Το Άγιο Μύρο και η παρασκευή του από 57 φαρμακευτικά φυτά και αρωματικές ουσίες (VIDEO)

"καὶ σὺ λάβε ἡδύσματα, τὸ ἄνθος σμύρνης ἐκλεκτῆς ... μύρον μυρεψικὸν τέχνῃ μυρεψοῦ· ἔλαιον χρῖσμα ἅγιον ἔσται". VIDEO με το τελετουργικό παρασκευής από την Κωνσταντινούπολη: Κάθε 10 χρόνια, η έψηση του Μύρου γίνεται κατά τη Μεγάλη Εβδομάδα, από την Κυριακή των Βαΐων έως και τη Μεγάλη Πέμπτη, σε ειδικό Κουβούκλιο, το οποίο υπάρχει στο Πατριαρχείο.

Άγιο Μύρο ονομάζεται ένα μείγμα λαδιού και 57 διαφορετικών φαρμακευτικών φυτών και αρωματικών ουσιών, το οποίο παρασκευάζεται κατ' αρχαίο προνόμιο αποκλειστικά στο Οικουμενικό Πατριαρχείο, κάθε δέκα περίπου χρόνια, και κατόπιν αποστέλλεται σε όλες τις Ορθόδοξες Εκκλησίες, προκειμένου να χρησιμοποιηθεί κατά το μυστήριο του χρίσματος (μετά τη βάπτιση). Ονομάζεται και «έλαιον ευχαριστίας», «έλαιον χρίσεως», «χρίσμα ευχαριστίας», «χρίσμα επουράνιον».

ΔΕΙΤΕ ΤΟ VIDEO ΕΨΗΣΗΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΜΥΡΟΥ

1. Ιστορία

Η παρασκευή (έψηση) του Αγίου Μύρου βασίζεται στην περιγραφή του Μωυσή στο Βιβλίο της Εξόδου (Έξοδος λ΄ 22-25), όπου αναφέρεται: 

καὶ ἐλάλησε Κύριος πρὸς Μωυσῆν λέγων· καὶ σὺ λάβε ἡδύσματα, τὸ ἄνθος σμύρνης ἐκλεκτῆς πεντακοσίους σίκλους καὶ κινναμώμου εὐώδους τὸ ἥμισυ τούτου διακοσίους πεντήκοντα καὶ καλάμου εὐώδους διακοσίους πεντήκοντα καὶ ἴρεως πεντακοσίους σίκλους τοῦ ἁγίου καὶ ἔλαιον ἐξ ἐλαιῶν εἲν καὶ ποιήσεις αὐτὸ ἔλαιον χρῖσμα ἅγιον, μύρον μυρεψικὸν τέχνῃ μυρεψοῦ· ἔλαιον χρῖσμα ἅγιον ἔσται.

Το Άγιο Μύρο ξεκίνησε να παρασκευάζεται τον 2ο μ.Χ. αιώνα, όταν ο Χριστιανισμός επεκτάθηκε πολύ γεωγραφικά, προκειμένου να μπορεί να τελείται το μυστήριο του χρίσματος σε απομακρυσμένες περιοχές όπου δεν μπορούσαν να πάνε οι Απόστολοι, που έχοντας την επιφοίτηση του Αγίου Πνεύματος ήταν οι μόνοι που μπρούσαν να τελέσουν το μυστήριο. Ως τον 8ο αιώνα, το δικαίωμα παρασκευής Αγίου Μύρου είχαν όλοι οι επίσκοποι. Σιγά σιγά όμως το δικαίωμα αυτό περιορίστηκε στους Πατριάρχες και κατόπιν στον Οικουμενικό Πατριάρχη, για λόγους διοικητικής τάξης και ενότητας των εκκλησιών.

Σύμφωνα με γραπτές μαρτυρίες που υπάρχουν, Άγιο Μύρο παρασκευάστηκε:

• Το 1208 επί Πατριαρχίας Μιχαήλ Δ΄ (στη Νίκαια)
• Το 1705 επί Πατριαρχίας Γαβριήλ Γ΄
• Το 1759 επί Πατριαρχίας Σεραφείμ Β΄
• Το 1833 επί Πατριαρχίας Κωνσταντίου Α΄
• Το 1856 επί Πατριαρχίας Κύριλλου Ζ΄
• Το 1865 επί Πατριαρχίας Σωφρονίου Γ΄
• Το 1879 επί Πατριαρχίας Ιωακείμ του Γ΄
• Το 1890 επί Πατριαρχίας Διονυσίου Ε΄
• Το 1903 επί Πατριαρχίας Ιωακείμ του Γ΄
• Το 1912 επί Πατριαρχίας Ιωακείμ του Γ΄
• Το 1928 επί Πατριαρχίας Βασιλείου του Γ΄
• Το 1939 επί Πατριαρχίας Βενιαμίν
• Το 1951 επί Πατριαρχίας Αθηναγόρα
• Το 1960 επί Πατριαρχίας Αθηναγόρα
• Το 1973 επί Πατριαρχίας Δημητρίου
• Το 1983 επί Πατριαρχίας Δημητρίου
• Το 1992 επί Πατριαρχίας Βαρθολομαίου
• Το 2002 επί Πατριαρχίας Βαρθολομαίου
• Το 2012 επί Πατριαρχίας Βαρθολομαίου

2. Συστατικά

Τα συστατικά του Αγίου Μύρου αλλάζουν από εποχή σε εποχή. Η πρώτη γραπτή συνταγή, σε βερβερινό κώδικα του 8ου αιώνα, αναφέρει 13 υλικά. Αυτά αυξομειώνονταν κατά καιρούς από τους αρμόδιους για την παρασκευή «μυρεψούς» και είναι καταγεγραμμένα στην τυπική διάταξη της Συνοδικής εν Μόσχα Βιβλιοθήκης, στο Ευχολόγιο του Γκόαρ και στο Μέγα Ευχολόγιο. Το 1951, επί πατριαρχίας Αθηναγόρα, οριστικοποιήθηκε ο αριθμός των συστατικών σε 57.

Τα κυριότερα αυτών είναι: αγγελική, αριστολοχία, άσσαρο, βαλσαμέλαιο, βατάνι άκαιρο, δρόγες, ελαιόλαδο, ελένιο, εχινάνθη, ζινγκίβερη, ζουτομπά, ίριδα, καγχρεά, κανέλα, καρποβάλσαμο, καρυοφύλλι, κάσσια μαύρη, κελτικό, κιννάμωμο, κόρο, κρασί, κύπερι, λάβδανο, μάκαρι, μαστίχα Χίου, ματλαία ελαίου, μητζόκοκκαμύρα, μυροβάλανο, νάρδος, ξυλοβάλσαμο, πέτιτο, πιπέρι μαύρο, ροδέλαιο (αποστέλλεται από το Πατριαρχείο Βουλγαρίας), σάψιχο, σμύρνα, στάχο, στύρακας, τερεβινθίνη, τζιτζίβερι, φύλλα ινδικού. Βασικό συστατικό επίσης είναι και ο μόσχος, φυσική αρωματική ουσία που εξάγεται από τον αδένα ενός είδους ελαφιού και αποτελεί ένα από τα πιο ακριβά συστατικά της αρωματοποιίας.

3. Διαδικασία παρασκευής  

Το Άγιο Μύρο παρασκευάζεται με απόφαση της Συνόδου του Πατριαρχείου, όταν αυτή διαπιστώσει ότι το Μύρο τελειώνει, κάτι που στη σύγχρονη εποχή συμβαίνει περίπου κάθε δέκα χρόνια. Την παρασκευή επιβλέπουν δυο επιτροπές, η εκκλησιαστική που αποτελείται από ιερείς και η επιτροπή κοσμητόρων που περιλαμβάνει σχετικούς με το τεχνικό μέρος της παρασκευής χημικούς, φαρμακοποιούς και εμπόρους αρωματικών ειδών, της οποίας προεδρεύει ο Άρχων Μυρεψός. Η έψηση του Μύρου γίνεται κατά τη Μεγάλη Εβδομάδα, από την Κυριακή των Βαΐων έως και τη Μεγάλη Πέμπτη. Η έψηση του Μύρου γίνεται σε ειδικό Κουβούκλιο, το οποίο υπάρχει στο Πατριαρχείο.

Την Κυριακή των Βαΐων και τη Μεγάλη Δευτέρα γίνεται από τον Πατριάρχη ευλογία των κοσμητόρων και Μικρός Αγιασμός των σκευών και υλικών που θα χρησιμοποιηθούν για την παρασκευή του Μύρου. Στο τέλος του αγιασμού ο Πατριάρχης, αφού βάλει ορισμένα από τα υλικά στους λέβητες, ανάβει τη φωτιά για το ψήσιμο, που καίει με κομμάτια παλαιών εικόνων, φθαρμένα εκκλησιαστικά έντυπα, καθώς και άχρηστα ξύλα από διάφορα μέρη ναών. Τη Μεγάλη Τρίτη γίνεται μνημόσυνο αυτών που έχουν δωρίσει χρήματα ή είδη για την παρασκευή του Μύρου καθώς και ανάγνωση του Ιερού Ευαγγελίου. Τη Μεγάλη Τετάρτη συμπληρώνεται το μίγμα στους λέβητες με τον μόσχο και τα διάφορα βότανα, και ολοκληρώνεται έτσι η παρασκευή του Μύρου, που τοποθετείται σε αργυρά δοχεία. Τέλος το πρωί της Μεγάλης Πέμπτης τελείται ο Όρθρος στο παρεκκλήσι του Αγίου Ανδρέα. Κατόπιν διεξέγεται λιτανεία στο εσωτερικό της Πατριαρχικής Αυλής, στην οποία το Μύρο μεταφέρεται από 24 αρχιμανδρίτες που κρατούν τα 12 μεγάλα αργυρά δοχεία και τελευταίο τον Πατριάρχη με μια μικρή Μυροθήκη. Παρίστανται επίσης διπλωμάτες και εκπρόσωπος του ελληνικού κράτους. Η τελετή ολοκληρώνεται με Θεία Λειτουργία, κατά τη διάρκεια της οποίας ευλογείται και καθαγιάζεται το Άγιο Μύρο. Κατόπιν το Μύρο μεταφέρεται και αποθηκεύεται στα μεγάλα δοχεία του Μυροφυλακίου, στον Πύργο του Πατριαρχείου. Από εκεί διανέμεται στις Ορθόδοξες Εκκλησίες.

4. Χρήση

Εκτός από το μυστήριο του χρίσματος, κατά το οποίο η χρήση Αγίου Μύρου συμβολίζει τη μετάδοση των χαρισμάτων του Αγίου Πνεύματος στο βαπτιζόμενο, το Άγιο Μύρο χρησιμοποιείται και:

• Για το χρίσμα ανθρώπων που προσέρχονται στην Ορθοδοξία από άλλα δόγματα, των οποίων γίνεται δεκτή η προηγούμενη βάπτιση
• Στα εγκαίνια ναών, για τον καθαγιασμό της Αγίας Τράπεζας
• Στην καθιέρωση ιερών αντικειμένων και εικόνων
• Στη στέψη ορθοδόξων Βασιλέων και Αυτοκρατόρων
• Στην ανακομιδή ιερών λειψάνων

ΠΗΓΗ: https://el.wikipedia.org/

Πάρκα προστασίας και συλλογής ζώων στη Βασιλεύουσα τον 11ο αιώνα

Και όμως η Κωνσταντινούπολη ήδη τον 11ο αιώνα διέθετε πάρκα προστασίας και συλλογής άγριων ζώων.

"Ἡ ζωὴ τοῦ βυζαντινοῦ ἀνθρώπου εἶναι ἀῤῥήκτως συνυφασµένη µὲ τὴν φύση· τὰ ζῷα ἀποτελοῦν ἀντικείµενο καθηµερινῆς ἀσχολίας καὶ συναλλαγῆς. Ἔτσι, λοιπόν, τὸ δίκαιο, ποὺ θέτει κανόνες ῥυθµίζοντας τὶς σχέσεις τῶν πολιτῶν, δὲν θὰ ἦταν δυνατὸν νὰ µὴ συµπεριλαµβάνῃ πλεῖστες ὅσες ἀναφορὲς σὲ ζῷα. Ἰδιαίτερο, συγκεκριµένα, ἐνδιαφέρον παρουσιάζουν οἱ σχετικὲς διατάξεις τοῦ ποινικοῦ δικαίου, ποὺ σχετίζονται µὲ ζῷα, ὅπως αὐτὲς περὶ τῆς ζῳοκλοπῆς, τῆς ἀπελασίας, τῆς κτηνοβασίας καὶ πλῆθος ἄλλων συναφῶν ῥυθµίσεων. Ἀξιοσηµείωτη, ὡστόσο, θέση ἀνάµεσα σὲ παρόµοιες διατάξεις κατέχουν οἱ περὶ µαγείας, οἱ ὁποῖες βρίθουν ἀπὸ τέτοιες ἀναφορὲς µὲ ἀφορµὴ τὴν χρησιµοποίηση πολλῶν καὶ ποικίλων ζῴων γιὰ διάφορες τελετές."

[Σπύρος Τρωιάνος - Αλέξανδρος Λιαρµακόπουλος (Πανεπιστήµιο Αθηνών) Τα ζώα ως αντικείµενο εγκληµατικών πράξεων].

Από την Χρονογραφία του Μιχαήλ Ψελλού, του Κωνσταντίνου Σάθα ...Λαμβάνουμε την πληροφορία..... «Καθώς λοιπόν ο αυτοκράτορας διασκέδαζε και με τα δύο είδη κυνηγιού, για να μην αφανίζει με το κυνήγι τα ζώα που ήταν κλεισμένα σε πάρκα, έβγαινε συχνά να κυνηγήσει και τα ελεύθερα χρησιμοποιώντας κατά την προαίρεσή του πότε τα λαγωνικά και πότε τα γεράκια...

... βέβαια, κάπου έξω από τα τείχη της Πόλης, ήταν έτοιμο να τον δεχθεί ένα βασιλικό περίπτερο σε μια τοποθεσία περικυκλωμένη από θάλασσα και εφοδιασμένη επαρκώς και για τα δύο είδη κυνηγιού, τουλάχιστον για οποιονδήποτε άλλον κυνηγό, όχι όμως για εκείνον που σηκωνόταν για το κυνήγι την αυγή και γύριζε με το βαθύ σκοτάδι.

Κυνηγετικά, Οππιανός,11ος αιώνας μ.Χ.

Μα να που κάποτε, από το να εκτοξεύει τη λόγχη στις αρκούδες και στους αγριόχοιρους τεντώνοντας πάλι και πάλι το δεξιό του χέρι, αρπάζει ένα κρύωμα στο πλευρό, το κακό δεν εκδηλώθηκε αμέσως , αλλά την επομένη τον έπιασε ρίγος που το διαδέχτηκε πυρετός.»

Χρονογραφία Μιχαήλ Ψελλού , Μεσαιωνική Βιβλιοθήκη, Τόμος 4, σελ:250, Κωνσταντίνος Σάθας

Συνεχίζοντας... Ο Ισαάκιος Κομνηνός επιδέξιος κυνηγός!

... «Ο βασιλιάς ήταν παθιασμένος με το κυνήγι: αγαπούσε όσο κανείς άλλος τα δύσκολα θηράματα και ήταν επιδέξιος κυνηγός. ...

...Ίππευε ανάλαφρα και, με κραυγές και σφυρίγματα, έδινε φτερά στο σκύλο του και σταματούσε το τρέξιμο του λαγού. Πολλές φορές μάλιστα είτε άρπαζε το λαγό με το χέρι πάνω στην τρεχάλα είτε, αν τον χτυπούσε με βέλος, δεν αστοχούσε ποτέ....

...Κυρίως όμως επιδιδόταν στο κυνήγι των γερανών και ποτέ δεν άφηνε να του ξεφύγουν, όσο ψηλά κι αν πετούσαν ,αλλά τους κατέβαζε από τα ύψη και ήταν στα αλήθεια ηδονή και θαύμα μαζί: θαύμα επειδή ένα τόσο μεγάλο ζώο, που θα μπορούσε ,που λέει ο λόγος , να χρησιμοποιήσει τα πόδια του για δόρατα και που από στιγμή σε στιγμή μπορούσε να κρυφτεί στα σύννεφα, πιανόταν από ένα πλάσμα τόσο μικρόσωμο και την ηδονή προσέφερε η πτώση, γιατί κατέβαινε ο γερανός στριφογυρίζοντας σε ένα χορό θανάτου δείχνοντας πότε τη ράχη και πότε την κοιλιά του.»

Ζωγραφική - ένας Γερανός από ρωμέϊκα κείμενα 

Ισαάκιος Α΄ Κομνηνός

Ο Ισαάκιος Α΄ Κομνηνός (περί το 1007 - 1061) ήταν αυτοκράτορας από το 1057 μέχρι το 1059 και ο πρώτος από τον αριστοκρατικό οίκο των Κομνηνών. Κατά τη σύντομη διάρκεια της βασιλείας του προσπάθησε να αποκαταστήσει τη στρατιωτική ισχύ και υπόληψη της αυτοκρατορίας. Συνετός, ικανότατος στρατηλάτης, έχοντας την απόλυτη υποστήριξη του στρατεύματος, ο Ισαάκιος αμέσως ξεκίνησε εκτεταμένη εκστρατεία εκσυγχρονισμού της άμυνας και βελτίωσης της διοίκησης. Είχε τη σοφία και τη διορατικότητα να προβεί σε καίριες επεμβάσεις τηρώντας ευαίσθητες ισορροπίες, για να μη βρεθεί αντιμέτωπος με τους ισχυρούς γραφειοκράτες της Πόλης.

O Ισαάκιος Α' Κομνηνός

Το πρώτο μέλημα του νέου αυτοκράτορα ήταν να ανταμείψει τους ευγενείς υποστηρικτές του προσφέροντάς τους αξιώματα που τους απομάκρυναν από την Κωνσταντινούπολη,. Στη συνέχεια, προσπάθησε να βελτιώσει τα κατεστραμμένα οικονομικά της αυτοκρατορίας. Ανακάλεσε πολλές παροχές και δωρεές που είχαν χορηγήσει οι προκάτοχοί του σε αργόσχολους αυλικούς και οικειοποιήθηκε μέρος των εσόδων πλούσιων μονών. Τις σχετικές κατηγορίες του πατριάρχης Μιχαήλ Κηρουλάριου για ιεροσυλία, ο Ισαάκ τις αντιμετώπισε στέλοντοντάς τον σε εξορία, το 1058.

Η μόνη στρατιωτική εκστρατεία που ανέλαβε ο Ισαάκιος ήταν εκείνη εναντίον του βασιλιά Ανδρέα Α΄της Ουγγαρίας και των Πετσενέγων, οι οποίοι είχαν αρχίσει να λεηλατούν τις βόρειες επαρχίες, το 1059. Λίγο μετά από αυτή την επιτυχή εκστρατεία, συνήψε ειρήνη με το βασίλειο της Ουγγαρίας και επέστρεψε στην Κωνσταντινούπολη.Τότε αρρώστησε πολύ βαριά και νόμισε πως θα πεθάνει. Όντας ήδη βαθιά συγκλονισμένος από ένα συμβάν κατά τη διάρκεια της εκστρατείας του κατά των Πετσενέγων, όπου παραλίγο να σκοτωθεί από κεραυνό που χτύπησε το δέντρο κάτω από το οποίο καθόταν, είδε την ασθένειά του ως σημείο θεϊκής δυσαρέσκειας. Αυτό το εκμεταλλεύθηκαν οι αυλικοί του, με επικεφαλής τον Μιχαήλ Ψελλό, πείθοντάς τον να ορίσει ως διάδοχό του τον Κωνσταντίνο Δούκα, αντί του αδελφού του Ιωάννη Κομνηνού. Έτσι ο Ισαάκ παραιτήθηκε στις 22 Νοεμβρίου 1059, παρά τη θέληση της γυναίκας του, αυτοκράτειρας Αικατερίνης της Βουλγαρίας και του αδελφού του και, μαζί με την Αικατερίνη και την κόρη τους, εκάρησαν μοναχοί. Αν και συνήλθε από την αρρώστια του, παρέμεινε μοναχός στη Μονή Στουδίου, όπου και πέθανε μετά από δύο χρόνια.. Στο διάστημα αυτό, εκτός από τα χειρωνακτικά καθήκοντα του μοναχού, ασχολήθηκε με λογοτεχνικές μελέτες, όπως ο σχολιασμός της Ιλιάδας και άλλες εργασίες πάνω στα ομηρικά έπη, οι οποίες σώζονται έως σήμερα. Πέθανε κατά το τέλος του 1061 ή τις αρχές του 1062.Ο μεγάλος στόχος του Ισαάκιου ήταν να αποκαταστήσει την αυστηρή διακυβέρνηση του κράτους,και οι μεταρρυθμίσεις του, αν και καθόλου δημοφιλείς στην αριστοκρατία και τον κλήρο, συνέβαλλαν στην επιβίωση της αυτοκρατορίας.

Κήποι της Βασιλεύουσας 

Στην βασιλεύουσα τα μεγάλα αυτοκρατορικά κυνήγια πραγματοποιούνται συχνά, όπως θα περίμενε κανείς, σε άγριο έδαφος σε κάποια απόσταση από την πόλη της Κωνσταντινουπόλεως Για τον Ρωμανό Β λέγεται ότι θήρευε ελάφια σε απομακρυσμένες περιοχές και βουνά .

Για τον αυτοκράτορα Ιωάννη Β΄ Κομνηνού αναφέρεται ότι τραυματίστηκε θανάσιμα, σύμφωνα με τον χρονογράφο Κίνναμο, σε μια συνάντηση με ένα αγριογούρουνο στα βουνά του Ταύρου στην Κιλικία, ενώ ο γιος του Μανουήλ Α θήρευε οπουδήποτε μπορούσε από τη Συρία μέχρι τον Δούναβη (..το κυνήγι του στη Συρία είναι κάτι τρομερό ακόμα και για αυτούς που θα το ακούσουν στην σημερινή εποχή... πρᾶγμα κατὰ τοὺς νῦν χρόνους καὶ ἀκουσθῆναι φοβερόν. Κίνναμος 189,3 έως 4 )

Το παλάτι στην Δάματρη(Δαματρῦς) αντλεί το όνομά του από την ελληνική θεά Δήμητρα, που ήταν γνωστή ως η θεά της καλλιέργειας και της αφθονίας. Οι ιστορικοί πιστεύουν ότι κατασκευάστηκε τον έβδομο αιώνα επί βυζαντινών αυτοκρατόρων Τιβέριου ΙΙ και Μαυρίκιου, οι οποίοι έδωσαν κι αυτό το όνομα λόγω του άφθονου κυνηγιού που υπήρχε στην περιοχή. Το ανάκτορο χρησιμοποιήθηκε ως η πύλη προς την Ανατολή και ως τόπος συνάντησης του βυζαντινού στρατού. Οι αυτοκράτορες χρησιμοποιούσαν επίσης το παλάτι ως μέρος ανάπαυσης μετά την επιστροφή τους από το ταξίδι από τα ανατολικά . Το παλάτι, εκτιμάται ότι είχε εγκαταλειφθεί το 12ο ή 13ο αιώνα

Εκείνη την εποχή διάφορα πλάσματα μπορεί να εμφανίζονται απροσδόκητα ακόμη και κοντά σε κάποιο σπίτι….Μία φορά στην Δάματρη της Βιθυνίας,(… τράβηξε το σπαθί του και σκότωσε ένα λιοντάρι-λεοπάρδαλη στην Δαματρῦς.-δα ....Κίνναμος 266,22 - 23 ) Ο Μανουήλ αντιμετώπισε ένα τερατώδες ζώο της οικογένειας των αιλουροειδών μετά από έναν βαρύ χειμώνα με πολύ χιόνι. Αυτό το θηρίο που λέγεται ότι το σκότωσε μόνος του μετά από το γεγονός ότι οι άνδρες της συνοδείας του φοβήθηκαν.

Πριν ήταν ο αυτοκράτορας, Βασίλειος που σκότωσε ένα μεγάλο λύκο που είχε πήδηξε ξαφνικά από ένα άλσος κατά τη διάρκεια μιας αυτοκρατορικής καταδίωξης στο Φιλοπάτιον, μόλις λίγη απόσταση βορειοδυτικά της πόλης της Κωνσταντινούπολης. Η επιτυχία του Βασιλείου με την ευκαιρία αυτή αργότερα θεωρηθεί ως ένα σίγουρο σημάδι της εύνοιας της αυτοκρατορικής του πορείας.

Το Φιλοπάτιον, αναφέρεται και Φυλλοπάτιον, ήταν περιοχή της Κωνσταντινούπολης εκτός κυρίως των τειχών της πόλης . Η περιοχή περιελάμβανε τμήμα της πεδιάδας έξω από τα τείχη που ήταν αραιοκατοικημένη με πολλά λιβάδια και δάση, δημοφιλής τόπος κυνηγιού αλλά και περιπάτου για τους αυτοκράτορες. Η περιοχή ονομαζόταν και Λιβάδιον από τα πλούσια λιβάδια που είχε αλλά και Προάστειον ως τόπος που είχε κατοικίες, την ονομασία της, Φιλοπάτιον, την οφείλει επειδή ήταν τόπος περιπάτου με όμορφη φύση.

Τα όρια της πεδιάδας δεν είναι σήμερα σαφή, περιελάμβανε σίγουρα την συνοικία των Πηγών με τους ναούς και τα παλάτια . Αναφέρεται έσω κι έξω Φιλοπάτιον, το έσω, δηλαδή εντός των τειχών, στην περιοχή των Βλαχερνών χώρος κυνηγιού, γνωστό σαν Κυνήγιον, για τους αυτοκράτορες αλλά και Φιλοπάτιον πέρα από τις Πηγές και τους παρακείμενους λόφους, πιθανόν κοινή ονομασία που δινόταν σε χώρους φυσικού κάλλους εκτός κι εντός της Κωνσταντινούπολης.

Κυνηγετικά, Οππιανός,11ος αιώνας μ.Χ.

Αλλά αυτές τις δύσκολες για το κυνήγι, σε ανοιχτό έδαφος συχνά μειώνονται στο ευγενικό κυνήγι μέσα σε πάρκα (Κήποι) κυνηγιού . Εκεί παρέχεται σε μια πιο «συμπυκνωμένη» και πιο ελεγχόμενη έκδοση του όπου δεν απέχει από την ίδια εμπειρία, όπου οι αποστάσεις ήταν μικρότερες, το παιχνίδι του κυνηγιού πιο προβλέψιμο και που αποτελείται κυρίως από μικρά οπληφόρα ζώα, άγρια πλάσματα, όπως ζαρκάδια, αίγαγροι, αλλά και διάφορα είδη από αντιλόπες, ελάφια αλλά και λαγούς, και κάπρους και το πάρκο αυτό συχνά βρίσκεται κοντά σε ένα περίπτερο ή ακόμα και πλησίον μιας κατοικίας, όπου θα υπήρχε πάντα η ευχάριστη δυνατότητα να έχουν ,οι κυνηγοί ένα κοινό που θα παρακολουθούσε από εκεί την πορεία του κυνηγιού από έναν κοντινό πύργο ,αλλά και οι ένοικοι την δυνατότητα καθημερινά να απολαμβάνουν την ομορφιά του .

Κυνηγετικά, Οππιανός,11ος αιώνας μ.Χ.

Επιπλέον, μεγάλο μέρος της πραγματικής κυνηγεσίας του θηράματος σε τέτοια πάρκα δεν γινόταν από τους ίδιους τους κυνηγούς ή τα σκυλιά τους, αλλά από τα γεράκια που απελευθερώνονται για να συλλάβουν λαγό ή με μία τσίτα δεμένη από το πίσω μέρος του αλόγου του αναβάτη και συνέλαμβαναν π.χ. ένα ελάφι.

Αυτό το είδος του πάρκου έπρεπε να είναι καλοστημένο, περιποιημένο με σωστή, διαχείριση, και να συλλέγονται με φροντίδα, τα ζώα που έπρεπε να ζούνε μέσα σε αυτό .

Κυνηγετικά, Οππιανός, 11ος αιώνας μ.Χ.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

Για το κυνήγι στο Βυζάντιο από τον 7ο ως και το 12ο αι. µ.Χ. τα χωρία εκείνα, που αναφέρονται στο κυνήγι, όπως και τα έργα τέχνης που έχουν παραστάσεις σχετικές µε αυτό, μετά από διερεύνηση ,έδωσε τη δυνατότητα να καταγράφούν πρώτα τα µέσα και τους τρόπους, µε τα οποία κυνηγούσαν.

Το κυνήγι ... Από την αυτοκρατορική οικία στην πλατεία Αρμερίνα στην Σικελία 4ος αι. μ.Χ.

Αυτή η πρώτη προσέγγιση έδειξαν ότι διαφορετικά κυνηγούσαν οι κατώτερες τάξεις, οι φτωχοί και διαφορετικά οι ανώτερες και ο αυτοκράτορας. Για τις ανώτερες τάξεις το κυνήγι απαιτούσε µία τεράστια κινητοποίηση και προετοιµασία, όπως και τη συµµετοχή πολλών ανθρώπων, καθένας από τους οποίους είχε συγκεκριµένο ρόλo η συµµετοχή επίσης κυνηγετικών σκύλων, γερακιών κ.λπ. ήταν απαραίτητη. Αντίθετα οι φτωχοί διέθεταν περιορισµένα µέσα και η επιτυχία στηριζόταν στην επιδεξιότητά τους.

Για την κοινωνική και πολιτιστική διάσταση του κυνηγιού στο Βυζάντιο κατά την εποχή αυτή, όπως δείχνουν τα κείµενα, η συνένωση για το κυνήγι βοηθούσε στη συνοχή της οµάδας, που είχε τον κοινό σκοπό, και κυρίως της οικογένειας.

Από τους ερευνητές βέβαια έχει τονιστεί και αναδειχθεί ότι το κυνήγι ήταν κυρίως µια προπαίδεια για τον πόλεµο, όµως µέσα από τη µελέτη των γραπτών πηγών και της εικονογραφίας έχει φανεί ότι ήταν το κύριο µέσο για αναψυχή και διασκέδαση, η οποία συνοδευόταν µε συµπόσιο.

Αυτό ακριβώς δείχνει µια ιδιαίτερη πλευρά της κοινωνίας και του πολιτισµού της.

Για την δηµόσια και ιδιωτική οικονομική διάσταση του κυνηγιού, τα κείμενα βέβαια είναι φειδωλά στην παροχή πληροφοριών, µέσα όµως από νοµικά κείµενα και αυτοκρατορικά χρυσόβουλα, αλλά και από άλλα κείµενα έµµεσα δίνονται πληροφορίες, για να κατανοηθεί η οικονομική σημασία του κυνηγιού.

[Αναστάσιος Κ. Σινάκος (16η Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων) Το κυνήγι κατά τη µέση βυζαντινή εποχή (7ος-12ος αι.)]

Η προστασία των καλλιεργειών και γενικότερα της παραγωγής από τα ποίµνια και τα άγρια ζώα αποτελεί µια σταθερά στην αγροτική οικονοµία και τον γεωργικό πολιτισµό του Βυζαντίου. Οι πληροφορίες για τον τρόπο κατασκευής φραγµών, φρακτών (οι οποίοι λειτουργούν και ως όρια κατά την οριοθέτηση αγρών, κήπων, περιβολιών και ειδικά αµπελώνων), αλλά και η σχετική νοµοθεσία για την προστασία από την επιβουλή των ποιµνίων µας επιτρέπουν σχετικές αναγωγές για την οικολογική δυναµική, σχεδόν πάντα συγκρουσιακή, πανίδας και χλωρίδας στο Βυζάντιο.

Mια ειδική τυπολογία αυτής της σύγκρουσης, µε πρωταγωνιστές τον αγριόχοιρο και την αρκούδα που προσβάλλουν τόσο το περιφραγµένο ποίµνιο (µάντρα), αλλά και την περιφραγµένη καλλιέργεια. Καθώς ο αγριόχοιρος αναφέρεται συνήθως σε µυθολογικά και βιβλικά συµφραζόµενα αποτελεί την κατεξοχήν εµβληµατική απειλή του προστατευµένου αµπελώνα. Ο αµπελώνας στην περίπτωση αυτή συµβολίζει την επιβουλευόµενη αυτοκρατορία από τους εχθρούς καταπατητές και καταστροφείς της. Εξετάζεται, επίσης, µια δεύτερη περίπτωση, η επιβουλή της άρκτου που συντρίβει τον φράκτη και αποδεκατίζει την παραγωγή. Η γεωγραφική κατανοµή των σχετικών πληροφοριών, αλλά και η ποικιλία των συµπεριφορών, από ασκητές κυρίως, στην αντιµετώπισή της αρκούδας µας οδηγούν σε διαπιστώσεις τόσο για την παρουσία του είδους στο Βυζάντιο, αλλά και για τις πρακτικές προστασίας των καλλιεργειών.

Μπροστά στον φράκτη διακυβεύεται η ζωή και η ηθική. Ένας φράκτης ορίζει την λογική της παραγωγικής εκµετάλλευσης, την διαλεκτική της συνδιαλλαγής µε το φυσικό περιβάλλον. Πρόκειται για µια άλλη συγκρουσιακή παράµετρο, όπου ο πραγµατισµός της επιβίωσης συγκρούεται µε την προσδοκώµενη συµφιλίωση µε το περιβάλλον, δηλαδή µε την χριστιανική, πάντα ανθρωποκεντρική, αντιµετώπιση των άγριων ζώων.

[Ηλίας Αναγνωστάκης (Ινστιτούτο Βυζαντινών Ερευνών, ΕΙΕ) Ο φράκτης, ο αγριόχοιρος και η άρκτος.]

Οι πληροφορίες για την καθημερινή ενασχόληση µε τις κατοικίδιες όρνιθες ή την κατανάλωση των πτηνοτροφικών προϊόντων, αν και είναι σποραδικές, δείχνουν ότι τα πουλερικά ήταν αναπόσπαστο στοιχείο της καθηµερινής ζωής. Παράλληλα, σπάνια και εξωτικά πτηνά αποτελούν απαραίτητη παρουσία στις περιγραφές φυσικών τοπίων, κήπων, αυτοκρατορικών κατοικιών, τελετουργικών δείπνων αλλά και υφασµάτων ή πολύτιµων αντικειµένων.

[Μαρία Λεοντσίνη (Ινστιτούτο Βυζαντινών Ερευνών, ΕΙΕ) Ωδικά και εξωτικά πτηνά. Η χρηστική και αισθητική τους πρόσληψη (7ος-12ος αι.)]

Τόσο οι γραπτές ελληνικές πηγές όσο και τα αρχαιοζωολογικά τεκµήρια ανασκαφών από τη Μικρά Ασία δείχνουν ότι οι Βυζαντινοί της µέσης περιόδου γνώριζαν και διέκριναν δύο είδη βοοειδών, τα βόδια (Bos Taurus Primigenius) και τα βούβαλα (Bubalus Bubalis), ήδη εξηµερωµένα για πολλές χρήσεις από τον άνθρωπο. Τα βοοειδή χρησίµευαν κατά κύριο λόγο ως ζώα εργασίας στη γεωργία και σε άλλες – ειρηνικές ή πολεµικές– ανάγκες, όπου αξιοποιούσαν τη δύναµή τους (όπως π.χ. η µεταφορά φορτίων σε άµαξες). Οι Βυζαντινοί εκτιµούσαν επίσης τα γαλακτοκοµικά προϊόντα των αγελάδων και των βουβάλων, όπως γάλα, τυρί και βούτυρο. Αντιθέτως, το µοσχαρίσιο κρέας διαδραµάτιζε για διάφορους λόγους µόνον δευτερεύοντα ρόλο στη διατροφή τους, καθώς προτιµούσαν το κοτόπουλο, το αρνί, το χοιρινό και το κατσικίσιο κρέας.

[Johannes Koder (Universität Wien) Σκέψεις για την εκτροφή και χρήση βοοειδών στο Βυζάντιο]

Παρά την ύπαρξη φιλολογικών στερεοτύπων που αναφέρονται στη στενή σύνδεση της κτηνοτροφίας µε τον νοµαδικό βίο, στο Βυζάντιο η εκτροφή ζώων αποτελούσε βασική οικονοµική δραστηριότητα ευρέων κοινωνικών στρωµάτων. Από την κατοχή λίγων ζώων µε σκοπό την εξασφάλιση των αναγκαίων για την επιβίωση µέχρι την κερδοσκοπική κτηνοτροφία µε στόχο την εµπορευµατοποίηση ζωικού πλούτου, η παρούσα εργασία επιχειρεί να αναδείξει τα διαφορετικά χαρακτηριστικά γνωρίσµατα που προσλαµβάνει η συγκεκριµένη δραστηριότητα κατά την περίοδο από τον 9ο µέχρι τον 12ο αι.

[Μαρία Γερολυµάτου (Ινστιτούτο Βυζαντινών Ερευνών, ΕΙΕ) Κτηνοτροφική οικονοµία (9ος-12ος αι.)]

Ἡ ζωὴ τοῦ βυζαντινοῦ ἀνθρώπου εἶναι ἀῤῥήκτως συνυφασµένη µὲ τὴν φύση· τὰ ζῷα ἀποτελοῦν ἀντικείµενο καθηµερινῆς ἀσχολίας καὶ συναλλαγῆς. Ἔτσι, λοιπόν, τὸ δίκαιο, ποὺ θέτει κανόνες ῥυθµίζοντας τὶς σχέσεις τῶν πολιτῶν, δὲν θὰ ἦταν δυνατὸν νὰ µὴ συµπεριλαµβάνῃ πλεῖστες ὅσες ἀναφορὲς σὲ ζῷα. Ἰδιαίτερο, συγκεκριµένα, ἐνδιαφέρον παρουσιάζουν οἱ σχετικὲς διατάξεις τοῦ ποινικοῦ δικαίου, ποὺ σχετίζονται µὲ ζῷα, ὅπως αὐτὲς περὶ τῆς ζῳοκλοπῆς, τῆς ἀπελασίας, τῆς κτηνοβασίας καὶ πλῆθος ἄλλων συναφῶν ῥυθµίσεων. Ἀξιοσηµείωτη, ὡστόσο, θέση ἀνάµεσα σὲ παρόµοιες διατάξεις κατέχουν οἱ περὶ µαγείας, οἱ ὁποῖες βρίθουν ἀπὸ τέτοιες ἀναφορὲς µὲ ἀφορµὴ τὴν χρησιµοποίηση πολλῶν καὶ ποικίλων ζῴων γιὰ διάφορες τελετές.

[Σπύρος Τρωιάνος - Αλέξανδρος Λιαρµακόπουλος (Πανεπιστήµιο Αθηνών) Τα ζώα ως αντικείµενο εγκληµατικών πράξεων]

Μία µεγάλη κατηγορία πηγῶν γιὰ τὴν µελέτη τῆς σχέσης τῆς πανίδας µὲ τὴν ἰατρικὴ καὶ τὴν ἀλχηµεία στὸ Βυζάντιο ἀποτελοῦν τὰ ἰατρικὰ συγγράµµατα, ποὺ ἔχουν ὡς βασικὸ θεµατικὸ πυρήνα ὁδηγίες περὶ διατροφῆς καὶ παρασκευῆς φαρµάκων. Στὴν ὁρολογία τους κεντρικὴ θέση κατέχουν οἱ χυµοὶ τοῦ ἀνθρώπινου ὀργανισµοῦ, τῶν ὁποίων ἡ αὐξοµείωση, ἀνάλογα µὲ τὴν ἰδιοσυγκρασία, τὴν ποιότητα καὶ ποσότητα τῆς προσλαµβανόµενης τροφῆς, βλάπτει ἢ ὠφελεῖ τὴν ὑγεία.

Ὡς πρὸς τὰ ζωϊκὰ προϊόντα, ποὺ προτείνονται ἀπὸ τοὺς βυζαντινοὺς ἰατροὺς γιὰ τὴν παρασκευὴ ποικίλων φαρµάκων, πρέπει νὰ διασαφηνιστεῖ ποιὰ προσέφεραν πράγµατι θεραπευτικὲς πρῶτες ὕλες καὶ ποιὰ εἶχαν νὰ κάνουν µὲ τὴν ἀλχηµεία καί, ἐν µέρει, τὶς προλήψεις καὶ τὴν µαγεία. Οἱ βυζαντινοὶ ἰατροὶ φαίνεται ὅτι ἀκολούθησαν τὴν ἀρχαιοελληνικὴ καὶ ρωµαϊκὴ παράδοση καὶ περιέλαβαν στὰ ἔργα τους καὶ πληροφοριακὸ ὑλικὸ προερχόµενο ἀπὸ κείµενα καὶ παραδόσεις ἐκτὸς τῶν γεωγραφικῶν ὁρίων τῆς αὐτοκρατορίας.

Ἡ ἰατρικὴ στὸν Μεσαίωνα, προϊόντος τοῦ χρόνου, διαγράφει ἐξελικτικὴ πορεία κάτω ἀπὸ ποικίλες ἰδεολογικὲς καὶ πολιτισµικὲς ἐπιδράσεις, ἰδιαιτέρως ἀπὸ τοὺς ἀνατολικοὺς λαούς. Φαίνεται δὲ ὅτι κατὰ τοὺς µέσους χρόνους, ὑπὸ τὴν ἐπίδραση τοῦ νεοπλατωνισµοῦ καὶ τοῦ διαπολιτισµικοῦ συγχρωτισµοῦ µὲ τοὺς Ἄραβες, ἡ ἀλχηµεία, µαζὶ µὲ τὴν ἀστρολογία καὶ ἐν µέρει τὴν µαγεία, ὑπεισέρχονται στὸν χῶρο τῆς φαρµακολογίας καὶ τῆς θεραπευτικῆς.

Ἐνδιαφέρον πάντως, παρουσιάζει ἡ διαδικασία ἀνεύρεσης παράλληλων σχετικῶν πληροφοριῶν σὲ ποικίλου περιεχοµένου πηγὲς καθὼς καὶ σὲ ἀντικείµενα τέχνης, οἱ ὁποῖες ἐπιβεβαιώνουν τὴν χρήση φαρµακευτικῶν σκευασµάτων ἢ περιάπτων στὴν καθηµερινὴ ζωὴ τῶν Βυζαντινῶν.

[Μαρία Χρόνη-Βακαλοπούλου (Πανεπιστήµιο Αθηνών) Τὰ ζωϊκὰ προϊόντα ὡς πρώτη ὕλη στὴν παρασκευὴ φαρµάκων καὶ περιάπτων στὰ κείµενα τῶν βυζαντινῶν ἰατρῶν τῆς µέσης περιόδου (7ος-12ος αἰ.). Ἡ ἐξελικτικὴ σχέση τῆς πανίδας µὲ τὴν ἰατρικὴ καὶ τὴν ἀλχηµεία]

ΑΝΑΦΟΡΕΣ

Φωτογραφίες από τα «Κυνηγετικά»

Κυνηγετικά, Οππιανός,11ος αιώνας μ.Χ.- Gr. Z. 479 (Κείμενα) Biblioteca Nazionale Marciana, Venice- Ο Οππιανός από την Ανάζαρβο της Κιλικίας ή από την Μικρασιατική Κώρυκο τον 2 μΧ. αιώνα επί Μάρκου Αυριλίου έγραψε τα «Αλιευτικά». Επίσης έχουμε άλλο ένα σύγγραμμα τα «Κυνηγετικά» με αποδιδόμενο συγγραφέα στον Οππιανό .Αργότερα βρέθηκε ότι δεν πρόκειται για τον Οππιανό από την Ανάζαρβο ή την Κώρυκο .Αλλά τα «Κυνηγετικά» τα έγραψε ο ψευδο-Οππιανός από την Απάμεια ή Πέλλα της Συρίας . 

Ο Οππιανός ήταν αρχαίος Έλληνας ποιητής από την Ανάζαρβο της Κιλικίας, που έζησε τον 2ο αιώνα μ.Χ.. Ο Οππιανός συνέγραψε στα τέλη της βασιλείας του αυτοκράτορα Μάρκου Αυρηλίου το ποίημα «Αλιευτικά» (δηλαδή αναφερόμενα στο ψάρεμα) σε 5 βιβλία, που σώζεται ακόμα. Το αφιέρωσε στον Μάρκο Αυρήλιο, ο οποίος ενθουσιάστηκε τόσο πολύ, ώστε του δώρησε ανά ένα χρυσό νόμισμα για κάθε στίχο του (οι στίχοι ήταν περίπου 3500)! Το ποίημα αυτό είναι γραμμένο σε στίχους «ηρωικού εξάμετρου». Και ένα άλλο ποίημα, τιτλοφορούμενο «Κυνηγετικά», αφιερωμένο στον αυτοκράτορα Καρακάλλα, αποδίδεται επίσης στον Οππιανό, στην πραγματικότητα όμως ανήκει σε άλλον Οππιανό, από την Απάμεια (ή Πέλλα της Συρίας), που έζησε αργότερα, στις αρχές του 3ου αιώνα, και είναι πολύ κατώτερο σε αξία από τα «Αλιευτικά» (και μικρότερο, 2150 στίχοι σε 4 βιβλία και το τελευταίο μοιάζει ημιτελές). Ο Οππιανός πέθανε σε ηλικία μόλις 30 ετών από επιδημία, οπότε λογικό είναι ακόμα και να μη συνέγραψε κανένα άλλο έργο. Οι συμπολίτες του έστησαν άγαλμα προς τιμή του με σωζόμενη επιγραφή που: 1) θρηνεί για τον πρόωρο θάνατό του και 2) εξυμνεί την ιδιοφυΐα του.

Χρονογραφία Μιχαήλ Ψελλού, Μεσαιωνική Βιβλιοθήκη, Τόμος 4, σελ:250, Κωνσταντίνος Σάθας

Χρονογραφία ,Μιχαήλ Ψελλός, Βιβλίο Έβδομο,73, Ισαάκιος Κομνηνός (1057-1059), εκδόσεις ΑΓΡΑ

Ο Κωνσταντίνος Σάθας (Αθήνα, 1842 – Παρίσι, 12 Μαΐου 1914) ήταν από τους επιφανέστερους Έλληνες ιστορικούς της νεότερης Ελλάδας καθώς και από τους πρωτοπόρους των νεοελληνικών ερευνών. Επίσης συγκαταλέγεται στους θεμελιωτές των Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Σπουδών στην Ελλάδα, μαζί με τον Αθανάσιο Παπαδόπουλο - Κεραμέα και τον Μανουήλ Γεδεών.

Ο Ιωάννης Κίνναμος ήταν Βυζαντινός ιστορικός αριστοκρατικής καταγωγής.Έζησε το 12ο αιώνα και έλαβε διάφορα αξιώματα την περίοδο που αυτοκράτορας ήταν ο Μανουήλ ο Α' ο Κομνηνός(1143-1180). Υπήρξε βασιλικός γραμματικός του αυτοκράτορα και τον ακολούθησε σε πολλές εκστρατείες. Μετά το θάνατο του Μανουήλ ο Κίνναμος έγραψε το έργο «Επιτομή των κατορθωμάτων» που είναι η ιστορία της περιόδου που στο θρόνο του Βυζαντίου ήταν ο Μανουήλ ο Α'. Η «Επιτομή των κατορθωμάτων» αποτελεί πολύτιμη πηγή για το 12ο αιώνα στη Βυζαντινή αυτοκρατορία, παρόλο το διθυραμβικό ύφος του Κίνναμου, καθώς βασίστηκε σε πλούσιο αρχειακό υλικό, προσωπικές αφηγήσεις και προσωπικές εμπειρίες και είναι φανερή η πρόθεση του συγγραφέα να είναι αντικειμενικός.Ο Κίνναμος έγραψε επίσης λόγο προς αυτοκράτορα της δυναστείας των Αγγέλων με τίτλο "«Ηθοποιία»"-.Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς Μπριτάννικα, τ.28

Περί το 2010 σε οικοδομικά έργα του κράτους στην Κωνσταντινούπολη βρέθηκαν πλήθη σκελετών ζώων σε μεγάλες συγκεντρώσεις οστών που δεν συναντώνται στην περιοχή αυτή . Αυτά χρονολογικά ανήκουν σε ζώα της εποχής εκείνης και εμφανώς προέρχονται από τέτοια πάρκα ή βασιλικά θηριοτροφεία 

ME ΠΗΓΕΣ ΑΠΟ:

:http://anodosautokratorias.blogspot.gr/+

ΑΡΧΑΙΟΓΝΩΜΩΝ

ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ - του ∆ιεθνούς Συµποσίου «Ζώα και περιβάλλον στο Βυζάντιο (7ος -12ος αι.) » Ινστιτούτο Βυζαντινών Ερευνών του Εθνικού Ιδρύµατος Ερευνών - «Καθηµερινός και Κοινωνικός Βίος των Βυζαντινών» 2008

Byzantine Garden Culture edited by Antony Littlewood, Henry Maguire, and Joachim Wolschke-Bulmahn-2002 «Wild Animals in the Byzantine Park» Nancy P. Sevcenko

ΠΗΓΗ: https://ellinondiktyo.blogspot.gr

Σεπτεμβριανά του 1955

Στην Κωνσταντινούπολη, ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ το 1955, ξεσπά το οργανωμένο πογκρόμ των Τούρκων με αφορμή την προβοκάτσια στο σπίτι του Κεμάλ στη Θεσσαλονίκη. Ο καθοδηγούμενος τουρκικός όχλος προκάλεσε βίαια επεισόδια κατά των περιουσιών των Ελλήνων ομογενών, πλην όμως Τούρκων υπηκόων, καθώς και άλλων μη μουσουλμανικών μειονοτήτων, λεηλατώντας και πυρπολώντας ελληνικά καταστήματα, σπίτια, σχολεία και βεβηλώνοντας εκκλησίες ακόμα και νεκροταφεία δημιουργώντας τρομοκρατία και ανασφάλεια για τις υφιστάμενες μειονότητες.

Ολόκληρο το άρθρο ΕΔΩ

Τα «Σεπτεμβριανά» αποτελούν ένα μέρος ενός μακρύ καταλόγου διώξεων κατά αλλοθρήσκων μειονοτήτων που μπορεί να ξεκίνησαν περί τα τέλη της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, πλην όμως εντάθηκαν από την εποχή των Νεοτούρκων και ύστερα.

Άγιος Ιωάννης Πρόδρομος: Η κλοπή των ιερών λειψάνων από την Κωνσταντινούπολη και η "μοιρασιά" ...

Η κεφαλή του αγίου Ιωάννη του Προδρόμου κλάπηκε από την Κωνσταντινούπολη κατά την άλωσή της από τους Σταυροφόρους το 1204, και από το 1206 βρίσκεται στην πόλη Amiens (Αμιένη) της βόρειας Γαλλίας, στον περίφημο καθεδρικό της ναό, ο οποίος χτίστηκε ακριβώς για να στεγάσει το άγιο αυτό λείψανο και μάλιστα συγκαταλέγεται στα μνημεία παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς της UNESCO. 

Τα Ιερά του Λείψανα βρίσκονταν για αιώνες στην Κωνσταντινούπολη, ενώ σήμερα ύστερα από πολλές περιπέτειες, σώζονται σε διάφορα μέρη, κυρίως στην Ελλάδα (Άγιο Όρος και άλλα μοναστήρια).

Η Κεφαλή (Κάρα) του Τιμίου Προδρόμου βρέθηκε θαυματουργικά τρεις φορές. Σήμερα ένα μέρος της Τίμιας Κάρας του βρίσκεται στο Μεγάλο Τζαμί της Δαμασκού της Συρίας, το οποίο είναι συνέχεια Χριστιανικού Ναού τιμώμενου στον ίδιο τον Ιωάννη τον Πρόδρομο. Το μέρος αυτό της Κεφαλής, το έκλεψαν Τούρκοι πειρατές στο Αιγαίο από μοναχούς της Ιεράς Μονής Διονυσίου του Αγίου Όρους περίπου το 1765. 

Στο αγιορείτικο μοναστήρι της Διονυσίου πάντως, γνωστό και ως μονή του Προδρόμου, υπάρχει σήμερα ένα άλλο ιερό λείψανο του Τιμίου Προδρόμου, το άφθαρτο και θαυματουργό δεξί του χέρι που βάπτισε τον Κύριο.

Ένα άλλο μέρος της Κάρας του Βαπτιστού Ιωάννου, πιθανότατα το μεγαλύτερο, βρίσκεται από το 1206 στον μεγαλύτερο Καθεδρικό Ναό γοτθικού ρυθμού της Δυτικής Ευρώπης, στην Αμιάν (Αμιένη) της Γαλλίας. Συγκεκριμένα, το 1204 όταν οι Λατίνοι – Σταυροφόροι άλωσαν την Κωνσταντινούπολη, έκλεψαν αρκετά ιερά λείψανα, μεταξύ αυτών και το μέρος του άφθαρτου προσώπου του Προδρόμου.

Μέρος των λειψάνων του Βαπτιστού Ιωάννου, όπως το αριστερό του χέρι, βρίσκονται επίσης, στο Μουσείο του Τοπ-Καπί της Κωνσταντινούπολης.

Αναλυτικότερα, από τα Ιερά Λείψανα του Τιμίου Προδρόμου σήμερα σώζονται:

1. Μέρος της Κάρας του στην Ιερά Μονή Δοχειαρίου Αγίου Όρους.

2. Μέρος της Κάρας του στο Μεγάλο Τζαμί της Δαμασκού της Συρίας.

3. Το επάνω μέρος της Κάρας του στο Οθωμανικό Μουσείο των Ανακτόρων Τοπ-Καπί της Κωνσταντινούπολης.

4. Το μπροστινό μέρος της Κάρας του (χωρίς τη σιαγόνα) στην Αμιάν της Βόρειας Γαλλίας.

5. Μέρος της σιαγόνας «μετά τριών οδόντων» στην Ιερά Μονή Σταυρονικήτα Αγίου Όρους.

6. Η αδιάφθορη δεξιά του χείρα στην Ιερά Μονή Διονυσίου Αγίου Όρους.

7. Η αδιάφθορη αριστερά του χείρα στο Οθωμανικό Μουσείο των Ανακτόρων Τοπ-Καπί Κων/πολης.

8. Μέρος της αριστεράς του χείρας στη Ιερά Μονή Μεγάλου Μετεώρου.

9. Δάκτυλος στην Ιερά Μονή Βατοπαιδίου Αγίου Όρους.

10. Απότμημα της αριστεράς του στην Ιερά Μονή Αγίου Ιωάννη Μακρυνού Μεγάρων.

11. Αποτμήματα στις Μονές Ιβήρων, Παντοκράτορος και Αγίου Παντελεήμονος Αγίου Όρους, Κύκκου Κύπρου, στις Λαύρες Αγίας Τριάδος – Αγ. Σεργίου Μόσχας και Αγ. Αλξάνδρου Νέβσκι Αγίας Πετρούπολης στη Ρωσία και στον Ιερό Ναό του Αγ. Γεωργίου των Ελλήνων στη Βενετία. 

12. Ακόμη στην Ιερά Μονή Ταξιαρχών Αιγιαλείας σώζεται η «πλεξίδα» του.

****************************

*****************

Η αυθεντική Κεφαλή του Τιμίου Προδρόμου στην Αμιένη

ΠΡΩΤΗ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΗ ΕΥΡΕΣΗ ΚΕΦΑΛΗΣ ΤΟΥ ΤΙΜΙΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ

Όταν αποκεφαλίσθηκε από τον Ηρώδη ο Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος, η τιμία κεφαλή αυτού τοποθετήθηκε μέσα σε αγγείο από όστρακο. Η πρώτη εύρεση έγινε στη Μαχαιρούντα, γύρω από το χώρο που ήταν το ανάκτορο του Ηρώδη. Αφού η Ηρωδιάδα πήρε την αποτρόπαια ευχαρίστηση να δει επί πίνακι την αιμόφυρτη κεφαλή του Ιωάννη του Προδρόμου, διέταξε να τη θάψουν σ’ ένα μέρος εκεί κοντά. Στον τόπο εκείνο έμεινε θαμμένη, ώσπου την ανακάλυψαν δύο μοναχοί από την Ανατολή, στους οποίους επανειλημμένα φάνηκε σε όνειρο ο Πρόδρομος, οι οποίοι είχαν αναχωρήσει για τα Ιεροσόλυμα με σκοπό να προσκυνήσουν το τάφο του Κυρίου, αγγέλλοντας σε αυτούς που βρίσκεται η τιμία κεφαλή του. Κι εκείνοι, αφού την βρήκαν, την είχαν με τιμές. Από αυτούς την παρέλαβε κάποιος κεραμεύς και την μετέφερε στην πόλη των Εμεσηνών. Όταν όμως πέθανε την κληροδότησε στην αδελφή του. Και από τότε διαδοχικά περιήλθε σε πολλούς, για να καταλήξει στα χέρια κάποιου ιερομονάχου αρειανού που ονομαζόταν Ευστάθιος και εφύλαξε την τιμία κάρα σε σπήλαιο. Από εκεί, μεταφέρθηκε επί Ουάλεντος (364 - 378 μ.Χ.), στο Παντείχιον της Βιθυνίας μέχρι που ο Θεοδόσιος ο Μέγας (379 - 395 μ.Χ.) ανεκόμισε αυτή στο Έβδομο της Κωνσταντινουπόλεως, όπου ανέγειρε μέγα και περικαλλέστατο ναό. Βεβαίως, περί της ευρέσεως της τιμίας κεφαλής του Προδρόμου υπάρχουν και άλλες αντιφατικές παραδόσεις. Κατ' άλλη εκδοχή η τιμία κάρα βρέθηκε στην Έμεσα το 458 μ.Χ., επί βασιλείας Λέοντος Α΄ (457 - 474 μ.Χ.), ενώ άλλοι δέχονται ότι αυτή βρέθηκε το 760 μ.Χ. και μεταφέρθηκε στο ναό του Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου στην Έμεσα. Από εκεί μετακομίσθηκε στην Κωνσταντινούπολη, επί βασιλείας Μιχαήλ Γ΄ (842 - 867 μ.Χ.) και πατριαρχίας Ιγνατίου. Περί των ιερών λειψάνων του Τιμίου Προδρόμου βρίσκουμε ειδήσεις και σε διαφόρους χρονογράφους. Ο Ζωναράς αναφέρει ότι το 968 μ.Χ. ο Νικηφόρος Φωκάς βρήκε στην Έδεσσα της Μεσοποταμίας «βόστρυχον τοῦ Βαπτιστοῦ Ἰωάννου αἵματι περφυμένον», που μετακόμισε στην Κωνσταντινούπολη. Πέντε χρόνια νωρίτερα το μετέφερε στην Κωνσταντινούπολη από τη Βέροια της Συρίας, περί τον Απρίλιο του 963 μ.Χ., μέρος του ιματίου του Τιμίου Προδρόμου. Σύμφωνα με άλλη μαρτυρία ο Νικηφόρος Φωκάς βρήκε στην Κρήτη το ένδυμα του Προφήτη από τρίχες καμήλας. Η Εκκλησία μας εορτάζει την πρώτη και τη δεύτερη εύρεση της κεφαλής του Ιωάννη του Προδρόμου στις 24 Φεβρουαρίου.

ΤΡΙΤΗ ΕΥΡΕΣΗ ΚΕΦΑΛΗΣ ΤΟΥ ΤΙΜΙΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ

Η τιμία κεφαλή του Βαπτιστή Ιωάννη, ενώ ήταν πολλά χρόνια κρυμμένη, φάνηκε μέσα στη γη, όπως διακρίνεται ο χρυσός από τα άλλα κοινά μέταλλα. Όμως, δεν ήταν κλεισμένη μέσα σε ειδική στάμνα όπως πρώτα, αλλά βρισκόταν μέσα σε άργυρό αγγείο και σε τόπο Ιερό. Η εύρεση αυτή έγινε από κάποιο ιερέα στα Κόμανα της Καππαδοκίας. Από εκεί μετακόμισαν το Ιερό λείψανο στην Κωνσταντινούπολη, όπου η υποδοχή έγινε με μεγάλη επισημότητα. Ο τότε πιστότατος βασιλιάς και ο Πατριάρχης με όλο τον ορθόδοξο λαό, υποδέχθηκαν με πολλή χαρά την τιμία κεφαλή του Προδρόμου. Έπειτα, με ευλάβεια την προσκύνησαν και την τοποθέτησαν σε τόπο Ιερό. Έτσι, επαληθεύεται ο λόγος του ψαλμωδού Δαυίδ: "Φυλάσσει Κύριος πάντα τα οστά αυτών, εν εξ αυτών ου συντριβήσεται". Ο Κύριος, δηλαδή, φυλάσσει όλα τα οστά των δικαίων, και ούτε ένα από αυτά δε θα συντριβεί.

Η Εκκλησία μας εορτάζει την τρίτη εύρεση της κεφαλής του Ιωάννη του Προδρόμου στις 24 Ιουνίου.

****************************

*****************

Πού βρίσκεται σήμερα η Κεφαλή του Τιμίου Προδρόμου;

Μετάφραση: Ραφαήλ Παπανικολάου

Η κεφαλή του αγίου Ιωάννη του Προδρόμου κλάπηκε από την Κωνσταντινούπολη κατά την άλωσή της από τους Σταυροφόρους το 1204, και από το 1206 βρίσκεται στην πόλη Amiens (Αμιένη) της βόρειας Γαλλίας, στον περίφημο καθεδρικό της ναό, ο οποίος χτίστηκε ακριβώς για να στεγάσει το άγιο αυτό λείψανο και μάλιστα συγκαταλέγεται στα μνημεία παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς της UNESCO. Τα παρακάτω αποτελούν μετάφραση ενός δημοσιεύματος του ιστολογίου Full of Grace and Truth, όπου παρατίθενται δύο αποσπάσματα από ένα αφιέρωμα του υπέροχου περιοδικού “Road to Emmaus” (Δρόμος προς Εμμαούς). Σας προτείνουμε να ρίξετε μια ματιά μέχρι το τέλος του δημοσιεύματος. Γίνεται λόγος και για τις αποδείξεις της γνησιότητας της τιμίας κάρας.

Το παρακάτω είναι απόσπασμα από ένα πολύ ενδιαφέρον άρθρο από το περιοδικό Road to Emmaus για ιερά ορθόδοξα λείψανα στη Γαλλία. Πρόκειται για μια συνέντευξη με τον π. Νικολά Nikichine ο οποίος από καιρό ερευνά πολλά από τα φερόμενα λείψανα που έχουν σχέση με την Ορθοδοξία στη Γαλλία και παρουσιάζει εδώ πολλά από τα συμπεράσματά του. Μεταξύ των κειμηλίων που έχουν περισσότερες ιστορικές αποδείξεις, όπως αναφέρει, είναι η κεφαλή του αγίου Ιωάννη του Προδρόμου στην Amiens της Γαλλίας. [...]

Νοτρ Νταμ - Αμιένη

“Από το 13ο αιώνα, ο καθεδρικός ναός της Νοτρ Νταμ στην Αμιένη στεγάζει ένα μέρος του κρανίου – τα οστά του προσώπου – του αγίου Ιωάννη του Βαπτιστή. Αυτό δεν πρέπει να συγχέει αυτούς που γνωρίζουν ότι και το Άγιον Όρος ισχυρίζεται ότι έχει «την κεφαλή του αγίου Ιωάννη» (σημείωση του μεταφραστή: ίσως να εννοεί κάπου αλλού). Αυτή η ονοματοδοσία είναι μια ευσεβής συνήθεια, γιατί ακόμα κι αν έχετε μόνο ένα μέρος του κεφαλιού ή του χεριού, δεν θα λέγατε, «έχουμε πέντε εκατοστά του κρανίου», θα λέγατε, «έχουμε την κάρα του». Στο Άγιον Όρος έχουν ένα άλλο μέρος του κρανίου, αλλά στην Αμιένη έχουμε τα οστά του προσώπου, και μπορείτε να φανταστείτε ακόμη και την προσωπικότητά του πίσω από αυτά τα λείψανα.”

“RTE: Μπορείτε να μας πείτε τώρα για τα αποδεικτικά στοιχεία για ορισμένα από τα λείψανα που έχετε μελετήσει;

Π/ΝΙΚΟΛΑ: Όλα τα κυριότερα λείψανα που ανέφερα προηγουμένως έχουν βάσιμα ιστορικά και επιστημονικά επιχειρήματα από πολλές διαφορετικές πηγές, και αυτή η ποικιλία της συνοχής είναι ισχυρό επιχείρημα από μόνο του. Επίσης, μαθαίνοντας την ιστορία αυτών των λειψάνων, εμείς οι Ορθόδοξοι ανακαλύπτουμε μια άλλη άποψη για την ιστορία της δυτικής Εκκλησίας και έναν νέο τρόπο κατανόησης αυτών των ιστορικών γεγονότων.

Για παράδειγμα, η κεφαλή του αγίου Ιωάννη του Προδρόμου αποκτήθηκε κατά τη λεηλασία της Κωνσταντινούπολης το 1204 (σημείωση του μεταφραστή: από τους λατίνους σταυροφόρους της Δ΄ Σταυροφορίας, οι οποίοι κατέκτησαν την Κωνσταντινούπολη και άρπαξαν όλους τους θησαυρούς της, π.χ. τα διάφορα πολύτιμα κειμήλια που μεταφέρθηκαν και βρίσκονται έως σήμερα στην Βενετία, το Άγιο Μανδήλιο που σήμερα είναι γνωστό ως η Σινδόνη του Τορίνο, η περίφημη εικόνα της Οδηγήτριας που ζωγραφίστηκε από τον ευαγγελιστή Λουκά και κατέληξε στο Montevergine της Ιταλίας, και άλλα πολλά). Αυτό ήταν μια μεγάλη τραγωδία για την ανατολική Εκκλησία, αλλά τώρα βλέπουμε τι έχει συμβεί στη Μικρά Ασία, στην Τουρκία, από την άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Τούρκους το 1453 μέχρι σήμερα. Αν το κεφάλι είχε παραμείνει εκεί, θα είχε χαθεί ή καταστραφεί, όταν η Κωνσταντινούπολη έπεσε στα χέρια των Τούρκων (όπως συνέβη με πολλά λείψανα), ή μήπως θα ήταν ακόμα προσβάσιμο για προσκύνηση; Τώρα, αυτό το λείψανο είναι στη Γαλλία, σε έναν πολύ όμορφο καθεδρικό ναό, και είναι δυνατό για τους Ορθόδοξους να το προσκυνήσουν με τον πλέον ανοικτό τρόπο. Η 25η Μαΐου, σύμφωνα με το Ιουλιανό ημερολόγιο, ή η 7η Ιουνίου, σύμφωνα με την αστική ημερολόγιο, είναι η γιορτή της Τρίτης Ευρέσεως της Κεφαλής του Αγίου Ιωάννη του Βαπτιστή, και σε αυτή τη γιορτή, το 2004, τελέσαμε την Θεία Λειτουργία με αυτό το λείψανο στην αγία τράπεζα. Αυτό δεν θα μπορούσε ποτέ να συμβεί στη σύγχρονη Τουρκία, και αυτό το είδος προβληματισμού αλλάζει την εκτίμησή μας για το ιστορικό γεγονός της μεταφοράς αυτού του λειψάνου στην Αμιένη. Ο Θεός έχει την δική Του πρόνοια.

Παλιό ανάγλυφο από τον καθεδρικό της Αμιένης που δείχνει την άφιξη της κεφαλής του αγίου Ιωάννη στην πόλη. Παρατηρούμε ότι το άγιο λείψανο με την χρυσή λειψανοθήκη είναι ακριβώς το ίδιο όπως το βλέπουμε και σήμερα.

Ο Θεός επέτρεψε τη μεταφορά αυτών των λειψάνων εδώ, και αυτή η δυτική κοινωνία είναι τα διατηρεί πιστά. Βεβαίως, η Γαλλία περνάει μια περίοδο αποχριστιανοποίησης, αλλά ακόμη βλέπουμε καθημερινή προσκύνηση των λειψάνων αυτών από έναν μικρό αριθμό πιστών χριστιανών. Ένα άλλο πολύ γνωστό παράδειγμα από τον 11ο αιώνα είναι η μεταφορά («μετακομιδή») του λειψάνου του αγίου Νικολάου από τα Μύρα της Λυκίας (και αυτή βρίσκεται σήμερα στην Τουρκία) στο Μπάρι στην Ιταλία. Στην ακολουθία που είναι αφιερωμένη σε αυτό το γεγονός, λέμε «Δεν ήταν χρήσιμο στα μάτια του Θεού αυτά τα πολύτιμα λείψανα να παραμένουν αδρανή στην έρημο της Λυκίας.» [*** Βλ. την σημείωση παρακάτω] Εμείς οι Ορθόδοξοι πρέπει να αντιμετωπίσουμε ευλαβικά την πρόνοια του Θεού, η οποία εκδηλώνεται σε αυτό.

Αυτή η συνεχής προσκύνηση από ακόμη και μια μειοψηφία Γάλλων πιστών είναι ένα από τα πνευματικά επιχειρήματα για τη γνησιότητά τους. Σε κάθε περίπτωση που έχω μελετήσει, έχω βρει ντόπιους που πιστεύουν, και ακαδημαϊκούς μελετητές που έχουν έγγραφα, ιστορικά βιβλία, και αρχεία που παρουσιάζουν τα ιστορικά και επιστημονικά επιχειρήματα που αποδεικνύουν τη γνησιότητα του λειψάνου. Βεβαίως, αυτοί οι άνθρωποι είναι λίγοι σε αριθμό. Ο μεγάλος αριθμός των Γάλλων ρωμαιοκαθολικών όχι μόνο δεν γνωρίζουν τίποτα για τα δικούς τους ιερούς τόπους, αλλά και δεν ενδιαφέρονται και πολύ για αυτά. Αυτό δεν είναι δικό τους φταίξιμο – αυτοί οι ίδιοι είναι θύματα των αντι-χριστιανικών, αντι-εκκλησιαστικών, και αντι-λειψανικών Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης. Δυστυχώς, κάθε αδύναμο σημείο της ιστορίας της δυτικής Εκκλησίας (σημείωση του μεταφραστή: δηλαδή του Παπισμού) μεγεθύνεται με σκοπό να γενικεύσει την εντύπωση της αδυναμίας της Εκκλησίας συλλήβδην. Οι ρωμαιοκαθολικοί είχαν τις αποτυχίες τους, και η ευπιστία των απλών ανθρώπων γινόταν ενίοτε αντικείμενο εκμετάλλευσης από κακούς κληρικούς για το κέρδος, αλλά και πάλι, όταν μελετάτε την ιστορία των μεγάλων λειψάνων, δεν μένει χώρος για αυτές τις απλοϊκές αντιρρήσεις.

Αντιθέτως, έχουμε πολύ κατηγορηματικά και ισχυρά επιχειρήματα. Μπορούμε να αναφέρουμε το παράδειγμα της κεφαλής του αγίου Ιωάννη του Βαπτιστή στην Αμιένη, η οποία, ανατομικά, είναι ένα οστό του προσώπου χωρίς το σαγόνι. Συγχρόνως, μια εκκλησία στην επισκοπή του Βερντέν (σημείωση του μεταφραστή: άλλη πόλη της Γαλλίας) είχαν, όπως φημιζόταν, το σαγόνι του Αγίου Ιωάννη. Μια επιτροπή συστήθηκε για να εξετάσει τα δύο κειμήλια, και στην προκειμένη περίπτωση, το σαγόνι στο Βερντέν αποδείχθηκε ότι ήταν ενός άλλου ανθρώπου, μετά τον δέκατο αιώνα, αλλά τα συμπεράσματα της ίδιας επιτροπής σχετικά με τα λείψανα του αγίου Ιωάννη στην Αμιένη ήταν εκπληκτικά. Το οστό της Αμιένης όχι μόνο έχει χρονολογία από τον πρώτο ως τον τρίτο αιώνα μετά Χριστόν, αλλά και αυτό το κομμάτι του κρανίου προσδιορίστηκε ότι ήταν ενός άνδρα μεσογειακής καταγωγής, ηλικίας από 30 μέχρι 45, και επιπλέον υπήρχε μια αρχαία τρύπα που προκλήθηκε από ένα αιχμηρό εργαλείο, ακριβώς στο κάτω μέρος του μετώπου. Σύμφωνα με την ορθόδοξη παράδοση, γνωρίζουμε ότι μετά τον αποκεφαλισμό του, η Ηρωδιάδα μαχαίρωσε το κεφάλι με το μαχαίρι της ως εκδίκηση για την καταγγελία εκ μέρους του του παράνομου γάμου της με τον Ηρώδη. Αν και αυτό δεν είναι τόσο σημαντικό για τους επιστημονικούς εξεταστές, έχουμε πράγματι αυτό το επιχείρημα από τη δική μας παράδοση, μαζί με άλλα ιστορικά και ανθρωπολογικά επιχειρήματα για τη γνησιότητα του λειψάνου του.

Στην ιστορία των μεγάλων κειμηλίων, έχουμε σχεδόν πάντα αυτή την επιστημονική και πνευματική ταύτιση. Για παράδειγμα, στην ιστορία της Σινδόνης του Τορίνου, η ιστορική τεκμηρίωση δεν είναι πολύ πειστική, αλλά τα πιο εντυπωσιακά επιχειρήματα προέρχονται από την επιστημονική πλευρά, τα πορίσματα των οποίων έχουν συνεχώς αναθεωρηθεί κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών. (σημείωση του μεταφραστή: Τα τελευταία χρόνια έχουν εντοπιστεί και η πληθώρα των ιστορικών τεκμηρίων σχετικά με την αγία Σινδόνη, εκτός από τα επιστημονικά! Μπορείτε να διαβάσετε για την θύελλα των συγκλονιστικών στοιχείων σε διάφορα βιβλία, όπως για παράδειγμα στα άψογα “The Crucifixion of Jesus: A Forensic Inquiry” του ιατροδικαστή Frederick Zugibe και το “Holy Faces, Secret Places” του ιστορικού ερευνητή Ian Wilson. Το ένα εστιάζει κυρίως στις αποδείξεις που αφορούν στις φυσικές επιστήμες, ενώ το άλλο στις ιστορικές.)

Μετά τη Γαλλική Επανάσταση, είχαμε αυτό που ονομάστηκε «Καθολική Αναγέννηση» στη Γαλλία. Η πρωτόγονη και άξεστη λογικοκρατία και η κριτική των επαναστατών και των Προτεσταντών που προσπαθούσαν να δυσφημίσουν τα λείψανα ώθησαν τους Ρωμαιοκαθολικούς να εξερευνήσουν τις ιστορίες αυτών των αντικειμένων. Μελέτησαν, έκαναν αρχαιολογικές έρευνες, και έφτασαν σε ένα υψηλότερο επίπεδο αντικειμενικής επιχειρηματολογίας υπέρ της γνησιότητας πολλών από αυτά τα λείψανα που ήταν γνωστά από πριν. Όχι μόνο στη Γαλλία, αλλά και στη χριστιανική Ανατολή, έχουμε ακόμη πολλά έγγραφα που δεν έχουν ερευνηθεί, εξαιτίας των γλωσσικών φραγμών, την αρχαιότητας, και της έλλειψης πρόσβασης.

Καθώς συνεχίζουμε να μελετάμε, βρίσκουμε με τον καιρό ακόμη περισσότερα επιχειρήματα υπέρ της γνησιότητας, αλλά η άποψή μου είναι ότι η λογική διερεύνηση δεν μπορεί ποτέ να αποτελεί επαρκή απόδειξη. Περιορίζεται από την φύση της λογικοκρατίας. Το βασικό επιχείρημα για εμάς είναι το επιχείρημα της πίστης μας. Δεν είναι το γεγονός ότι αυτό το λείψανο, αυτό το κόκαλο, είναι πραγματικά από από τον άγιο Ιωάννη τον Βαπτιστή με κάποιον τρόπο να επηρεάζει τη σύγχρονη ζωή μας, το προσωπικό μας πεπρωμένο. Γνωρίζουμε από την ιστορία της Εκκλησίας ότι, αν αυτό λείψανο είναι από τον άγιο Ιωάννη τον Βαπτιστή, τότε έχουμε μια μεγαλύτερη εγγύηση ότι η αδύναμη προσευχή μας θα έχει περισσότερα αποτελέσματα εδώ από ό, τι σε άλλο τόπο.

Το σημείο όπου θέλουμε να καταλήξουμε είναι να δείξουμε ότι δεν είναι μόνο εφικτό, αλλά και χρήσιμο να προσευχόμαστε μπροστά σε άγια λείψανα. Έχουμε αρκετά στοιχεία που να δείχνουν ότι υποστηρίζουν την προσευχή μας. Ο Θεός και οι άγιοι οι ίδιοι μάς δίνουν αρκετά επιχειρήματα. Ωστόσο, ακόμη και αν καλώ προσκυνητές σε αυτά τα ιερά μέρη, προσωπικά, δεν τολμώ να επιβάλω αυτό το σέβας ως μια βεβαιότητα. Μόνο το σύνολο της Εκκλησίας μπορεί να το εξουσιοδοτήσει αυτό. [...]“

(παρμένο από: 

http://www.roadtoemmaus.net/back_issue_articles/RTE_25/A_CITY_OF_SAINTS.pdf, “A CITY OF SAINTS: THE FORGOTTEN RELIQUARIES OF PARIS”;

Road to Emmaus Vol. VII, No. 2 (#25))

[***Σημείωση: Όπως γράφει ο άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης στον "Συναξαριστή" του για την γιορτή της μετακομιδής του λειψάνου του αγίου Νικολάου (20 Μαϊου): «Διά τούτο ευδόκησεν ο Θεός να σηκωθούν από εκεί τα άγια λείψανα του μεγάλου Πατρός ημών Nικολάου, και να μεταφερθούν εις την πολυάνθρωπον πολιτείαν την ονομαζομένην Mπαρ, ήτις ευρίσκεται εις την Iταλίαν. Ένα μεν, διά να μη μείνουν τα λείψανα τοιούτου Aγίου άτιμα και άδοξα, και άλλο δε, διά να απολαύση και η Δύσις τα τούτου θαυμάσια, ήτις ακόμη δεν είχε πέση εις τας αιρέσεις και κακοδοξίας, αλλ’ ήτον Oρθόδοξος, και ενωμένη με την Aνατολικήν Eκκλησίαν." (http://www.snhell.gr/references/synaxaristis/search.asp)

(και τώρα οι ταπεινές μου απόψεις...) (σημείωση του μεταφραστή: δηλαδή του ιστολογίου Full of Grace and Truth)

Αυτά και τα παρόμοια συναισθήματα που προαναφέρθηκαν δεν δείχνουν να αποδέχονται καθόλου την αφαίρεση των ιερών ορθοδόξων λειψάνων (συμπεριλαμβανομένης εκείνης κατά την λεηλασία της Κωνσταντινούπολης) και τη μεταφορά τους σε ξένα και ακόμα και ετερόδοξα μέρη, αλλά φαίνεται να επαναλαμβάνουν ότι κανείς μας δεν γνωρίζει τον άπειρο νου του Θεού, και το τί ευδοκεί το ανεξιχνίαστο θέλημά Του. Ίσως θα έπρεπε επίσης να δείχνουμε ταπεινοφροσύνη, μετάνοια και καρτερία στις διάφορες δοκιμασίες που επιτρέπονται από το Θεό εξαιτίας των πολλών αμαρτιών μας. Εν πάση περιπτώσει, ας ευχαριστήσουμε τον Θεό εν τέλει για τις αμέτρητες υλικές και πνευματικές ευλογίες που συνεχίζουμε να λαμβάνουμε από Αυτόν σε αφθονία.]

Πηγή: Περιοδικό “Road to Emmaus: A Journal of Orthodox Faith and Culture” (ιστοσελίδα http://www.roadtoemmaus.net/). Αναδημοσίευση από: 

http://full-of-grace-and-truth.blogspot.com/2009/08/head-of-precious-forerunner-in-amiens.html.

Μετάφραση: Ραφαήλ Παπανικολάου

ΠΗΓΕΣ
http://www.monastiria.gr/
http://aprogrammatista.blogspot.gr/
http://aktines.blogspot.gr/