.

Εντυπωσιάζουν οι Καρυάτιδες

Κοιτάζοντας με προσοχή τα νέα ευρήματα, διαπιστώνουμε ότι οι χιτώνες των δύο αγαλμάτων έχουν ελαφρές διαφορές τόσο στις πτυχώσεις όσο και στις ταινίες στο στήθος. Δηλαδή, δεν είναι η μία ακριβές αντίγραφο της άλλης.

Η λεπτομέρεια με την οποία έχουν αποδοθεί τα δάχτυλα των πελμάτων, δείχνει καλλιτέχνη που γνώριζε καλά τη γλυπτική. Επίσης, τα αγάλματα έχουν μια ελαφριά υποτυπώδη κίνηση, καθώς φαίνεται να ανασηκώνουν τον χιτώνα από τη μία μεριά. Ο χιτώνας είναι ποδήρης, δηλαδή μέχρι τους αστραγάλους, κάτι συνηθισμένο στην κοινωνία της εποχής και τα παπούτσια τους είναι κόθορνοι.

Λεπτομέρεια από τους κοθόρνους και τις πλούσιες πτυχώσεις του ενδύματος με ίχνη μπλε χρώματος

Οι κόθορνοι είναι υποδήματα με πολύ χοντρή σόλα. Το άνετο και εύχρηστο υπόδημα των αρχαίων μπορούσε να φορεθεί «τοις ποσίν αμφοτέροις», καθώς το κάθε ζεύγος το αποτελούσαν δύο εντελώς όμοια υποδήματα και δεν αντιστοιχούσε κάποιο αποκλειστικά στο δεξί ή στο αριστερό πόδι. Το φορούσαν και γυναίκες και άνδρες. Ο Αισχύλος το μετέτρεψε ώστε να μπορεί να χρησιμοποιηθεί στο θέατρο. Με τις υπερβολικά ψηλές σόλες που έβαλε, οι ηθοποιοί κέρδιζαν ύψος και παρουσιάζονταν πιο ψηλοί από τους θεατές.

Οι ομοιότητες των Καρυατίδων της Αμφίπολης με τα γλυπτά της Αθήνας στο Ερέχθειο είναι αρκετές, υπάρχουν όμως και διαφορές.

Οι Καρυάτιδες της Αμφίπολης είναι εντός ταφικού μνημείου (τύμβος Καστά), ενώ οι Καρυάτιδες του Ερεχθείου ήταν σε περίοπτη θέση, ορατές από πολλά σημεία του Ιερού Βράχου της Ακρόπολης. Και οι Αθηναίες Κόρες, όμως, φρουρούσαν κατά την παράδοση έναν τάφο, τον τάφο του μυθικού βασιλιά της Αθήνας, του Κέκροπα.

Πρόκειται για μορφές που παραπέμπουν στον τύπο της Κόρης, αγάλματα με ελαφρύ χαμόγελο, βοστρύχους, ενώτια και χειριδωτό χιτώνα. Οι βόστρυχοι παριστάνονται πλούσιοι, για να μη μένει ο λεπτός λαιμός σαν αδύνατο σημείο, το οποίο ήταν εύκολο να σπάσει, αλλά το κεφάλι να στηρίζεται και στην κόμμωση.

Στις μορφές των Καρυατίδων της Αμφίπολης σώζονται ίχνη κόκκινου και μπλε χρώματος, επειδή ήταν καταχωμένες και διατηρήθηκαν. Και οι Καρυάτιδες του Ερεχθείου ήταν επιφανειακά ζωγραφισμένες στην αρχαία εποχή, αλλά τα χρώματα χάθηκαν με το πέρασμα του χρόνου. Τόσο της Αμφίπολης όσο και του Ερεχθείου λειτουργούν ως κίονες. Κρατούν δηλαδή με τη μαρμάρινη κορμοστασιά τους το βάρος του υπερκείμενου επιστυλίου και βοηθούν να διατηρείται η στατικότητα της κατασκευής.

Οι Καρυάτιδες της Αμφίπολης είναι μεταγενέστερες των Καρυατίδων του Ερεχθείου, τουλάχιστον κατά 100 χρόνια. Ακολουθούν και οι δύο το στυλ της εποχής τους, που όμως είναι διαφορετικό. Του Ερεχθείου ανήκουν στον κλασικό ρυθμό, λιτό και μεγαλοπρεπή, της Αμφίπολης έχουν τα στοιχεία της ελληνιστικής περιόδου.

Πηγή: Αγγ. Κώττη, Έθνος 1, Έθνος 2

ΠΗΓΗ: http://erroso.blogspot.gr/2014/09/blog-post_22.html?

ΑΜΦΙΠΟΛΗ ΤΥΜΒΟΣ ΚΑΣΤΑ - Ολόκληρες οι Καρυάτιδες ήρθαν στο φως (ΦΩΤΟ)

Αμφίπολη: αποκαλύφθηκαν ολόκληρες οι Καρυάτιδες

Οι ολόσωμες Καρυάτιδες που αποτυπώνονται στις φωτογραφίες τις οποίες έδωσε στη δημοσιότητα το Υπουργείο Πολιτισμού την Κυριακή 21 Σεπτεμβρίου στο πλαίσιο της νέας ενημέρωσης για την πρόοδο των ανασκαφικών εργασιών στον λόφο Καστά της Αμφίπολης αναμφίβολα εντυπωσιάζουν. Παράλληλα- κι ενώ σοβαρές είναι οι ενδείξεις για ύπαρξη και τέταρτου θαλάμου - συστηματικά προετοιμάζεται η πρόσβαση στον τρίτο χώρο του μνημείου προκειμένου να γίνουν οι απαραίτητες εργασίες αντιστήριξης - υποστύλωσης και να συνεχιστεί η ανασκαφική διαδικασία.

Με την αφαίρεση τριών σειρών από τους πωρόλιθους του τοίχου σφράγισης, μπροστά από τον δεύτερο διαφραγματικό τοίχο, αποκαλύφθηκαν ολόκληρες οι Καρυάτιδες, οι οποίες έχουν ύψος 2,27μ. Φορούν ποδήρη χιτώνα και μακρύ κροσσωτό ιμάτιο με πλούσιες πτυχώσεις. 

Φέρουν κοθόρνους, οι οποίοι είναι διακοσμημένοι με κόκκινο και κίτρινο χρώμα, ενώ τα ακροδάχτυλα των ποδιών τους έχουν αποδοθεί με εξαιρετική λεπτομέρεια. 

Στέκονται επάνω σε μαρμάρινα βάθρα μήκους 1,33μ. και πλάτους 0,68μ., τα οποία έχουν αποκαλυφθεί, προς το παρόν, σε ύψος περίπου 0,30μ. 

Η όψη των βάθρων είναι διαμορφωμένη με στέψεις και ορθοστάτες. Ακολουθούν δηλαδή, τον τύπο της μαρμάρινης επένδυσης των τοίχων όλων των θαλάμων. Η απόσταση μεταξύ των δύο βάθρων είναι 1,68μ., όσο και το θυραίο άνοιγμα του πρώτου διαφραγματικού τοίχου με τις Σφίγγες. 

Στην επιφάνεια του βάθρου της ανατολικής Καρυάτιδος, διακρίνεται κόκκινο χρώμα. Επίσης, κατά την αφαίρεση της αμμώδους επίχωσης πλησίον των Καρυάτιδων βρέθηκαν τμήματα των χεριών τους. 

Στον τρίτο χώρο πραγματοποιήθηκε γεωτρητικός δειγματοληπτικός έλεγχος, με χειροκίνητο γεωτρύπανο, σε προεπιλεγμένες θέσεις.

Έτσι, εντοπίστηκε μαρμάρινο θύρωμα, ανοίγματος 0,96 μ. , στο βόρειο τοίχο του.

Στον ίδιο χώρο πραγματοποιήθηκαν μετρήσεις ως προς την περιεκτικότητα του αέρα, στο εσωτερικό του και προέκυψε ότι η περιεκτικότητα σε στοιχεία οξυγόνου και μονοξειδίου του άνθρακα βρίσκεται σε κανονικά επίπεδα. Αυξημένη είναι μόνο η σχετική υγρασία (87%), ενώ η θερμοκρασία κυμαίνεται από 21,5 – 22,70C. 

Οι παραπάνω συνθήκες του μικροκλίματος του τρίτου χώρου δεν δημιουργούν κανένα πρόβλημα στους εργαζόμενους στο εσωτερικό του. 

Τεχνικές εργασίες 

Η πρόσβαση στον τρίτο χώρο του μνημείου για την τοποθέτηση αντιστήριξης- υποστύλωσης και η συνέχιση της ανασκαφικής διαδικασίας προετοιμάζεται συστηματικά με παράλληλες ενέργειες , οι οποίες βρίσκονται σε εξέλιξη. 

 Αποφασίστηκε από την διεπιστημονική ομάδα η είσοδος στον τρίτο χώρο, να μην γίνει από την οπή στο άνω δυτικό μέρος του τρίτου διαφραγματικού τοίχου, αλλά διά της αρχαίας εισόδου. 

Επομένως, πριν από οποιαδήποτε άλλη εργασία θα αφαιρεθεί επίχωση από τον δεύτερο χώρο, θα απομακρυνθεί το πεσμένο τμήμα του υπέρθυρου και θα υποστυλωθεί το θύρωμα μεταξύ δεύτερου και τρίτου χώρου, με ξύλινα στοιχεία.

 Θα ενισχυθεί η αντιστήριξη στο δεύτερο χώρο, σε κατώτερη στάθμη, ώστε να αναληφθούν οι πρόσθετες εξωτερικές ωθήσεις γαιών, μετά από την απομάκρυνση της επίχωσής του. 

 Προετοιμάζεται δάπεδο εργασίας, με την απομάκρυνση χώματος από τον δεύτερο χώρο, ώστε να είναι δυνατή η είσοδος μεγάλου μήκους μεταλλικών στοιχείων αντιστήριξης και υποστύλωσης του τρίτου χώρου. Επίσης θα αφαιρεθούν πρόσθετοι λίθοι από τον τοίχο σφράγισης, μπροστά από τις Καρυάτιδες, για την τοποθέτηση της μεταφορικής ταινίας απομάκρυνσης χώματος και της γερανογέφυρας μεταφοράς λίθων, από τον τρίτο χώρο. 

 Απομάκρυνση χώματος, κατά 1μ., από τον πρώτο χώρο (σχεδόν ως το δάπεδο) και επέκταση της αντιστήριξης και υποστύλωσης του, επίσης λόγω της αλλαγής στάθμης της εσωτερικής επίχωσης. 

 Οι εργασίες καταβιβασμού της επίχωσης, εξωτερικά και πάνω ακριβώς από το μνημείο, θα πραγματοποιηθούν μετά την πρώτη φάση προσωρινής αντιστήριξης-υποστύλωσης του τρίτου χώρου, πριν δηλαδή, να ξεκινήσει η απομάκρυνση της επίχωσης. 

 Είναι σε εξέλιξη η μελέτη των μέτρων αντιστήριξης και υποστύλωσης του τρίτου χώρου, ώστε να καθορισθούν οι ποσότητες και οι θέσεις τοποθέτησης των στοιχείων αντιστήριξης-υποστύλωσης, καθώς και οι φάσεις τοποθέτησης, σε συνάρτηση με την ανασκαφική εργασία. 

 Για την αντιμετώπιση της απορροής των ομβρίων, από την περιοχή του μνημείου, σχεδιάστηκε η τοποθέτηση αγωγού, κατά μήκος της μεγάλης αύλακας, έξω από τον περίβολο. 

 Πραγματοποιείται γεωτεχνική έρευνα στην περιοχή του μνημείου για την διαπίστωση της σύστασης και των γεωτεχνικών ιδιοτήτων των απαντώμενων γεωϋλικών. Η έρευνα θα γίνει με επαρκή αριθμό γεωτρήσεων και εργαστηριακών δοκιμών.

Πηγή: Το Βήμα, ΥΠΠΟΑ

ΠΗΓΗ: http://erroso.blogspot.gr/2014/09/blog-post_27.html?